Кіріспе
Терни – Италияның орталық бөлігіндегі Умбрия аймағының оңтүстік бөлігіндегі қала. Ол Лациомен шекараға жақын орналасқан. Қала Нера өзенінің жазығында орналасқан Терни провинциясының астанасы болып табылады. Бұл қала Римнің солтүстік-шығысында және аймақтық астана Перуджадан оңтүстікке қарай 81 км жерде орналасқан. Латынша атауы "екі өзеннің арасында" дегенді білдіреді, бұл оның Нера өзенінің (Ежелгі Умбрия Нахар) және Серра ағысының қосылған жерінде орналасқандығын көрсетеді. Нақтылау қажет болған кезде, оны Интерамна Нахарс деп атаған. Оның тұрғындары латын тілінде Interamnātēs Na(ha)rtēs деп аталған. Интерамна ежелгі римдік қала ретінде құрылған, бірақ Терни аймағындағы қоныстар осы оқиғадан бұрын пайда болған. 19 ғасырда болат зауыттары ашылып, қала Италиядағы екінші өнеркәсіптік революцияда маңызды рөл атқарды. Өнеркәсіптік маңызының арқасында, қала Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастар тарапынан ауыр бомбалауға ұшырады. Қала өнеркәсіптік орталық болып қала береді және "Темір қаласы" деген лақап атымен танымал. Терни "Ғашықтар қаласы" деп те аталады, өйткені оның қасиеттісі, Әулие Валентин осы жерде туып, епископ болған, ал оның қабір қалдықтары оның құрметіне арналған базиликада сақталған.
Terni ('/t//ɛər//n//i/ TAIRnee, ˈtɛrni; ) is a city in the southern portion of the region of Umbria, in Central Italy. It is near the border with Lazio. The city is the capital of the province of Terni, located in the plain of the River Nera. It is northeast of Rome and 81 km south of the regional capital, Perugia. The Latin name means "between two rivers", in reference to its location on the confluence of the Nera river (Ancient Umbrian Nahar, ) and the Serra stream. When disambiguation was needed, it was referred to as Interamna Nahars. Its inhabitants were known in Latin as Interamnātēs Na(ha)rtēs. Interamna was founded as an Ancient Roman town, albeit settlements in the Terni area well precede this occurrence. During the 19th century, steel mills were introduced and led the city to have a role in the Second Industrial Revolution in Italy. Because of its industrial importance, the city was heavily bombed during World War II by the Allies. It remains an industrial hub and has been nicknamed "The Steel City". Terni is also known as the "City of Lovers", as its patron saint, Saint Valentine, was born and became a bishop here, and the remains are preserved in the basilica sanctuary in his honour.
Тарих
Қала б.з.д. 7-ғасырда Умбриялық Нахарттар қоныстанған аумақта (археологиялық қазбалар куәландырғандай) қола дәуірінде негізделген. Игувин тақташалары осы Нахарттарды күшті, көптеген халық ретінде және Умбрияның Губбио (Игувиум) халқының ең маңызды жауы ретінде сипаттайды. Б.з.д. 3-ғасырда Терни римдіктер тарапынан бағындырылды және жақын арада Виа Фламиниа бойында орналасқан маңызды муниципалитетке айналды, «екі өзеннің арасында» деген мағына беретін Интерамна деген атпен белгілі болды. 271 жылы рим консулы Маний Курий Дентат Риети аңғарындағы батпақтардан және Велино көлінен суды табиғи жартасқа (Марморе) бұру үшін канал (Куриано траншеясы) салуға бұйрық берді, нәтижесінде сарқырама пайда болды. Бұл Тернидің төменгі жағындағы аймақта су тасқынына әкелді. Бұл ұзақ уақыт бойы Риети мен Терни қалалары арасындағы аяқсыз дау-жанжалдың себебіне айналды. Мәселе екі қала арасында соншалықты шиеленісті болғандықтан, Рим Сенаты б.з.д. 54 жылы оны қарауға мәжбүр болды. Аул Помпей Терниді, ал Цицерон Риетиді өкілдік етті. Сенат мәселені шеше алмады, және проблема ғасырлар бойы өзгеріссіз қалды. 755 жылы Ломбардтар басып алғаннан кейін Терни Сполето герцогтығының екінші деңгейлі қаласына төмендетілгендіктен маңыздылығын жоғалтты. 1174 жылы Фредерик Барбароссаның генералы, Майнц архиепископы Кристиан қаланы тонады. Келесі ғасырда Терни қасиетті Францисктың уағыз айту үшін жиі баратын жерлерінің бірі болды. 14-ғасырда Терни өзінің конституциясын қабылдады, ал 1353 жылдан бастап қабырғалар кеңейтіліп, жаңа каналдар ашылды. Көптеген итальяндық коммуналар сияқты, ол гвельфтер мен гибеллиндердің жақтастары арасындағы, кейіннен Нобили мен Бандерари (Терни буржуазиясы) арасындағы азаматтық тәртіпсіздіктерге ұшырады. Кейін ол Папа мемлекетінің құрамына кірді. 1580 жылы Монтелоне ди Сполетода өндірілген темір кенін өңдеу үшін Ферриера темір зауыты құрылды, бұл қаланың дәстүрлі өнеркәсіптік сипатын қалыптастырды. Алайда, 17-ғасырда Терни халқы індеттер мен ашаршылықтардан азайды. 19-ғасырда Терни өнеркәсіптік революциядан және аймақтағы мол су көздерінен пайдаланды. Жаңа өнеркәсіптерге болат зауыты, құю цехы, сондай-ақ қару-жарақ, джут және жүн фабрикалары кірді. 1927 жылы Терни провинцияның орталығы болды. Маңызды өнеркәсіптердің болуы қаланы Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас әскерлерінің бомбалауына жиі нысана етті. 1943 жылдың 11 тамызында 44 АҚШ Әуе күштерінің бомбалаушылары 213 тонна бомба тастап, қаланы қиратып, 564 адамды өлтірді. Бұл Тернидің ғимараттарының 40% -ын қиратып немесе зақымдаған және 1018 азаматты өлтірген 57 әуе шабуылының біріншісі болды. Соған қарамастан, соғыстан кейін өнеркәсіптік орта жылдам дамыды.
Экономика
Қалада үш маңызды өнеркәсіптік орталық бар: біріншісі – АСТ (ThyssenKrupp тобының бөлігі) деп аталатын тот баспайтын болат аймағы, ол Терни қаласының шығыс бөлігінде кең жайылған. Қаланың батысында "Ареа Полимер" деп белгілі, төрт түрлі химиялық көпұлтты компаниядан тұратын екінші өнеркәсіптік орталық орналасқан. Үшінші өнеркәсіптік орталық – Italeaf, ол TerniEnergia компаниясын басқарады, бұл компания Borsa Italiana биржасының STAR сегментінде тіркелген және жаңартылатын энергия саласында қызмет етеді, сондай-ақ таза технологиялар саласындағы жаңа технологиялық кәсіпорындарды дамытуға және ілгерілетуге бағытталған.