Кіріспе
Британдық ұлттық телеарна (1983–1992)
TV am – 1983 жылдың 1 ақпанынан 1992 жылдың 31 желтоқсанына дейін Ұлыбританияда ITV таңғы телеарнасының франшизасын көрсеткен телекомпания. Бұл станция Ұлыбританиядағы коммерциялық таңғы телеарна франшизасын алғаш рет ұлттық деңгейде иеленген оператор болды. Хабарлар күн сайын таңғы 6:00-ден 9:25-ке дейін таратылды. Тоғыз жыл, он ай бойы хабар тарату кезінде станцияда үнемі проблемалар туындады, нәтижесінде, әсіресе алғашқы жылдары басқару құрамы жиі өзгерді. Сондай-ақ, компанияның жұмысын қиындататын ірі қаржылық кесімдерге ұшырады. 1986 жылға қарай жағдай тұрақталды және BBC-дің "Breakfast Time" бағдарламасымен рейтингтік бәсекеде жеңіске жетті, бірақ бір жыл өткен соң еңбек дауы мен әрекеттер компанияны дүрліктірді. Осы қиындықтарға қарамастан, 1990 жылдары TV am-нің "Good Morning Britain" бағдарламасы Ұлыбритания теледидарындағы ең танымал таңғы шоуға айналды. Телеарналарға франшиза беру ережелері өзгергеннен кейін компания лицензиясын жоғалтып, 1993 жылы GMTV компаниясымен алмастырылды.
Қор
Тәуелсіз телерадио хабарландырулар агенттігі (IBA) 1980 жылғы 24 қаңтарда ITV-нің келесі франчайзинг раундында таңғы бағдарламаларға арналған ұлттық лицензия ұсынатынын мәлімдеді. Сегіз өтініш келіп түсті және сол жылдың 28 желтоқсанында IBA таңғы бағдарламалар франшизасын TV am-ге бергенін хабарлады. Бастапқы іске қосу күні 1983 жылғы маусымға белгіленгенімен, 1982 жылы Channel 4 телеарнасының іске қосылуымен қақтығысты болдырмау үшін IBA станцияға басталу күнін 1983 жылғы 1 ақпанға дейін жылжытуға рұқсат берді. Бұл асығыс бастама компанияға екі жағынан әсер етті. Біріншіден, ITV актерлердің кәсіподағы Equity-мен жаңа Channel 4 және таңғы бағдарламаларға арналған жарнама үшін роялти және тарифтер туралы келісімге келе алмады. Кәсіподақ өз мүшелеріне жаңа станцияны бойкоттауды тапсырды, бұл алғашқы күндері жарнамадан түсетін кірістің аз немесе толыққанды болмауына әкелді. Екіншіден, BBC-нің таңғы бағдарламасы жаңалықтар мен талдауға бағытталған болады деп есептелді, сондықтан TV am жаңа бағдарламасын осыған сәйкес жасады. Алайда, BBC АҚШ таңғы бағдарламаларының стилін еліктейтін жеңіл, журналдық стильдегі бағдарламаны іске қосты. BBC-нің таңғы бағдарламасын күтпеген жерден бастауы TV am-ге жоспарларын қайта жасауға аз уақыт қалдырды. TV am-ді "Атақты бесік" деп аталған топ бастап жүрді, олар станцияның жүргізушілері ғана емес, сонымен қатар акционерлері болды: Майкл Паркинсон, Дэвид Фрост (1983–92), Анджела Риппон (1983), Анна Форд (1983) және Роберт Ки. Эстер Ранцен бастапқыда станцияның "жұлдызды" жүргізуші/акционерлерінің бірі болған, бірақ 1981 жылы үшінші баласы туғаннан кейін бас тартты; ол және компания таңертеңгі жұмыс бала тәрбиесіне кедерілтіретінін мойындады. Сондай-ақ, ол BBC-ге "Осы өмір!" бағдарламасын шығаруды және жүргізуді жалғастыруға көндірілді және бағдарламадан бас тартқысы келмейтінін, тіпті оны басқа жүргізушімен жалғастыруды қаламайтынын мойындады. Іске қосуға дейін басқа жүргізушілер де көп қиындықтарға тап болды. 