Кіріспе

Ұлыбритания коммерциялық теледидарының 1972 жылға дейінгі реттеушісі

Тәуелсіз теледидар басқармасы (ITA) – 1954 жылғы Теледидар туралы заңмен құрылған, Ұлыбританиядағы алғашқы коммерциялық теледидар желісі «Тәуелсіз теледидар» (ITV) құруын қадағалау үшін арналған агенттік. ITA 1954 жылдан 1972 жылға дейін қызмет етті. Ол ITV желісі пайдаланған тарату станцияларының орналасуын, құрылысын және жұмыс істеуін анықтады, сондай-ақ әрбір аймақтық коммерциялық телерадиокомпания үшін франшиза аймақтарын белгілеп, франшизаларды табыстады. Басқарма жұмысын 1954 жылдың 4 тамызында, Теледидар туралы заңға патшаның қол қоюынан кейін небәрі төрт күн өткен соң, сэр Кеннет Кларк төрағалығымен бастады. Бір айдан кейін, 14 қыркүйекте Кларк басқарманың бірінші бас директоры Роберт Фрейзерді тағайындады. VHF тарату физикасының ерекшелігі, Ұлыбритания халқының көп бөлігін, тіпті елдің басым бөлігін қамту үшін салыстырмалы түрде аз таратушылар жеткілікті болды. ITA алғашқы үш франшиза аймағының Лондон аймағы, Англияның орталық бөлігі және Солтүстік Англияны (Ливерпульден Халлға дейінгі Ланкашир/Йоркшир өнеркәсіптік қалалар белдеуі және оны қоршаған ауылдық жерлер) қамтитынын анықтады. Барлық үш франшиза аймағы апта ішіндегі және демалыс күндеріне бөлінді, сондай-ақ осы аймақтардағы франшиза иелері желілік бағдарламалардың көп бөлігін өндіруді жоспарлады, ал кіші франшиза алған компаниялар тек өз аймақтары үшін жергілікті бағдарламаларды өндіруге тиіс болды.

Франчайзингтер

ITA компанияларға франшиза берді, өтініш берушілерді компанияның қаржылық тұрақтылығы мен құрылымы, ұсынылатын қызметтердің жобалары және көбінесе өтініш беруші компания мен қызмет көрсетілетін аймақ арасындағы байланыстар негізінде іріктеді. Франшизалар алғашқыда 1954 және 1961 жылдар аралығында берілді, ал жаңа телеарналар көбінесе бір-екі жылдан кейін хабар таратуды бастады. 1963 жылдың қыркүйегінде ITA 1964 жылдың шілдесінен бастап үш жылға немесе екінші коммерциялық арна пайда болғанға дейін, қайсысы ертерек болса, жұмыс істеу үшін жаңа франшизаларға өтінімдер қабылдады, бірақ шындығында сол кезде франшиза иелеріне ешқандай өзгеріс енгізілмеді, тек WWN компаниясының қаржылық қиындықтарына байланысты TWW иелігіндегі Оңтүстік Уэльс және Батыс франшизасы мен WWN иелігіндегі Уэльс Батыс және Солтүстік франшизасының бірігуі расталды. (Нәтижесінде, екінші коммерциялық арна 1982 жылға дейін, Channel 4 арнасы ретінде іске қосылған жоқ.)

1954 жылы берілген алғашқы франшизалар

Лондон (дүйсенбіден жұмаға дейін) франшизасы Associated Rediffusion компаниясына берілді. Лондон (сенбі және жексенбі) және Мидлендс (дүйсенбіден жұмаға дейін) франшизалары Associated Broadcasting Company компаниясына берілді, кейін Associated TeleVision (ATV) деп аталды. Мидлендс (сенбі және жексенбі) және Солтүстік Англия (сенбі және жексенбі) франшизалары Кемсли Винник Телевизионына берілді (кейін құлдырады; франшиза 1955 жылы Associated British Picture Corporation компаниясына ABC Weekend Телевизионы ретінде қайта берілді). Солтүстік Англия (дүйсенбіден жұмаға дейін) франшизасы Granada Television компаниясына берілді. 1955 жылдың қаңтарында ITA жаңа желіге жаңалықтар қызметін ұсыну үшін ITV компанияларының бірлескен меншігінде және басқаруындағы ITN (Independent Television News) компаниясын құруға рұқсат берді. 1955 жылдың 22 қыркүйегінде ITV қызметі Лондон аймағында ашылды, онда ITA таратушысы шамамен 12 миллион адамды қамтуға мүмкіндік алды. Британ теледидарындағы алғашқы жарнама "Gibbs SR" тіс пастасына арналған болды.

1956 жылы берілген франшизалар

Орталық Шотландия франшизасы үш өтінім ішінде Шотландия телеарнасына (STV) берілді. Оңтүстік Уэльс және Батыс Англия франшизасы (Сверн сағасының екі жағында) он өтінім бойынша Уэльс және Батыс Теледидарына (TWW) табысталды.

1957 жылы берілген франшизалар

Оңтүстік Англия франшизасы он үш өтінім ішінде Southern Television-ға берілді. Солтүстік-Шығыс Англия франшизасы он бір өтінім ішінде Tyne Tees Television телеарнасына берілді.

1958 жылы берілген франшизалар

Шығыс Англия франшизасы сегіз өтінім ішінде Anglia Television телеарнасына табысталды. Солтүстік Ирландия франшизасы төрт өтінім ішінде Ulster Television (UTV) телеарнасына табысталды.

1959 жылы берілген франшиза

Оңтүстік-Батыс Англия франшизасы он бес өтінім ішінде Westward Television компаниясына берілді.

1960 жылы берілген франшизалар

Канал аралдары үшін франшиза екі өтінімнен кейін Channel Television телеарнасына берілді, бұл аралдарға Телевизия заңының 1954 жылғы нұсқасы кеңес шешімімен қолданылмағандықтан, қалыпты жағдайларда оған қолданылмас еді. Англиялық-шотланд шекарасы және Мэн аралы үшін франшиза екі өтінімнен кейін Border Television телеарнасына берілді. Солтүстік-шығыс Шотландияға арналған франшиза жеті өтінімнен Grampian Television телеарнасына берілді.

1961 жылы берілген франшиза

Батыс және Солтүстік Уэльс үшін франшиза Уэльс теледидар қауымдастығына, Teledu Cymru-ға, WWN, Wales (West and North) Television телеарнасы ретінде берілді. WWN 1962 жылдың 14 қыркүйегінде эфирге шыққанда ITV желісі толыққаннан кейін аяқталды. Бірақ WWN-нің үш тарату станциясының екеуінің іске қосылуы кешіккендіктен, компания жоспарланған табыстың жартысынан да аспады және 1964 жылдың қаңтарында банкротқа ұшырады. Осының салдарынан екі уэльстік франшиза біріктірілді, ал TWW бүкіл Уэльске хабар таратуды бастады.

1972 жылдан бастап өзгерістер

1972 жылғы Дыбыс тарату туралы заң Ұлыбританиядағы коммерциялық радионы ұйымдастыру жауапкершілігін ITA-ға берді және 1972 жылдың 12 шілдесінен бастап ITA-ны Тәуелсіз хабар тарату органы (IBA) ретінде қайта құрды. Кейіннен IBA, 1990 жылғы Хабар тарату туралы заңның қағидаларына сәйкес, Тәуелсіз теледидар комиссиясы (ITC) және Радио органымен алмастырылды, ал олардың орны 2003 жылдың соңында Байланыс кеңсесі (Ofcom) арқылы толықтырылды.