Лю (Liu) тегі – шығыс азиялық, әсіресе қытай тегі. Мағынасы «айқас балтасы», Хань әулеті императорларының тегі ретінде танымал. Қытай тіліндегі айтылуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
劉 / 刘 (/lj//ou/ немесе /lj//uː/) – Шығыс Азиядағы есім. Пиньинь бойынша: мандарин қытай тілінде Liú, кантон тілінде Lau4. Бұл Хан әулеті императорларының тегі. 劉 иероглифі бастапқыда «соғыс балғасы» деген мағынаны білдірген, бірақ қазір тек тег ретінде қолданылады. Ол «Жүз тег» классикалық мәтінінде 252-ші орында тұр. Бүгінде Қытайдың құрлық бөлігіндегі ең көп таралған төртінші тег және әлемдегі ең көп таралған тегтердің бірі.
劉 / 刘 (/lj//ou/ or /lj//uː/) is an East Asian surname. pinyin: Liú in Mandarin Chinese, Lau4 in Cantonese. It is the family name of the Han dynasty emperors. The character 劉 originally meant 'battle axe', but is now used only as a surname. It is listed 252nd in the classic text Hundred Family Surnames. Today, it is the 4th most common surname in Mainland China as well as one of the most common surnames in the world.
Тарату
2019 жылы Лю тегі Қытайдың құрлық аймағында ең көп таралған төртінші тегі болды. Бұған қоса, ол Цзянси провинциясындағы ең көп таралған тегі еді. 2013 жылы бұл тегi халықтың 5,1% құраған 67 700 000 адамға тиесілі, ең көп адам тұратын провинция – Шаньдун болды.
In 2019 劉 was the fourth most common surname in Mainland China. Additionally, it was the most common surname in Jiangxi province. In 2013 it was found to be the 5th most common surname, shared by 67,700,000 people or 5.1% of the population, with the province with the most people being Shandong.
Шығу тегі
Бір дерек бойынша, олар император Яоның Ци (祁) кланынан тегін алады. Мысалы, Хан әулетінің негізін қалаушы император (Қытайдың алтын ғасырларының бірі), Лю Банг (Хан императоры Гаозу) император Яоның ұрпағы болған. Тағы бір түбі Чжоу патшасы Циннің Цзи (姬) кланынан. Мысалы, Чжоу патшасы Циннің кіші ұлы Лю Кангун (劉康公) Лю Го (劉國) мемлекетін құрды, ал оның ұрпақтары мемлекеттік атауларын тегі ретінде қабылдады.
One source is that they descend from the Qí (祁) clan of Emperor Yao. For example, the founding emperor of the Han dynasty (one of China's golden ages), Liu Bang (Emperor Gaozu of Han) was a descendant of Emperor Yao. Another origin is from the Jī (姬) clan of King Qing of Zhou. For example, 刘康公, the youngest son of King Qing of Zhou, founded the 劉國 and his descendants took state names as surname.