1980 жылғы желтоқсанда франшиза жарияланған кезде Риппонның BBC-мен келісімшарты аяқталуға жақын болды және оның жаңа жұмысына байланысты жаңартылмады. Бұл оны теледидар эфирге шығар алғанға дейін еркін жұмыс іздеуге мәжбүр етті. Форд ITN-нан босатылды, ол таңғы бағдарламаларға арналған келісімшарт бойынша басқа консорциумның бөлігі болды. ITN Фордты өзінің ұсынысының бөлігі ретінде әйел бағдарлама жүргізушісі ретінде ұсынды, ол TV am-ге кетуді жоспарлап отырғанын білмеді. ITN оның адалсыздығын қатты сынға алды және оның адалсыздығы өзінің ұсынысын IBA-ға "күлкілі" етіп көрсеткенін айтты. ITN Фордты Селина Скоттпен алмастырды, ол 1982 жылдың соңында BBC-ге Breakfast Time бағдарламасын жүргізуге кеткен кезде ITN-ге екі есе соққы берді. Майкл Паркинсон BBC-де қалды, олар оны Ранцен сияқты қалуға көндіруге үміттенді, бірақ ол 1982 жылы корпорацияны тастады. Барлық "Атақты бесікке" арналған қиындық станция іске қосылғанға дейін болды, өйткені әкімшілік қатесі кезінде бес жүргізушінің келісімшарттары дұрыс емес адамдарға жіберілді, бұл Риппонға жылына 60 000 фунт төленгенін, Анна Фордқа қарағанда айтарлықтай аз екенін анықтауға мүмкіндік берді. Әйелдер сонымен қатар олардың еркек әріптестері Фрост пен Паркинсонның әрқайсысына 250 000 фунт стерлинг төленгенін білді. TV am штаб-пәтері мен студиясы Breakfast Television Centre, Hawley Crescent, Camden Town, Лондон қаласында орналасқан. Терри Фаррелл жобалаған және бұрынғы Henlys Rover автосалонынан қайта құрылған ғимаратқа Регент каналына қараған шатыр желісі бойымен бірнеше үлкен пластикалық жұмыртқа тостағандары орнатылды; бұл жұмыртқа тостағандары бағдарламаның жабылу титрлерінде авторлық құқық жылын көрсетуге арналған. TV am-де екі телестудия болды. А студиясы 3000 шаршы фут алаңды құрады және "Good Morning Britain" декорациясына ие болды. B студиясында GMB декорациясының кішірек нұсқасы болды және ол жаңалықтар студиясы ретінде де пайдаланылды. Бағдарламалар бастапқыда таңғы 6-дан 9:15-ке дейін, содан кейін "Жақсы таң, Британия" апта күндері таңертеңді толтырды. Осыдан кейін сағат 9:25-те ITV-нің аймақтық франшизалары басталғанға дейін 10 минуттық үзіліс болды. Бұл үзіліс қажет болды, өйткені теледидар сигналдарын TV am-ден әр аймақтық компанияға ауыстыру процесі әлі де қолмен жүргізілетін және бұл үзіліс British Telecom-ке бұл тапсырманы орындау үшін қажетті уақытты берді. TV am іске қосылғаннан кейін көп ұзамай, процесс автоматты ауысуды қамтамасыз ету үшін өзгертілді, ол бүкіл желіде біртіндеп енгізілді және 1983 жылғы мамырдың соңынан бастап IBA TV am эфирін сағат 9:25-ке дейін ұзартты, үздіріссіз бағдарлама беруге мүмкіндік берді. Осы кезде "Жақсы таң, Британия" сағат 7-ден 9-ға дейін екі сағаттық бағдарламаға дейін қысқартылды. Сағат 9-дан 9:25-ке дейінгі бөлім әйелдерге бағытталған өмір салты туралы бағдарлама ретінде қайта іске қосылды, "Тоғызdan кейін" деп аталды. TV am жеке телехабарлаушы болғанымен және таңғы уақытта ITV желісінің арнасын пайдаланғанымен, 1980-жылдардың соңынан бастап ITV станциялары 24 сағаттық теледидар беру үшін сағат 6-ға дейін жұмыс уақытын ұзартты, сағат 6-да TV am-ге берді.
