Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1958 жылғы британдық соғыс фильмі
1958 British war film
"Алекстегі мұз" – 1958 жылғы британдық соғыс фильмі. Екінші дүниежүзілік соғыстың Батыс Шөлдік кампаниясы кезінде Кристофер Лэндонның осы аттас романы негізінде түсірілген. Ж. Ли Томпсонның режиссерлігімен және Джон Миллстің басты рөлде ойнауымен түсірілген бұл фильм 8-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде жүлдеге ие болды. 1961 жылы АҚШ-та "Desert Attack" деген атаумен фильмнің 79 минуттық қысқартылған нұсқасы шықты. Кейін киносыншы Крейг Батлер осы қысқартылған нұсқаларды түсініксіз деп сипаттады.
Ice Cold in Alex is a 1958 British war film set during the Western Desert campaign of World War II based on the novel of the same name by Christopher Landon. Directed by J. Lee Thompson and starring John Mills, the film was a prizewinner at the 8th Berlin International Film Festival. Under the title Desert Attack, a shortened, 79 minute version of the film was released in the United States in 1961. Film critic Craig Butler later referred to the shortened versions as nonsensical.
Сюжет
Капитан Ансон, британдық RASC моторлы жедел жәрдем ротасының командирі, Тобрукта шайқасқа байланысты шаршап, алкоголизмге ұшыраған. Тобрукты неміс Африка корпусының қоршауы алдында Ансон мен оның бөлімшесінің көп бөлігі Александрияға эвакуациялануға бұйрық алады. Эвакуация барысында Ансон, MSM Том Пью және екі медбике – Диана Мердок пен Дениз Нортон, «Кэти» деп аталған Austin K2/Y жедел жәрдем машинасымен қалғандарынан бөлініп қалады. Төрт адам шөл арқылы британдықтарға қайтуға шешім қабылдайды. Кету кезінде олар үлкен салдағымен бірге Оңтүстік Африка офицері капитан ван дер Поелді кездестіреді, ол салдағына өте берілген сияқты көрінеді. Оңтүстік Африкалық офицер Ансонға рюкзагында екі бөтелке джин көрсеткеннен кейін, ван дер Поел Ансонды Александриядағы британдықтардың қауіпсіздігіне бірге жүруге көндіреді. Жолда топ түрлі кедергілерге тап болады, оның ішінде миналы дала, сынған серіппе (оны ауыстыру кезінде ван дер Поелдің күші топты құтқарады, ол «Кэтиді» арқасында ұстап тұрғанда, домкрат құлағанда), және Қаттара депрессиясының қауіпті жері. Екі рет топ алға жылжып келе жатқан Африка корпусының моторизацияланған бөлімдерімен кездеседі; бір рет оларға оқ атылады, ал Нортон қаза табады. Ансон Нортонның өліміне өзін және ішімдікке құмарлығын кінәлайды және «Алексте» «мұздай суық пиво» ішпейінше алкоголь ішпеуге ант етеді. Ван дер Поел Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында жұмыс істегенде неміс тілін үйренгенін мәлімдейді және немістерді өздеріне жол беруге көндіреді. Екінші рет немістер ван дер Поел рюкзагының ішіндегілерді көрсеткенше қарсылық білдіреді. Бұл рюкзак күдіктің ортасы болады. Пью, ван дер Поелдің Оңтүстік Африка армиясының шай қайнату тәсілін білмеуіне алаңдап, ол шөлге рюкзагы мен қазығымен (әжетхана қазу үшін) кеткенде оның соңынан ілеседі. Пью антенна көргенін ойлайды. Кейін, түнде, ван дер Поел ненің айналысып жатқанын білу үшін жедел жәрдем машинасының фараларын пайдалануға шешім қабылдайды. Ол қорқып, батпаққа түсіп, рюкзагын суға батырады, бірақ Ансон мен Мердок оның ішінде радио құралы бар екенін көреді. Олар оны қауіпсіз жерге шығарады. Ол жазылғаннан кейін, олар оның неміс тыңшысы болуы мүмкін екенін түсінеді, бірақ оған бұл туралы айтпауға шешім қабылдайды. Саяхаттың соңғы кезеңінде «Кэтиді» құмды төбелердің жотасына кері бұрып көтеру керек, және ван дер Поелдің күші бұған жету үшін тағы да маңызды болады. Олар «ван дер Поелдің» тыңшы екеніне сенімділіктерін талқылайды және оның атылып өлтірілуін қаламайтындарын айтады. Александрияға жеткенде Ансон әскери полицияның бақылау бекетіне «ван дер Поелден» басқа барлық адамдардың құжаттарын тапсырады және (кадрдан тыс) МП-ның жоғары офицеріне «ван дер Поелдің» шөлде жоғалып кеткен, олармен кездескен және сөз берген (қадір сөзімен) реттік неміс сарбазы екенін хабарлайды. Ансон партияға «тұтқынға алынған» адаммен сыра ішуге рұқсат беру үшін, оны әскери тұтқын ретінде қамауға алу үшін, офицердің келісімін алады. Содан кейін олар барға барады, ал Ансон салқын сыраны тапсырады, оны ләззатпен ішеді. Бірақ олар бірінші раундты ішпей тұрып, әскери полиция офицері ван дер Поелді тұтқындауға келеді. Ансон оған күтуге бұйырады. Ван дер Поелмен дос болып, топтың өмірін құтқарғаны үшін оған қарыз болған Ансон оған өзінің нақты атын айтса, оны тыңшы ретінде емес, әскери тұтқын ретінде қарастыратынын айтады (бұл ату арқылы жазалауды білдіреді). Ван дер Поел өзінің 21-ші танк дивизиясының инженерлік офицері, гауптман Отто Лютц екенін мойындайды. Пью Лютцтің әлі де жалған Оңтүстік Африкалық табельдерін киіп жүргенін байқап, полиция көрер алдында оларды жыртып алады. Лютц қоштасып, «барлығы да шөлге қарсы, үлкен жау» деген қорытындыға келгеннен кейін, британдықтарға жаңа құрметпен кетіп қалады.
