Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Африкадағы ең үлкен каньон
Largest canyon in Africa
Балық өзені каньоны (африкаанс: Visrivier Canyon немесе Visrivier Kuil, Fischfluss Canyon) Намибияның оңтүстігінде орналасқан. Бұл Африкадағы ең үлкен каньон, сонымен қатар Намибиядағы ең көп танылатын екінші туристік орын. Ол жалпы ұзындығы шамамен 161 километр, ені 27 километрге дейін жетеді және кейбір жерлерде 550 метрден астам тереңдікке ие. Балық өзені – Намибиядағы ең ұзын ішкі су өзені. Ол қазіргі кезде құрғақ, тасты және құрғақшылыққа төзімді өсімдіктермен сирек жабылған платоны тереңінен кесіп өтеді. Өзен уақыт-уақыт ағып жатады, көбінесе жаздың соңында су тасқыны болады, ал жылдың қалған уақытында ол ұзын, тар көлдер тізбегіне айналады. ǀAi ǀAis ыстық сулы курорты Балық өзені каньонының төменгі жағында орналасқан. ǀAi ǀAis қаласынан 70 километр солтүстікке қарай орналасқан Хобас кемпингіне жақын жердегі қоғамдық қарау тұрақтарына баруға болады. Каньонның бұл бөлігі ǀAi ǀAis/Richtersveld трансшекаралық паркінің құрамына кіреді, ал қалған бөлігі жеке меншікте.
The Fish River Canyon (Afrikaans: Visrivier Canyon or Visrivier Kuil, Fischfluss Canyon), is located in the south of Namibia. It is the largest canyon in Africa, as well as the second most visited tourist attraction in Namibia. It features a gigantic ravine, in total about 100 mile (161 km) long, up to 27 km wide and in places almost 550 meters deep. The Fish River is the longest interior river in Namibia. It cuts deep into the plateau which today is dry, stony and sparsely covered with hardy drought resistant plants. The river flows intermittently, usually flooding in late summer; the rest of the year it becomes a chain of long narrow pools. The hot springs resort of ǀAi ǀAis is situated at the lower end of the Fish River Canyon. Public view points can be visited near Hobas, a camp site 70 km north of ǀAi ǀAis. This part of the canyon is part of the ǀAi ǀAis/Richtersveld Transfrontier Park, while the remainder is privately owned.
Геология
Балық өзенінің каньоны жоғарғы каньоннан тұрады, онда өзеннің эрозиясы қатты гнейс жыныстарымен шектелді, ал төменгі каньон эрозияның берік метаморфты жыныстарды тозуынан кейін қалыптасты. Екі бөлігі де 1962 жылы ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Өзеннің жоғары ағысында көлденең доломит қабаттарынан өтеді; бұл метаморфты жыныстар каньонның бір бөлігін құрайды. Шамамен 650 миллион жыл бұрын (млн жыл), плиталардың қозғалысы солтүстік-оңтүстік бағыттағы грабенді, немесе төмен жатқан аймақты құрады, оның бойымен ежелгі Балық өзені ағып, ақырында бүгінгі жоғарғы каньонды құру үшін жазық даланы эрозиялады. 300 млн жыл бұрын болған мұз басу, Кару мұз дәуіріндегі Дайка мұз басуының бір бөлігі, каньонды одан әрі тереңдетті. Шамамен 60 млн жыл бұрын Оңтүстік Америка мен Африка континенттік дрейфтің нәтижесінде бөлініп кетті, ал Африка айтарлықтай көтерілді; осының салдарынан Балық өзенінің градиентінің артуы төменгі каньонды қатты гнейстерге ойып, төменгі каньонның терең бұрылып, иіліп өтетін жүйесін қалыптастырды. 120 миллион жыл бұрын Гондвана материгінің бөлінуіне және Африка материгінің көтерілуіне байланысты Балық өзенінің градиенті артты, бұл оның тау жыныстарына одан да терең енуіне мүмкіндік берді. Бүгінде каньонның ең терең нүктесі 549 метрге жетеді.
The Fish River canyon consists of an upper canyon, where river erosion was inhibited by hard gneiss bedrocks, and a lower canyon formed after erosion had finally worn through the solid metamorphic rocks. Both parts have been declared a national monument in 1962. Upstream, the river runs through horizontal dolomite strata; these metamorphic rocks forms part of the canyon. About 650 million years ago (Mya), plate movement had formed a north south graben, or lowered area, along which the ancient Fish River could flow and eventually erode a flat plain to create today's upper canyon. Glaciation at around 300 Mya, part of the Dyka glaciation during the Karoo Ice Age, further deepened the canyon. About 60 Mya, South America and Africa separated (due to continental drift) and Africa rose significantly; the consequentially increased gradient of the Fish River enabled it to erode the lower canyon into the hard gneisses, forming the current deeply twisting, meandering system of the lower canyon. With the separation of the continent Gondwana about 120 million years ago and the uplifting of the African continent the gradient of the Fish River increased allowing it to erode even deeper into the rock. Today the deepest point of the canyon is 549 metres deep.