Кіріспе

1203–1221 жылдар аралығында Бретань герцогинясы Аликс Туарская (1200 – 21 қазан 1221) (бретон тілінде Алис) 1203 жылдан өліміне дейін Бретань герцогинясы ретінде билік етті. Ол сондай-ақ Англия жұбайлық ақсүйектерінде Ричмонд графесі болды.

Өмір

Аликс 1200 жылы дүниеге келген. Ол Бриттания герцогинясы Констанция мен Туарс графы Гайдың қызы еді. Бірнеше француз тарихшыларының айтуынша, Констанция Аликстің әпкелері – Катерина мен Маргарет туғаннан кейін қайтыс болған. Аликстің әкесінен туған ағасы – Артур I, Бретань герцогы, ал жарты әпкелері Констанция мен Джеффри Плантагенеттің қыздары – Элеонора, Бретаньнің әдемі қызы және Матильда еді. Англияның Ричард I қайтыс болғаннан кейін, оның туған ағасы Артур мен Англия королі Джон арасында билік күресі басталды. 1202 жылы Миребо шайқасында Артур мен Элеонора тұтқынға алынды. Артур Фалез сарайында тұтқындалды және 1203 жылы із-жайсыз жоғалып кетті. Элеонора Корф сарайында тұтқындалды. Бретань барондары Артурдың қайтыс болғандығын ескере отырып, Элеонораның орнына Аликсті Бретань герцогинясы деп мойындады. Бұл Джонның тұтқынға алынған Элеонораның атынан Бретаньды басқаруға талпынуы мүмкін деген қорқыныстан туындады. Аликстің әкесі Гай 1206 жылға дейін Аликстің регенті болды, содан кейін Франция королі Филипп II Аликстің атынан герцогтықтың регенті болды. Филипп II Аликстің пентьеврлік Генрихпен жасаған келісімін бұзып, Аликстің күйеуі ретінде француз туысы Пьер де Дрёге жүгінді. 1208 жылы Джон Элеонораға өзін Бретань герцогинясы және Ричмонд графының әйелі деп атауға рұқсат берді. Пьер 1213 жылдың 27 қаңтарында Аликске үйленді және Бретань үшін француз короліне құрмет көрсетті. 1214 жылы Джон Аликсті Бретань герцогинясы деп мойындап, Элеонораның талабынан бас тартты. 1218 жылы Пьер мен Аликсті Англияның регенті, Пемброк графы Уильям Маршал Элеонораның орнына Ричмонд графы және графының әйелі ретінде мойындады, ол ешқашан түрмеден босатылмады. Аликстің өзінің мұрасын тиімді басқаруға мүмкіндік болмады, ол 1221 жылдың 21 қазанында қайтыс болды. Оның орнын ұлы Иоанн I иеленді, бірақ Пьер 1237 жылға дейін Иоаннның регенті ретінде Бретаньнің іс жүзіндегі билеушісі болып қалды.

Әдебиеттегі суреттер

Аликс Туарс – Габриэль д’Этамптың «Le Poids d’une couronne» (бретондық аңыз) (1867–1868) романының басты кейіпкері және Леа Шайлудың «Dans l’Ombre du Passé» (2020) романында есімдік ретінде айтылады, онда басты кейіпкер оның құрметіне аталғандығы көрсетіледі.