Captain Anson, the officer commanding a British RASC Motor Ambulance Company in Tobruk, is suffering from battle fatigue and alcoholism. Ahead of the Siege of Tobruk by the German Afrika Korps, Anson and most of his unit are ordered to evacuate to Alexandria. During the evacuation, Anson, MSM Tom Pugh and two nurses, Sister Diana Murdoch and Sister Denise Norton, become separated from the others in an Austin K2/Y ambulance nicknamed "Katy". The quartet decide to drive across the desert back to British lines. As they depart, they come across an Afrikaner South African officer, Captain van der Poel, who carries a large pack, to which he seems very attached. After the South African shows Anson two bottles of gin in his backpack, van der Poel persuades Anson to let him join their drive to the safety of the British lines in Alexandria. En route, the group meets with various obstacles, including a minefield, a broken suspension spring (during its replacement, van der Poel's great strength saves the group when he supports "Katy" on his back when the jack collapses), and the dangerous terrain of the Qattara Depression. Twice the group encounters motorised elements of the advancing Afrika Korps; in one encounter they are fired upon, and Norton is fatally wounded. Anson blames himself and his drinking for Norton's death, and vows not to drink any alcohol until he can have an "ice cold lager in 'Alex'". Van der Poel, who claims to have learned German while working in German South West Africa, is able to talk the Germans into allowing them to go on their way. The second time however, the Germans seem reluctant, until van der Poel shows them the contents of his backpack. This pack becomes the focus of suspicion. Pugh, already troubled by van der Poel's lack of knowledge of the South African Army's tea brewing technique, follows him when he heads off into the desert with his pack and a spade (supposedly to dig a latrine). Pugh thinks he sees an antenna. Later, at night, they decide to use the ambulance headlights to see what van der Poel is really up to. He panics, blunders into some quicksand, and submerges his pack, though not before Anson and Murdoch see that it contains a radio set. They drag him to safety. While he recovers, they realise he is probably a German spy but decide not to confront him about this. During the final leg of the journey, Katy must be hand cranked in reverse up a sand dune escarpment, and van der Poel's strength is again crucial to achieving this. Continuing their drive, the party discuss their conviction that "van der Poel" is a spy, and decide that they do not want to see him shot. When they reach Alexandria, Anson delivers everyone's papers except "van der Poel's" to the Military Police check point and (off screen) reports to the MP's senior officer that "van der Poel" is a regular German soldier that they met lost in the desert and has surrendered to them under his parole (word of honour). Anson secures the MP's agreement to allow the party to enjoy a beer with their "captive" before taking him into custody as a prisoner of war. The party then make their way to a bar and Anson orders a cold beer, which he consumes with relish. But before they have drunk their first round, a Corps of Military Police officer arrives to arrest van der Poel. Anson orders him to wait. Having become friends with van der Poel and indebted to him for saving the group's lives, Anson tells him that if he gives his real name, he will be treated as a prisoner of war, rather than as a spy (which would mean execution by firing squad). Van der Poel admits to being Hauptmann Otto Lutz, an engineering officer with the 21st Panzer Division. Pugh, noticing that Lutz is still wearing fake South African dog tags, rips them off before the police see them. Lutz, after saying his farewells and concluding that they were "all against the desert, the greater enemy", is driven away, with a new respect for the British.
