Кіріспе

Линетт Фэй Эллисон (Lynette Fay Allison, 21 қазан 1946 жылы туған) – австралиялық саясаткер. Ол 1996 жылдан 2008 жылға дейін Австралия Сенатының мүшесі және Виктория штатын өкілдік етті. 2019 жылдан бастап Австралия демократтарының ұлттық президенті қызметін атқарады.

Ерте өмірі және өмірбаяны

Эллисон Мельбурн қаласында, Виктория штатында дүниеге келді және кіші інісі мен қарындасымен бірге Фэрфилд елді мекенінде өсті. Оның әкесі слесарь-механик болса, анасы жергілікті шіркеуде, боулинг клубында және мектептегі буфетте жұмыс істеді. Эллисон Розанна орта мектебінде оқыды, 10-сыныпта білім алуын қысқа уақытқа тоқтатты, тіс дәрігерінің медбикесі болып жұмыс істеді, бірақ орта мектепті аяқтау үшін қайта оралды. 1964 жылдан 1986 жылға дейін ол әкімші болып жұмыс істеді. Мельбурн университетінде білім беру бакалаврын алды, ал 1987 жылдан 1991 жылға дейін St Joseph's Technical School Abbotsford және St Paul's College мектептерінде жоғары сыныптарда сурет салу пәнінің мұғалімі болды.

Саяси мансап

Эллисон 1992 жылдан 1994 жылға дейін Порт-Мелбурн қаласының тәуелсіз кеңесшісі болды. 1990 жылғы федералды сайлауда Эллисон Тросби округінде Жасылдар партиясынан кандидат ретінде қатысты, нәтижесінде дауыстардың 1,7 пайызы оған бұйрылды. 1994 жылы Эллисон Викторияның бұрынғы премьер-министрі Джоан Кирнердің отставкасынан кейін Вильямстаун сайлау округінде штаттық сайлауға қатысты. Демократтар партиясынан кандидат ретінде түскен Эллисон екі кандидат арасындағы басылымда 39 пайыз дауыс жинады, бірақ орынды Еңбек партиясының кандидаты Стив Брэкс жеңіп алды.

Австралия Сенаты

Аллисон демократиялық партиядан алдын ала іріктеуден жеңіп, 1996 жылы Австралия Сенатына сайланды және 2001 жылғы федералды сайлауда екінші мерзімге қайта сайланды. 1998–2006 жылдар аралығында Эллисон қоршаған орта, демалыс (кейіннен ақпараттық технологиялар), байланыс және өнер; сондай-ақ қоғамдық істер жөніндегі заңнама және анықтама комитеттерінде жұмыс істеді. Ол Сенаттың зейнетақы (1996–1998 жж.); Виктория казиноын тексеру (1996 ж.); Лукас Хайтс реакторы (2000 ж.); Medicare (2003–2004 жж.); және психикалық денсаулық (2005 ж.) мәселелері бойынша арнайы комиссияларында мүше болды. 1999 жылдан 2001 жылға дейін Эллисон ұялы телефон мұнараларының денсаулыққа тигізетін әсерін зерттеу комиссиясын басқарды. 2002 жылы ол Жаңа Зеландияға парламенттік делегация құрамында барды. 2002 жылдың тамызында Эллисон, сенаторлар Адэн Риджвей, Джон Черри және Эндрю Мюррей бірлесіп Наташа Стотт Деспояны басшылықтан кетуге мәжбүр етті. Бұл оқиғаны БАҚ «Төрттік топ» деп сипаттады. Эллисон 2002 жылдан 2004 жылға дейін Австралия демократиялық партиясының жетекші орынбасары болды. 2004 жылдың 3 қарашасында, қазан айында өткен сайлаудан кейін Эндрю Бартлеттің отставкасынан соң, ол қарсылығызсыз партия басшысы болып сайланды. Ол партияның 1977 жылы құрылғалы бері ең төменгі деңгейдегі халыққа қолдауына ие болған кезде басшылыққа келді. 2006 жылдың 5 желтоқсанында Эллисон Сенатқа «Кластерлік оқ-дәрілерді (тыйым салу) туралы» 2006 жылғы заң жобасын енгізді. Егер бұл заң қабылданса, Австралия кластерлік оқ-дәрілерді пайдалануға, иеленуге және өндіруге тыйым салатын еді. Осыған дейін, екі ай бұрын, ол 2006 жылғы Израиль-Ливан соғысында кассеталық оқ-дәрілердің салдарынан келген зиянды бағалау үшін Ливанға сапар шеккен болатын. Австралия парламентіндегі көрнекті феминист Эллисон 2006 жылы RU486 аборт таблеткасын қолдануды заңдастырған, түрлі партиялық әйел парламентарийлер тобының құрамында болды. Ол мемлекеттік мектептерді қаржыландыру және ядролық қаруды жоюды қолдады.

2007 жылғы сайлау

2007 жылғы федералды сайлау, оның ішінде жартылай Сенат сайлауы 24 қарашада жарияланды, ал Демократтардың ұлттық науқаны 10 қарашада Эллисонның туған штаты Мельбурнда басталды. «Теңгерімді қайтару» деген ресми ұран Сенаттағы билік теңгерімі үшін болған күреске сілтеме жасады. Эллисонның мандаты үш басқа Демократ сенаторымен бірге (Наташа Стотт Деспоя, Эндрю Мюррей және Эндрю Бартлетт) сайлауға қойылды және 2004 жылғы сайлаудағы Демократтардың нашар нәтижесінен кейін осал деп есептелді, онда соңғы Сенат орнын Family First жеңіп алды және Коалициялық үкімет 25 жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет Сенатты бақылауға алды. 2007 жылғы сайлау науқаны барысында Эллисон Сенаттағы билік теңгерімін прогрессивті партияның қолына алу мүмкіндігін арттыру мақсатында Жасылдармен ұлттық басымдық туралы келісім жасағанын мәлімдеді. Эллисон Боб Браун мен Кейт Ландиге қосылып, GetUp! демеушілігімен бірлескен саяси жарнамада сайлаушыларды Сенаттың үкімет үшін резеңке мөрге айналуына жол бермеуге шақырды. Эллисон босқындар мен пана іздеушілерді қолдағандығы үшін Asylum Seeker Resource Centre сияқты қоғамдық және мүдделік топтардың, сондай-ақ қоғамдық телерадио хабарларын ілгерілеткені үшін Friends of the ABC-нің, және Барбара Сполдинг пен Энн Саммерс сияқты көрнекті әйелдер мен феминистердің қолдауын алды. Демократтар Сенаттағы орындарын сақтап қала алмады, Эллисон өзінің мандатын Еңбек партиясының үміткері Дэвид Финиге жоғалтты. Эллисонның өкілеттігі 2008 жылдың 30 маусымында аяқталды, осылайша Австралия Демократтары 1977 жылы құрылғаннан бері алғаш рет федералдық деңгейде өкілдігі болмай қалды.

Саясатка оралу

Эллисон сегіз ұйымның, оның ішінде Берри-стрит, Вижн Австралия, Альцгеймер Австралиясы және жергілікті зейнеткерлер үйінің басқарма мүшесі. Ол 2008 жылы Австралия Ұлттық радиосындағы "Дін болмаса жағдайымыз жақсырақ болар ма?" деген дебатта жақтаушылар үшін алғаш сөз сөйледі. 2008 жылы білім, қоршаған орта және әйелдер құқықтарындағы еңбегі үшін "Жылдың австралиялық гуманисті" сыйлығымен марапатталды.