Кіріспе
Австралиядағы ерікті төтенше жағдайлар ұйымы
Мемлекеттік төтенше жағдайлар қызметі (SES) – Австралиядағы ірі оқиғалар кезінде және одан кейін көмек көрсетуге дайындалған бірнеше азаматтық қорғаныс ұйымдары қолданатын атау. Бұл қызмет ең алдымен су тасқыны, дауылдар және цунамилермен айналысады, бірақ тік құтқару, жол-көлік оқиғаларынан құтқару, жоғалған адамдарды іздеу және медициналық эвакуация сияқты басқа да төтенше жағдайларда да көмектесе алады. Басқа жағдайларда SES полиция және өртке қарсы қызметтер сияқты басқа да агенттіктерге қолдау көрсетуі мүмкін. SES тәулігіне 24 сағат бойы жұмыс істейді. SES Австралияның әртүрлі штаттары мен аумақтарындағы жеке ұйымдар ретінде құрылған. SES ұйымдарының сегізі Австралия мемлекеттері мен аумақтарының төтенше жағдайлар қызметі (ACSES) арқылы өзара үйлестіріледі.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1939 жылдың 1 ақпанында әуе шабуылынан қорғау мақсатында Ұлттық төтенше жағдайлар қызметі құрылды. Ұйым соғыс аяқталғаннан кейін алты ай өткен соң таратылды. Азаматтық қорғаныс қызметі Австралияда 1955 жылы басталды. Бұл Австралия аумағына кез келген шабуылға қарсы алдын ала шара ретінде құрылды. 1970 жылдары атау "Мемлекеттік төтенше жағдайлар қызметі" ("SES" деп қысқартылды) деп өзгертілді, бұл су тасқыны, дауыл және басқа да табиғи төтенше жағдайлар кезінде шұғыл көмек көрсетуге баса назар аударуды білдіреді. Австралияның әрбір штаты мен аумағының өз мемлекеттік (немесе аумақтық) төтенше жағдайлар қызметі бар, және ел бойынша 43 000 еріктілер жұмылдырылған. Әр штат немесе аумақ аймақтарға, содан кейін бөлімдерге, ал соңғы кезекте топтарға немесе командаларға бөлінеді. SES – AIIMS (Австралиялық және Жаңа Зеландиялық бірлескен оқиғаларды басқару жүйесі) пайдаланатын көптеген қоғамдық қауіпсіздік ұйымдарының бірі. Әдетте, шағын оқиғалар (AIIMS 1-түрі) "бөлімге" жүктеліп, "топ" тарапынан шешіледі. AIIMS 2 және 3-ші түрдегі оқиғалар аймақтық деңгейде үйлестіріледі.
Функциялар
SES қажеттілік туған кезде жергілікті қоғамдарға көмек көрсетеді. Әр қоғамның ерекшелігіне байланысты, әр SES бөлімшесінің міндеттері мен қызметтері сәл өзгеше болады. Жергілікті қоғамның қажеттіліктеріне қарай, бөлімше келесі міндеттердің кейбіреуін немесе барлығын орындай алады:
Функция сипаттамасы
Агенттік қолдауы (оперативтік) – төтенше жағдайларда жарықтандыру, адам ресурстары, теңіз көлігі және басқа да қызметтермен басқа жедел қызметтерге көмек көрсету.
Агенттік қолдауы (оқыту) – мүшелердің қатысуы, ресурстар және әл-ауқат арқылы басқа жедел қызметтерге, агенттіктерге және қоғамдық ұйымдарға қолдау көрсету.
Әуе бақылауы және іздеу – тікұшақтар мен қанатты ұшақтардан құрлықта және теңізде іздеу жұмыстарына көмектесу.
Әуе бақылауы – ақпарат жинау – тасқын кезіндегі ақпарат, шұғыл эвакуация, шалғай аймақтарды жабдықтау, тасқын мен дауылдан зардап шеккен аймақтарды барлау.
Әуеден қолдау операциялары – орман өрттері кезінде су бомбалайтын ұшақтарды толтыру сияқты жедел әуе кемелерінің операцияларына жердегі қолдау көрсету.
Құрылысқа тию – көлік құралдарының ғимаратқа соқтығысуынан туындаған USAR операциялары. SES бөлімшелері осы ғимараттарды бекітуге және уақытша тұрақтандыруға көмектеседі.
Байланыс қолдау бөлімі – қиын жерлерде байланыс қолдауын қамтамасыз ету. Радиореттер мен портативті антенналарды орнату. Басқа SES командаларын үйлестіру. Мүшелер басқа SES бөлімшелерінің міндеттерін орындауға да дайындалады.