Өндіріс
Фильм 1957 жылы жарық көрген «Алекстегі мұз суық» романы мен «Saturday Evening Post» журналында жарияланған «Шөлдегі қашқындау» сериалының негізінде түсірілген. Сценарийде романнан бірнеше маңызды өзгерістер бар, оның ішінде Пьюг емес, Ансонды басты кейіпкер етіп көрсету. ABPC құқықтарды сатып алып, Уолтер Майкрофттың бақылауымен Лэндонмен бірлесіп жұмыс істеу үшін Т. Дж. Морисонды тағайындады. Продюсерлер «Алекстегі мұз суық» фильмінің түсірілімдерін Египетте өткізуді жоспарлаған, бірақ Суэц каналындағы қақтығыс салдарынан Ливияға ауысуға мәжбүр болды. Фильм түсірілімдері 1957 жылдың 10 қыркүйегінде басталды. Сильвия Симс (Кеңес Мердок) 2011 жылы фильм туралы берген сұхбатында шөлдегі түсірілім кезіндегі жағдайдың өте қиын болғанын, олар фильмде бейнеленген жағдайға түскендей сезінгендерін айтты. Ол былай деді: «Сендерге бұған сену қиын болуы мүмкін, бірақ актерлік шеберлікке аса көп қатыстырудың қажеті болмады. Бұл қорқынышты жағдай еді. Біз сол адамдарға айналдық – біз сол адамдар едік». Симс, жедел жәрдем машинасы төбеден төмен қарай домалап, одан шамалы қашықтап кеткен сахнада актерлердің көлік тоқтатылатынына сенгенін, бірақ ешқандай дайындық болмағанын айтты. Актриса Миллс, Куэйл және Эндрюс режиссер Ж. Ли Томпсонды осы тәуекелді тәсілі үшін ашуланып сөккенін «қатты сендіретінін» айтты. Ол: «Ол актерлерді сәл итермелегенді ұнататын», - деп қосты. Құмға батып кету сахнасы ағылшын студиясындағы мұздай суық жасанды батпақта түсірілді (кейбір көріністер Эльстриде түсірілді) және Куэйл мен Миллс үшін «өте қиын» болды. Симс продюсерлер одан «аптасына 30 фунт стерлинг» алғанын айтты: «Бірақ мен оны Карлсбергтің жарнамасына айналдырғанда одан да көп таптым». Ол «онда жалған батырлық жоқ» деді және шөлдегі соғыс ардагерлері оған осы театрдың сарбаздарының жақсы бейнесі екенін айтқандарын, «Мен оны мақтан тұтамын» деп қосты. Осы уақытта Африкада «Өлмеуге уақыт жоқ», «Түнде ай да жоқ» және «Қара шатыр» сияқты бірнеше британдық фильмдер түсірілді.
The film was based on the 1957 novel Ice Cold in Alex and its serialisation (as Escape in the Desert) in the magazine Saturday Evening Post. The screenplay contains multiple key changes from the novel, including making Anson rather than Pugh the protagonist. ABPC bought the rights and assigned T. J. Morison to collaborate on a treatment with Landon under the supervision of Walter Mycroft. The producers had intended to shoot the location work for Ice Cold in Alex in Egypt, but they had to switch to Libya because of the Suez conflict. Filming began 10 September 1957. Sylvia Syms (Sister Murdoch) said in a 2011 interview about the film that conditions during the desert shoot were so difficult it felt like they were actually in the situation the film portrays. She said: "You may find this hard to believe, but there was very little acting. It was horrible. We became those people we were those people". She said that today people would probably call it method acting, but added: 'We didn't know what Method Acting was, we just called it 'getting on with it'." Syms said that during the scene where the ambulance rolls backwards down the hill narrowly avoiding her, the actors assumed there would be a hawser to stop the vehicle if anything went wrong, but there was not. The actress said she was "pretty sure" Mills, Quayle and Andrews angrily upbraided director J. Lee Thompson for this risky approach. She added: "He liked to push actors a bit". The quicksand sequence was filmed in an ice cold artificial bog in an English studio (some scenes were shot at Elstree) and was "very tough" on Quayle and Mills. Syms said the producers got a good deal out of her for "£30 a week", adding: "But I made a lot more when they turned it into an advert for Carlsberg". She said there are "no false heroics in it" and that she had been told by desert war veterans it is a good picture of soldiers in that theatre of war, adding: "I am proud of it". There were a number of British films being shot in Africa around this time, including No Time to Die, Nor the Moon by Night and The Black Tent.
