Норчия: Италияның тарихи қаласы және өңірінің мәдени мұрасы

Кіріспе

Норсия, дәстүрлі түрде ағылшын тілінде латынша Nursia атауымен белгілі (/ˈnɜrsiə/, /ˈnɜrʃiə/), Италияның оңтүстік-шығысындағы Умбрия провинциясындағы қала және коммуна. Көптеген ежелгі қалалар сияқты емес, ол Апенниннің ең биік шыңдары бар Монти Сибиллини тауларына тікелей жанасқан кең жазықта орналасқан, Сордо өзенінің жанында – Nera өзеніне құятын шағын арна. Қала халық арасында Вальнеринамен (Nera аңғары) байланысты. Ол "Италияның ең әдемі ауылдары" тізіміне (I Borghi più belli d'Italia) кіреді. Аймақ таза ауасымен және көркем жаратылысымен танымал, сонымен қатар тау шаруашылығы мен жаяу серуендерге қолайлы база болып табылады. Бұл жер аң аулаумен, әсіресе жабайы шошқа аулаумен, сондай-ақ жабайы шошқа және шошқа етінен жасалған шұжықтармен де әйгілі. Осындай өнімдер Норсияның атымен аталады; итальян тілінде олар norcineria деп аталады.

Тарих

Норсия аймағында адам қонысының іздері неолит дәуіріне дейін жетеді. Қаланың танымал тарихы б.з.б. 5 ғасырда сабин тайпаларының қоныстануымен басталады. Б.з.б. 3 ғасырда римдіктер басып алғаннан кейін, ол 205 жылы Екінші Пуникалық соғыс кезінде ежелгі Римнің одақтасы болды және латын тілінде Нурсия деп аталды. Бірақ, ең ерте римдік қираған орындары шамамен 1 ғасырға жатады. Рим үкіметіне қарсы Испанияда партизан соғысын жүргізген (б.з.б. 80–72) көтерілісшіл генерал Квинт Серторий шамамен б.з.б. 123 жылы Нурсияда дүниеге келген. Рим дәуіріндегі тағы бір белгілі нурсиялық – Веспасия Полла (шамамен б.з.б. 15 жылы туған), император Веспасианның анасы. Бенедикт монастырының негізін қалаушы әулие Бенедикт және оның егіз қарындасы әулие Сколастика 480 жылы осы жерде дүниеге келген. 8 ғасырда паломниктер әулие Бенедикттің туған жеріне барып дұға ету үшін діни орын салынды. 10 ғасырда монахтар Норсияға келді. Қазіргі монахтар әулие Бенедикт және Сколастиканың үйінің римдік қираған жеріне салынған әулие Бенедикт монастырына күтім жасайды. 6 ғасырда Норсияны ломбардтар басып алып, Сполето герцогтігінің құрамына қосты. 9 ғасырда сарациндердің шабуылдарынан зардап шекті, бұл терең құлдырау кезеңін бастады. 11 ғасырда ол Киелі Рим императоры Генрихтің иелігінде болды. 12 ғасырда Норсия Папалық аймақтарындағы тәуелсіз коммунаға айналып, саяси және экономикалық беделін арттырды. Пречидегі бенедиктин аббаттығымен ынтымақтастық Schola Chirurgica мектебінің құрылуына әкелді. Бұл мекемедегі зерттеулер Норсия тұрғындарының шошқа шаруашылығын жақсартуға көмектесті. Күшті Сполето және 1324 жылғы жер сілкінісі қаланың жоспарларын қиындатты, ал 1354 жылы ол толығымен Папаның билігіне қайтарылды. 2016 жылдың 24 тамызында Норсия маңында 6,2 балдық жер сілкінісі мен көптеген күшті сілкіністер болды, бұл аймақтағы қалаларға ауыр зақым келтірді. Норсия қаласының тұрғындары жарақат алмады. Норсия қаласының өзі тек құрылымдық зақымдарға ұшырады, бірақ бұл көптеген азаматтарды қоныстандыруға мәжбүр етті. Алайда, қала маңындағы бірнеше шағын қалалар қатты зақымдалып, көптеген ғимараттар қирады. 2016 жылдың 30 қазанында Норсияны тағы да 6,5 балдық жер сілкінісі шарлады, қалаға ауыр зақым келтірді: басқа ғимараттармен қатар, әулие Бенедикт базиликасының негізгі бөлігі қирады.

Traces of human settlement in Norcia's area date back to the Neolithic Age. The town's known history begins with settlement by the Sabines in the 5th century BC. After the conquest by the Romans in the 3rd century BC, it was an ally of ancient Rome in 205 BC, during the Second Punic War, when it was known in Latin as Nursia, but the earliest extant Roman ruins date from around the 1st century. The renegade general Quintus Sertorius, who famously fought a guerrilla war in Spain against the Roman government (80–72 BC), was born in Nursia in c. 123 BC. Another famous Nursian of Roman times was Vespasia Polla (born c. 15 BC), the mother of the emperor Vespasian. St. Benedict, the founder of the Benedictine monastic system, and his twin sister St. Scholastica, were born here in AD 480. In the 8th century, an oratory was built so pilgrims could pray at St. Benedict's birthplace. Monks came to Norcia in the 10th century. Contemporary monks care for the Monastery of St. Benedict, built over the Roman ruins of the house of Sts. Benedict and Scholastica. In the 6th century Norcia was conquered by the Lombards, becoming part of the Duchy of Spoleto. In the 9th century it suffered from Saracen attacks, which started a period of deep decadence. In the 11th century, it was part of the domain of St. Henry, Holy Roman Emperor. In the 12th century Norcia became an independent commune within the Papal territories, with an increasing political and economical prestige. The collaboration with the Benedictine abbey in Preci led to the creation of the Schola Chirurgica. Studies at this institution contributed to Norcia residents improving their swine breeding. The powerful Spoleto and the 1324 earthquake thwarted the city's ambitions, and in 1354 it was returned definitively to the Papal authority. On 24 August 2016, a magnitude 6.2 earthquake and numerous strong aftershocks struck near Norcia, causing major damage to the towns in the region. The people in the town of Norcia were not injured. The town of Norcia itself only suffered structural damage but this displaced many citizens. However, several small towns around the town received heavy damage and many collapsed buildings. On 30 October 2016, another magnitude 6.5 earthquake rocked Norcia, causing heavy damage to the city: among other buildings, the nave of the Basilica of St. Benedict was destroyed.

Фрациониялар

Агриано, Алиена, Анкарано, Бисели, Кампи, Касали ди Серравалле, Касе Спарсе, Кастелуччо, Кортиньо, Форка Канапине, Форсиво, Фраскаро, Легон, Монте Каппелетта, Нотория, Окрикхио, Оспедалетто, Пессия, Пие ла Рокка, Пиерипа, Пополи, Сан Марко, Сан Пелегрино, Сант-Андреа, Савелли, Серравалле, Валькальдара. Серравалле (сондай-ақ Серравалле ди Норча деп те аталады) Сордо өзені бойында, Корно өзенімен қосылатын жерден бірнеше жүз метр жоғары орналасқан.