Брюс Гингелл
Австралиялық бизнес магнаты Керри Пэкер 1984 жылдың басында компанияның маңызды үлесін сатып алды, ал мамыр айының басында компанияның қаржылық тұрғыдан тұрақты болуына көмектесу үшін өзінің бас атқарушы директоры Брюс Гингеллді тағайындады. Грег Дайк тағайындалғаннан кейін бірнеше аптадан соң TVS телеарнасында жаңа қызметке орналасты. Он күннен кейін бас менеджер Майкл Мур да станцияны тастап кетті. 1984 жылдың шілдесінде Майкл Холлингсворт жаңа бағдарламалар директоры болды, ол бұрын BBC-дің "Таңғы ас уақыты" бағдарламасында жұмыс істеген. Гингелл Дайк станцияның өміршеңдігін қамтамасыз ету үшін қолданған жеңіл, халыққа бағытталған тәсілді жалғастырды, бұл модель кейіннен Guardian газетінің "Шақыру, Шақыру және Пап" деген тақырыптағы мақаласында пародияланды. Станция балаларға арналған сенбі күнгі бағдарламасын "Wide Awake Club" арқылы жаңартты, шығындарды қысқарту мақсатында "Data Run" және "SPLAT" бағдарламаларын алмастырды. 1984 жылдың қазан айында консерваторлар кабинетінің Брайтон қонақ үйінде болған жарылыс оқиғасы шығындарды қысқартуға назар аударды. Террористік шабуылдан бір күн бұрын, конференцияны бір ғана түсірілім тобы жарып, ал ол түсірілім тобы Wembley-дегі пойыз апатын түсіру үшін түнгі уақытта Лондонға қайтарылған. Жарылыс таңертеңгі сағаттарда болғанда, BBC және ITN дереу хабарлады. "TV am" телеарнасының жауабы Джон Стейплтонның телефон арқылы берген хабарымен шектелді, ал BBC шабуылдың графикалық бейнелерін көрсетіп жатқанда. Сол кездегі кәсіби одақтардың келісімдеріне сәйкес, жергілікті ITV станциясының техникалық қызметкерлері басқа коммерциялық телекомпанияға көмек көрсетуге құқылы емес еді, ал "TV am" телеарнасының ITN-мен бұрынғы қақтығыстары соңғысының түсірілімдерін бөліспеуіне себеп болды. Бұл жағдай IBA-дан телекомпанияға қатысты қатаң сөгіс әкелді, компаниядан жаңалықтар қызметін жақсартуға және инвестициялауға талап қойылды, әйтпесе лицензиясынан айырылатын еді. Газеттердегі өзгерістерге ұқсас, Гингелл теледидардағы техникалық жетістіктерді пайдаланып, штатты қысқартуға және ақша үнемдеуге бейілді болды. Ол қазіргі заманғы телерадио хабарларын тарату жабдықтарының пайдалануға ыңғайлылығы штаттық санды азайтуға мүмкіндік береді деп сенді: ENG түсірілім тобына енді жеке жарықтандыру техниктері қажет болмайды (Гингеллдің туған Австралиясындағы практикаға сәйкес), ал техникалық персоналды іс жүзінде жоюға болады. Бұл оны телерадио хабарларын тарату саласындағы кәсіби одақтармен қақтығысқа түсірді, бірақ премьер-министр Маргарет Тэтчер мен оның үкіметінен қолдау тапты. 1986 жылы "TV am" телеарнасы Ұлыбританиядағы ең танымал таңғы бағдарлама болып қалыптасты, өйткені BBC-дің "Таңғы ас уақыты" бағдарламасы көрермендерін жоғалтты. Сол жылдың қараша айында "Breakfast Time" журналы стилінен ауыр салмақты тәсілге көшті; ал 1989 жылы BBC "Breakfast Time" бағдарламасын "Breakfast News" деп аталатын терең және талдамалы жаңалықтар форматымен толығымен алмастырды, бұл формат "TV am" бағдарламасының бастапқы форматын еске салды. 1987 жылдың қазан айында Англияны қамтыған дауыл кезінде студияларға электр қуаты үзіліп, "Темза Телевидениесі" Euston Road орталығындағы жабдықтарды пайдалана отырып, төтенше бағдарлама таратылды, онда "TV am", ITN, TSW және TVS түсірілім топтарының материалдары қолданылды. Осының бәріне қарамастан, бағдарлама дамып, өркендеді. Ақырында Гингелл барлық жұмыстан шығарылған техниктерді жұмыстан босатып, оларды бүкіл әлемнен кәсіби одаққа мүше емес жұмысшылармен алмастырды.
