Кіріспе

Parti rouge (фр. "Қызыл партия" немесе "Демократиялық партия") – Канада провинциясының шығыс бөлігінде сайлауға қатысқан саяси топ. Ол 1847 жыл шамасында Луи Жозеф Папиноның идеяларынан, Монреальдегі Канада институтынан және 1830-шы жылдардағы Parti patriote партиясының басшылығымен жүрген реформалық қозғалыстан шабыт алған француз канадалық радикалдармен құрылды. Қызыл партия Канаданың шығысындағы өздерінің саяси қарсыласы болған Көк партия сияқты сайлауда сәттілікке жете алмады. Діни қызметкерлерге қарсы болғандықтан Қызыл партия Католик шіркеуімен айыпталып, сайлаудағы сәтсіздіктеріне себеп болды. Конфедерацияға дейін партия кейбір жағдайларда Канада батысынан келген Clear Grits және либералдармен коалиция құрып үкімет құрды, бірақ провинцияның өз бөлігінде көпшілік дауысқа ие болған емес. Конфедерациядан кейін партия таратылып, мүшелері федералдық деңгейде Канаданың Либералдық партиясын, провинциялық деңгейде Квебектің Либералдық партиясын құрды.

Тарих

Партия 1837-1838 жылдардағы көтерілістерге жауапты Төменгі Канададағы радикалдық саяси қозғалысы – «Парти патриоттың» мұрагері болды. Реформашыл «қызылдар» 1850 жылғы Одақ актісі бұрынғы Жоғарғы және Төменгі Канадаға шынымен жауапты үкімет берді деп сенбеді. Олар маңызды демократиялық реформаларды, республикашылдықты және секуляризмді (мемлекет пен шіркеудің бөлінуін) жақтады. Саяси қарсыластары оларды дінге қарсы және радикалды деп санайтын. Оның кейбір мүшелері жартылай феодалдық жер иелену жүйесін жоюды қаласа, Папино өзі дәстүрлі жүйені реформалауды емес, жоюды қалайтын сейньор және оның белсенді қорғаушысы болды. Сайланған «қызылдар» әдетте Канада провинциясының заң шығарушы органында «Clear Grits» партиясымен одақтасты. Партия негізінен реформа қозғалысы мен конфедерацияның құлдырауы арасындағы кезеңнің көп бөлігінде провинцияны басқарған Либералды-консервативті «Bleu» үкіметіне қарсы күресті. Алайда, «қызылдар» бір рет «Clear Grits» партиясымен бірігіп үкімет құрды, бұл Макдональд-Картье министрлігінің сенімсіздік дауысынан кейін болды. Нәтижесінде, Канада тарихындағы ең қысқа өмір сүрген үкімет құрылды, ол генерал-губернатор шақырғаннан кейін төрт күннен кейін құлады. Конфедерациядан кейін оның орташа мүшелері (әсіресе, Канаданың алғашқы франкофондық премьер-министрі болған сэр Уилфрид Лориерді қоса алғанда) Жоғарғы Канадалық «Clear Grit» одақтастарымен бірлесіп, Канаданың Либералдық партиясын құрды.

Идеология

Парти-руж Жоғарғы Канада мен Төменгі Канаданың Біріккен Канада провинциясына бірігуіне қарсылық көрсетіп, оның таратылуын талап етті. Канада конфедерациясы жөніндегі келіссөздер басталғанда, оның мүшелері бұл идеяға қарсы болды немесе таратылған конфедерацияны ұсынды. Партияның кейбір өкілдері Канаданың француз тілді бөлігі үшін толық тәуелсіздікке қол жеткізуді немесе АҚШ-пен бірігуді жақтады. Олар Квебек католик руховенствосының және Parti bleu партиясының ультрамонтандық саясатына қарсы тұрды.

Француз тіліндегі қосымша ақпарат көздері

Ламонд, Иван (2000). Квебектегі идеялардың әлеуметтік тарихы, 1760–1896, Монреаль: , 576 б. (онлайн)
Ламонд, Иван (1994). Луи Антуан Дезолль, 1818–1895: либералды және антиклерикалық феодал, Сент-Лоран: Фидес, 369 б.
Ламонд, Иван (1990). Сөз сақтайтын адамдар: қоғамдық лекциялар, эсселер және Монреальдегі Канада институтындағы пікірсайыстар, 1845–1871, Монреаль: Бореал, 176 б.
де Лаграв, Жан Поль (1976). Квебек Біріккеніндегі идеялар күресі, 1840–1867, Монреаль: Editions de Lagrave, 150 б.
Бернар, Жан Поль (1971). «Кызылдар»; либерализм, национализм және XIX ғасырдың ортасындағы антиклерикализм, Монреаль: Квебек университеті баспасы, 394 б.
Дюмон, Фернан, Монмини, Жан Поль және Хамелин, Жан (ред.) (1971). Француз Канадасының идеологиялары, 1850–1900, Квебек: Лаваль университеті баспасы, 327 б.