Тарих
Лю – ежелгі Қытайдағы (қазіргі Хэнань аймағында орналасқан) жер атауы. Лиу тегінің екі негізгі бастауы осы жер атауымен байланысты. Ся әулетінің он төртінші патшасы Конг Цзяға көктегі құдайға адалдығы үшін сыйлық ретінде еркек және әйел аждаһарлар берілді; бірақ ол оларды үйрете алмады, сондықтан ол аждаһарларды бағуды үйренген Лю Лэй (劉累) атты аждаһар бапкерін жалдады. Лю Лэй император Яоның ұрпағы болды және аждаһарларды өсірудегі шеберлігімен патша Конг Цзяның құрметіне ие болды. Лю Лэйді марапаттау үшін патша Конг Цзя оған Лю деген жерді иелікке берді. Лю Лэй өзінің иелігінің атын тегі ретінде қабылдады. Бір күні әйел аждаһар күтпеген жерден өлді, сондықтан Лю Лэй оны жасырын бөліп, етін пісіріп, патшаға ұсынды, ол оны қатты ұнатып, Лю Лэйден оған тағы да сондай тағам дайындауды талап етті. Лю Лэйдің қосымша аждаһар етін алуға мүмкіндігі болмағандықтан, ол сарайдан қашып кетті. Лю Лэй қытай тарихында Лиу тегін алған алғашқы адам болды, ал оның ұрпағы Лю Банг Хан әулетінің негізін қалады. Чжоу әулеті тұсында Чжоу патшасы Динь өзінің кіші інісі Цзи Цзизиге (姬季子) Лю иелігін сыйлады. Цзи Цзизи де Лиу тегін алды. Көп ұзамай Лю мемлекетке айналды, ал Цзи Цзизи Лю мемлекетіне Лю герцогы Канг ретінде билік етті. Лю әулетінің билігімен жүз жылдан астам уақыт өткен соң, Лю мемлекеті Чжоу әулетінің орталық үкіметімен жойылды. Лю – қытай тарихындағы ең гүлденген және ықпалды империялардың бірі болған Хан әулетінің билеуші әулеті болды. Хан әулетін Лю Бан құрды. Кейіннен император Лю Че Хан әулетін одан әрі кеңейтуге көмектесіп, Қытайдың алтын ғасырын ашты. Хан әулетінің 30 императорының барлығы Лиу тегінен шыққан; бұл императорлары ең көп болған қытай әулеттерінің бірі. Хан әулеті 400 жыл бойы билік құрды, осылайша Қытай тарихындағы ең ұзақ билік еткен империялардың біріне айналды. Хан – хан халқының, сондай-ақ хан жазуларының / ханзи / қытай жазуларының атауы. Хан әулетінен кейін де бірнеше Лиу Қытайда билікті ұстап тұрды, олардың ішінде Лю Бэй (оның ерліктері «Үш патшалық туралы жазбаларда» сипатталған) және Лю Юань (Хан Чжао) бар. Тарих барысында Сяньби және түркі халықтары сияқты хан емес қытайлықтар да Лиу тегін қабылдады.
Liu was a place name in ancient China (located in present day Henan). The Liu family name has two main origins from this place name. Kong Jia, the fourteenth king of the Xia dynasty, was given a male and a female dragon as a reward for his obedience to the god of heaven; yet he could not train them, so he hired a dragon trainer named Liu Lei (劉累), who had learned how to train dragons from Huanlong. Liu Lei was a descendant of Emperor Yao, and won the admiration of King Kong Jia for his skill at dragon rearing. To reward Liu Lei, King Kong Jia granted him a place called Liu as his fiefdom. Liu Lei took the name of his fief as his family name. One day, the female dragon died unexpectedly, so Liu Lei secretly chopped her up, cooked her meat, and served it to the king, who loved it so much that he demanded Liu Lei to serve him the same meal again. Since Liu Lei had no means of procuring more dragon meat, he fled the palace. Liu Lei was the first person surnamed Liu in Chinese history, and his descendant Liu Bang founded the Han dynasty. During the Zhou dynasty, King Ding of Zhou granted the fiefdom of Liu to his younger brother, Ji Jizi (姬季子). Ji Jizi also took Liu as his family name. Eventually, Liu became a state, and Ji Jizi ruled the State of Liu as Duke Kang of Liu. After more than a hundred years under the rule of the Liu family, the State of Liu was destroyed by the central government of the Zhou dynasty. Liu was the ruling family of the Han dynasty, one of the most prosperous and influential empires in Chinese history. The Han dynasty was founded by Liu Bang. Later, Emperor Liu Che helped expand the Han dynasty even further, ushering in a golden age for China. The Han dynasty had 30 emperors all surnamed Liu; it was one of the Chinese dynasties with the most emperors. The Han dynasty lasted 400 years, making it one of the longest lasting Chinese empires in history. The Han is what gives its name to the Han people as well as Han characters / Hanzi / Chinese characters. Even after the Han dynasty, several Liu continued to hold power within China, including Liu Bei (whose exploits were described in the Records of the Three Kingdoms), and Liu Yuan (Han Zhao). Over history, several non Han Chinese people have adopted the Liu surname, including Xiongnu and Turkic peoples.