Өнеркәсіпшілік дау
1987 жылы 23 қарашада станциядағы техниктер 24 сағаттық ереуілге шықты. Басшылық ереуілшілерді құлыптап қойды, бірақ станцияны техникалық емес қызметкерлердің күшімен, азын-малын эфирге шығарып, жұмысын жалғастырды. Олардың ішінде «Flipper», «Batman» және «Happy Days» сияқты американдық сериалдардың эпизодтары да болды. Гингеллдің өзі бағдарламаны жеке басқарды, ал түрлі хатшылар (Гингеллдің өзінің хатшысы да бар) камера операторы болып жұмыс істеді. 7 желтоқсанда штаттық режимге оралумен бірге, қызмет толығымен жаңартылды. Бұл кезеңде бағдарламалар кейде шатақ болғанымен, бұрынғы бағдарламалардан гөрі көбінесе танымал болды, бірақ бұл қалыпты жағдайда эфирге шығарылуы мүмкін емес еді. Кәсіподақтармен келіссөздер жалғасты, алайда 1988 жылы 16 ақпанда барлық техниктер жұмыстан босатылды, көптегендері «Жаңалықтар сағаты» барысында бұл туралы хабарланды. Келесі жылдары станция өз орнын қайта тапты. 1990 жылдардың басында, қысқартылған штатпен жұмыс істей отырып, ол айналым бойынша әлемдегі ең табысты телеарнаға айналды.
however, on 16 February 1988, all the technicians were made redundant, with many of the technicians being informed by an announcement made on News at Ten. In the years that followed, the station gradually found its feet again. By the early 1990s, operating with a significantly reduced staff, it was the world's most profitable TV station in terms of turnover.
Заңның өзгеруі және жойылуы
1990 жылы телерадио хабарларын тарату заңнамасына енгізілген өзгерістер коммерциялық теледидар франшизаларының енді қасиеттеріне немесе әлеуетіне сәйкес берілмей, кері аукцион арқылы сатылатынын білдірді. Осы өзгерістерден кейін Тәуелсіз телерадио хабарларын тарату органы Тәуелсіз теледидар комиссиясы (ITC) деп аталатын, бақылауды жеңілдеткен реттеушімен алмастырылды. TV am 1991 жылдың мамыр айында лицензиясын қайта алу үшін өтініш берді. ITV франшизасының нәтижелері 16 қазанда жарияланды, және TV am ұсынған 14,3 миллион фунт стерлингтік ұсынысты Sunrise Television (кейін GMTV деп аталды) консорциумы 36,4 миллион фунт стерлингпен басып өтті. Қызығы, GMTV іске қосылғаннан кейінгі жылдары ITC-ге бұл төлемді кеміту туралы өтініш жасады, оны TV am бастапқыда ұсынған сомадан төмен деңгейге жеткізді. 1992 жылдың ақпанына қарай лицензияны жоғалтудың алғашқы көрінетін салдары айқын болды: TV am өзінің ішкі жаңалықтар қызметін жабып, оны бір реттік төлемге Sky News-ке тапсырды. Балалар бағдарламалары да зардап шекті, Тимми Маллетттің эфирде пайда болуы азайды, бірақ Wacaday үлкен мектеп демалысында TV am жабылатынға дейін жалғасты. Тағы бір салдары – Крис Эванс жүргізген сенбі күнгі таңертеңгі бағдарлама TV Mayhem алты аптадан кейін күрт тоқтатылды. Бұл бағдарлама бастапқыда 40 аптаға жоспарланған еді, оның орнына сенбі күні сағат 8-ден (жыл соңында сағат 7:30-ға дейін ұзартылды) Cartoon World мультфильмдері көрсетілді. Маргарет Тэтчердің үкіметі коммерциялық теледидар франшизаларын бөлу тәсілін өзгертіп, (бірақ ол кезде Джон Мейджор премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін) Брюс Гингелге хат жазып, TV am лицензиясын жоғалтуына ішінара себепкер болғаны үшін кешірім сұрады. Оның хатында былай делінген: «Мен өте қайғылымын. Мен осы заңнамаға жауапты екенімді жақсы білем». Хат жеке болған, бірақ Гингелл оны жария етті, бұл бұрынғы премьер-министрдің достарынан сыни пікірлерге алып келді.