Музыка
Кейбір дереккөздер музыканың азайтылғанын айтса да, шындығында көптеген драмалық қосымша музыка бар. Лейтон Лукас "Алекске жол" деп аталатын шабыттандыратын әскери марш, сондай-ақ "Романс" шығарды, ол басты тақырып болды.
Although some sources claim that music was kept to a minimum, there is in fact a great deal of dramatic underscoring. Leighton Lucas wrote a stirring military march called "The Road to Alex", which was the main theme, and a "Romance".
Кассалық жинақ
Фильм 1958 жылы британдық кассада ең танымал он екі фильмнің бірі болды (сол тізімге бірнеше басқа соғыс тақырыбындағы фильмдер де кірді: Квай өзеніндегі көпір, Қанды аралдағы лагерь, Дюнкерк, Кілті, Атын мақтанышпен ой, Жел оқи алмайды, сондай-ақ «Сержантты алып жүр», «Көшелерден дауыс», «Қуанышты келіншек» және «Сырымды сақта»). Kinematograph Weekly журналы оны 1958 жылы британдық кассада табысты деп атады.
The film was one of the twelve most popular at the British box office in 1958 (that list included several other war related movies – The Bridge on the River Kwai, The Camp on Blood Island, Dunkirk, The Key, Carve Her Name with Pride, The Wind Cannot Read – as well as Carry On Sergeant, A Cry from the Streets, Happy Is the Bride and Indiscreet.) Kinematograph Weekly listed it as being "in the money" at the British box office in 1958.
Үй медиасы
Ice Cold in Alex фильмінің B/2 Blu-ray қалпына келтірілген нұсқасы 2018 жылдың 18 ақпанында Ұлыбританияда жарық көрді. 2011 жылдың 11 қыркүйегінде бұрын қалпына келтірілген B/2 аймақтық нұсқасы шығарылған болатын. 2020 жылдың наурыз айында фильм A/1 аймағында (Солтүстік Америка) Film Movement Classics компаниясы арқылы Blu-ray форматында, “Their Finest Hour 5 British War Classics” деп аталатын бес фильмдік жинақта жарық көрді.
A Region B/2 Blu ray restoration of Ice Cold in Alex was released in the United Kingdom on 18 February 2018. A restored region B/2 version was previously released on 11 September 2011. In March 2020, the film was released on Blu ray in region A/1 (North America) by Film Movement Classics in a five film set called Their Finest Hour 5 British War Classics.
Қойма жарнамасы
Миллстің кейіпкері ақыры бір стақан лагер сырасын алатын соңғы көрініс 1980-ші жылдары теледидардағы сыра жарнамаларында пайдаланылды. Көрініс фильмнің қалған бөлігінен бірнеше апта өткен соң Эльстриде түсірілген. "Дұрыс көрінуі" үшін нағыз лагер сырасы қолданылуы керек еді, және Миллс кадрлар біткенше көптеген стақанды ішуге мәжбүр болды, соңында "басқа шатырлау" сезімде болды. Сильвия Симс айтуынша, даниялық Карлсберг сырасы таңдалды, себебі фильмде Ұлыбритания мен Германия соғыста болғандықтан, олар ешқашан неміс лагер сырасын ішкендей көрінбеуі керек еді. Ал түпнұсқа романда аталған сыра – Rheingold, ол неміс аты болғанымен, американдық. Қарсылас Карлсберг бұған жауап ретінде Миллстің жаңа құйылған лагер сырасын Карлсберг логотипі бар стақанға құйып, бірден ішіп, "Күте тұруға тұрарлық!" деп айтқан эпизодты алды. Бұдан кейін Карлсберг компаниясының әдеттегі слоганы өзгертілді: "Әлі де, бәлкім, әлемдегі ең жақсы лагер сырасы".
The final scene, in which Mills's character finally gets his glass of lager, was used in the 1980s in beer advertisements on television. The scene was reportedly filmed some weeks after the rest of the film, at Elstree. Real lager had to be used to "look right", and Mills had to drink numerous glasses full until the shots were finished, and was "a little 'heady'" by the end. Sylvia Syms has said that the Danish beer Carlsberg was chosen because they could never have been seen to be drinking a German lager, since the United Kingdom and Germany are at war during the film. The beer referred to in the original novel is Rheingold, which, despite its German name, is American. In retaliation, rival Carlsberg simply lifted the segment in which Mills contemplates the freshly poured lager in the clearly Carlsberg branded glass, before downing it in one go and declaring, "Worth waiting for!" This was followed by a variation in the usual Carlsberg tagline: "Still probably the best lager in the world."