Кіріспе

Джордж де Местраль – швейцариялық инженер-электрик, ол таспалы-ілмекті бекіткішті (Velcro) ойлап тапты.

Өмірбаян

Ол Швейцарияның Лозанна қаласына жақын Сент-Сафорин-сюр-Морже қаласында, агроном-инженер Альберт де Местраль мен Марта де Гумоэнстің отбасында дүниеге келді. Де Местраль он екі жасында ойыншық ұшақ құрастырып, оған патент алды. Ол Лозанна Федералды Политехникалық Мекемесінде (EPFL) білім алды. 1930 жылы тәмамдаған соң инженерлік компанияның машина жасау шеберханасында жұмыс істеді. Ол өзінің сүйікті хоббиі – аң аулауға шықты, қайтып келгенде оның итінің жүніне қабықшалар жабысқан екенін көрді. Содан кейін 1948 жылдан бастап он жыл бойы таспалы жабысқаштарды (hook and loop) ойлап табумен айналысты. 1955 жылы ол таспалы жабысқаштарға сәтті патент алып, көп миллиондық компания арқылы жылына 60 миллион ярд (шамамен 55 000 км) сатты.

Неке

Джордж үш рет үйленген: 1932 жылы Жанна Шнайдермен (екі ұлы: Анри және Франсуа), 1949 жылы Моник Паншо де Боттенспен, бір кезде Джеймс Бонд авторы Ян Флемингтің никелес келісімі болған (бір ұлы: Чарльз), және Хелен Мэри Дейлмен. 1966 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін де Местраль Сент-Сафорин-сюр-Моржедегі отбасылық үйін, Сент-Сафорин-сюр-Морже қамалын (Местраль қамалы) мұраға алды.

Өлім

Де Местраль Швейцарияның Коммунь қаласында қайтыс болды және сол жерде жерленген. Коммунь муниципалитеті оның есімін еске алу үшін L'avenue George de Mestral авенюін атады.

Қалқан мен ілмек өнертабысы

Де Местраль 1941 жылы Альп тауларында итімен аң аулаудан оралғаннан кейін таспалы тізгішті (hook and loop) ойлап тапты. Киімдеріне және итінің жүніне жабысып қалған көптеген қызылгүл тұқымдарын (burdock burrs) шешіп тастағаннан кейін, ол оның қалай жұмыс істейтінін білгісі келді. Оларды микроскоппен қарағанда, ол киім, жануар жүні немесе шаш сияқты иірімдерге ілінетін жүздеген "ілмектерді" (hooks) байқады. Ол екі материалды оңай және қайтымды түрде байланыстыру мүмкіндігін көрді. Velcro® таспалы тізгіші алғаш рет аэроғарыш саласында қолданылды, ол астронавттарға көлемді ғарыш костюмдерін киюге және шешуге көмектесті. Кейін шаңғышылар да осыған ұқсас, киюге және шешуге ыңғайлы костюмнің артықшылықтарын байқады. Содан кейін су спорты және теңіз жабдықтары да пайда болды.