Жабылу
Станцияның соңғы хабар таратуы 1992 жылғы 31 желтоқсанда сағат 9:21-де аяқталды. Экранда студиядағы станция актерлері мен командасының қара-ақ суреті көрсетілді, олардың портреттерінің тізімі пайда болды, содан кейін экран қараңғыланып, «TV am: 1 ақпан 1983 – 31 желтоқсан 1992» деген жазу шықты. Бұдан кейін соңғы жарнамалық үзіліс болды, содан кейін атақты жұмыртқалар енді пайда болмады; олар соңғы рет күні бұрын көрінді. Оның орнына, соңғы жарнама келесі күні сағат 6-да хабар таратуды бастаған GMTV телеарнасына арналды. TV am тәуелсіз станция болғандықтан және Камден Локтағы қымбат, мақсатты түрде салынған студия кешенін пайдаланса, GMTV GMTV акционерлерінің бірі LWT-ге тиесілі Лондон студиясындағы студиялық кеңістікті пайдаланды.
Студиялар
1993 жылы Камден Таундағы «Таңғы ас» телеорталығы MTV желілеріне сатылды, ал әйгілі жұмыртқа тостағандары Регент каналының жанындағы ғимараттың төбесінде бұрынғыдай тұрды. MTV студиясы өз бағдарламаларын өндіру үшін MTV Studios-ты пайдаланғанмен қатар, телеиндустрияда коммерциялық жалдауға да мүмкіндік берді. Ғимараттың фасадына орнатылған «TV am» әріптері дискілермен жабылып жасырылды, бірақ 2012 жылғы көктемде толық алынып тасталғанға дейін ішінара көрініп тұрды. 1999 жылы видеостудияда өрт шығып, ғимараттың бірінші қабаты мен шатырына елеулі зиян келтірді. Өндірістік студиялар мен кеңселер, сондай-ақ жұмыртқа тостағандары зақымдалмады. 2011 жылы MTV желілері ғимаратқа өзгерістер енгізуге рұқсат сұрады, негізінен MTV-нің эфирлік кестесі мен тапсырыс беру саясатының өзгеруіне байланысты сұраныс азайған студияларды алып тастап, олардың орнына заманауи кеңсе кеңістігін орнатуды көздеді. Ғимараттың артқы жағы, Регент каналына қараған бөлігі, көк түстен сұр түске боялды, бірақ ғимараттың құрылымы және танымал жұмыртқа тостағандары өз орнында қалды. 2012–2013 жылдары ғимараттың алдыңғы жағы күрделі жөндеуден өтті: бастапқы «TV am» студиясы орналасқан студиялық блок бұзылып, жаңа шыныдан жасалған кеңсе кешенімен ауыстырылды. Алдыңғы аула, бұрынғы студия мен кеңсе бөлімдері арасындағы кеңістік, жасыл қабырға орнатумен қатар қайта жаңартылды және ұйымдастырылды. Ауланың екінші жағындағы кеңселер өз орнында қалды, бірақ 1993 жылдан бері жасырылған «TVAM» әріптері ғимараттың фасадынан алынып, жаңартылды. MTV желілері ғимаратты қайта құру және жөндеу жұмыстары кезінде де жұмыс істеуін жалғастырды, ал кеңейтілген кеңсе кеңістігі салынғаннан кейін Comedy Central UK және Nickelodeon UK кеңселерiн Лондон орталығындағы бұрынғы кеңсе кешендерінен Хоули Крессентке көшіре алды.