Оңтүстік Америка өкпе балығы: сипаттамасы мен өмір салты
South American lungfish
Оңтүстік Америка өкпе балығы (Lepidosiren paradoxa) – Амазонка, Парагвай және Пара́на өзендерінде тіршілік ететін сирек түр. Өкпемен тыныс алады, эволюциясы зерттелген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Оңтүстік Америка өкпелі балығы (Lepidosiren paradoxa), сондай-ақ америкалық балшық балығы және қабыршақты саламандр балығы деп те аталады, Оңтүстік Америкадағы Амазонка, Парагвай және төменгі Парана өзендерінің бассейндеріндегі батпақтар мен ағысы баяу суларда кездесетін өкпелі балықтардың жалғыз түрі. Міндетті түрде ауамен тыныс алатындығымен ерекшеленеді, ол Lepidosirenidae тұқымдасының жалғыз өкілі болып табылады, бірақ кейбір авторлар Protopterus-ты да осы тұқымдасқа жатқызады. Бразилияда ол тупи тілінде "жылан балық" (piɾɐ̃ˈbɔjjɐ) деген мағына беретін пирамбоя деп, сондай-ақ пираруку боя (piɾɐɾuˈku ˈbɔjjɐ), траира боя (tɾɐˈiɾɐ ˈbɔjjɐ) және карамру (kɐɾɐmuˈɾu) синонимдерімен белгілі.
The South American lungfish (Lepidosiren paradoxa), also known as the American mud fish and scaly salamanderfish, is the single species of lungfish found in swamps and slow moving waters of the Amazon, Paraguay, and lower Paraná River basins in South America. Notable as an obligate air breather, it is the sole member of its family Lepidosirenidae, although some authors also place Protopterus in the family. In Brazil, it is known by the indigenous language Tupi name piramboia, which means "snake fish" (piɾɐ̃ˈbɔjjɐ), and synonyms pirarucu bóia (piɾɐɾuˈku ˈbɔjjɐ), traíra bóia (tɾɐˈiɾɐ ˈbɔjjɐ), and caramuru (kɐɾɐmuˈɾu).
Таксономия
Оңтүстік Америка өкпелі балығы Африка өкпелі балықтарына (Protopteridae тұқымдасы) ең жақын туыс, және екі тұқымдас та ерте креда кезеңінде бір-бірінен бөлініп шыққан деп саналады. Кейбір зерттемелерде Lepidosiren және Protopterus екеуін де Lepidosirenidae тұқымдасына жатқызу ұсынылады, алайда мамандар оларды әлі де екі бөлек тұқымдас ретінде жіктейді.
The South American lungfish is most closely related to the African lungfishes (family Protopteridae), and both families are thought to have diverged during the Early Cretaceous. Some papers suggest classifying both Lepidosiren and Protopterus within Lepidosirenidae, though authorities continue to classify both as distinct families.'''
Сипаттама
Жас өкпелі балықтың қара фонда алтын түсті дақтары болады, ал ересектеген балықта бұл түс қоңыр немесе сұр түске өтеді. Оның тісті премаксиллярлық және максиллярлық сүйектері барлық Дипнойлар сияқты біріккен. Оңтүстік Америка өкпелі балықтары да басқа Dipnoi-лермен бірге аутостильді жақ тіреуін (лақпан жақты бас сүйегіне біріктірілген) және күшті аддукторлық жақ бұлшықтарын бөліседі. Африка өкпелі балықтары сияқты, бұл түрдің денесі де созылыңқы, құмырсқаға ұқсас. Олардың ұзындығы шамамен 5 метрге жетеді. Жас өкпелі балықтар жәндік дернәсілдерімен және бұршақтармен қоректенеді, ал ересектер барлық жемді жейді, диетасына балдырлар мен шаянды қосып, оларды қатты минералдалған тіс пластиналарымен ұсатады. Құрғақ маусымда балықтардың әдеттегі мекендері жоғалады, сондықтан олар лайға кіріп, шамамен бір метр тереңдікте камера жасайды, ауа үшін бетке бірнеше тесіктер қалдырады. Жаңбырлы маусым басталғанда олар сыртқа шығып, көбейе бастайды. Ата-аналары жас балықтар үшін ұя салады, олар қарақұйрықтарға ұқсайды және төрт сыртқы жалы бар. Ұядағы оттегіні байыту үшін еркек қанаттарында суға қосымша оттегі шығаратын көп қантамырлы құрылымдар дамиды.
The immature lungfish is spotted with gold on a black background; in the adult, this fades to a brown or gray color. Its tooth bearing premaxillary and maxillary bones are fused as in all Dipnoi. South American lungfish also share an autostylic jaw suspension (where the palatoquadrate is fused to the cranium) and powerful adductor jaw muscles with the other extant Dipnoi. Like the African lungfishes, this species has an elongated, almost eel like body. It may reach a length of The gills are greatly reduced and essentially non functional in the adults. Juvenile lungfish feed on insect larvae and snails, while adults are omnivorous, adding algae and shrimp to their diets, crushing them with their heavily mineralized tooth plates. The fish's usual habitats disappear during the dry season, so they burrow into the mud and make a chamber about down, leaving a few holes to the surface for air. When the rainy season begins, they come out and begin to mate. The parents build a nest for the young, which resemble tadpoles and have four external gills. To enrich the oxygen in the nest, the male develops highly vascularized structures on his pelvic fins that release additional oxygen into the water.