Көпшілікке және/немесе жол қозғалысына бақылау жасау – ANZAC күні сияқты қоғамдық іс-шараларда полиция мен жедел жәрдемге көмек көрсету. Сондай-ақ, су тасқыны мен Жаңа жыл мерекесі кезінде жолдарды жабу кезінде полицияға көмек көрсету.
Жедел қызметтер байланысшысы – төтенше жағдайларда басқа жедел қызметтердің өкілдерімен жұмыс істеу.
Эвакуация орталықтарын басқару – уақытша эвакуация орталықтарын құру және басқару.
Өртке қарсы қолдау және оқыту – полиция мен ауылдық және қалалық өртке қарсы қызметтерге жолдарды жабу, эвакуациялау, ірі өрттер кезінде әл-ауқатты жеткізу және алғашқы көмек көрсету, тізбекті арамен жұмыс істеу сияқты оқытуларға көмек көрсету.
Алғашқы көмек – медициналық көмекке мұқтаж азаматтарға көмек көрсету және жедел жәрдем қызметкерлеріне және Австралияның Сент-Джон жедел жәрдемінің мүшелеріне алдын ала қарап тексеру және көптеген жарақаттарға көмек көрсету.
Су тасқыны мен дауылға дайындық және жауап беру – су тасқыны мен дауылдан кейін уақытша жөндеу жұмыстарын жүргізу және мүлікті қорғау, су тасқыны мен дауылға дайындыққа адамдарға көмектесу және су тасқыны қайықтары мен тізбекті аралар сияқты арнайы жабдықтарды пайдалану.
Жалпы құтқару рәсімдері мен дағдылары – қауіпті жағдайлардан адамдарды қауіпсіз алып шығу.
Жер іздеу – жоғалған адамдарды іздеу, әдетте ауылдық және қала маңындағы аймақтарда. Жердегі іздеу көшедегі іздеуден бастап, шөптесін және орманды аймақтарға дейін, сондай-ақ тау құтқаруға дейін жетеді.
Басқару тобы – бөлімше деңгейінде әкімшілік міндеттерді орындау.
Теңіздегі құтқару – жағалау күзетімен және басқа да теңіз ұйымдарымен бірлесіп, қиын жағдайда қалған қайықтарға көмек көрсету.
Бұқаралық ақпарат құралдары, қоғамдық байланыстар және қоғамдық білім беру – қауіпсіздік туралы хабарламалар мен ескертулерді жеткізу және SES-ті қоғамға таныстыру үшін бұқаралық ақпарат құралдарымен және жұртшылықпен жұмыс істеу.
Кен құтқару – кейбір SES бөлімшелері құлаған шахталардан тұтқындалған адамдарды құтқару үшін арнайы дайындықтан өтеді.
Жол апатынан құтқару – апатқа ұшыраған көліктерге механикалық араласу және жарақат алған адамдарды құтқару.
Тез ағын су құтқару – ішкі су жолдарында немесе су тасқынында қамалып қалған адамдарды құтқару/қайта қалпына келтіру, тез ағын сумен жұмыс істеу дағдыларын пайдалану.
Оқуды үйлестіру – бөлімшеде оқуды жоспарлауға және жүзеге асыруға көмектесу. Ұлттық деңгейде танылған пәндер мен курстар мүшелерге ұсынылады.
Қалалық іздеу және құтқару (USAR) – құлаған немесе тұрақсыз құрылымдар сияқты жағдайларда негізгі құтқару әдістерін қолдану, мысалы, бомбалар немесе жарылыстардан кейін арнайы жабдықтарды пайдалану.
Тік құтқару – адамдарды жартастар немесе шатқалдар сияқты биіктіктер мен тереңдіктерден құтқару.
Цунами мен жер сілкінісіне жауап беру – цунами мен жер сілкінісі оқиғаларына жауап беру және басқару.
Қауіп-қорғау – ашырулар үшін уақытша далалық базаларды қамтамасыз ету және басқару, соның ішінде тамақ, әріптестерге қолдау, шай-кофе және т.б. SES сонымен қатар, шаршаған жүргізушілердің тудыратын апаттарды азайтуға бағытталған "жүргізушілерді сергіту" схемасын жүзеге асырады.
Қаржыландыру
Мемлекеттік және жергілікті билік тарапынан заңнама арқылы SES-ке бөлінетін қаражаттан өзге, SES ұйымдары өздерінің қаржылық ресурстарын жеке тұлғалар мен кәсіпорындардың қайырымдылықтары арқылы, сондай-ақ басқа мемлекеттік гранттар есебінен толықтырады. Бұл қайырымдылықтар көбінесе ұйымдық жабдықтарды – көлік құралдары мен құрал-жабдықтарды сатып алуға немесе күтіп ұстауға, сондай-ақ SES-тің мүлкі мен ғимараттарын жақсартуға жұмсалады.