Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арден орманы, Батыс Мидлендс аймағы
The Forest of Arden, territory in the West Midlands
Арден орманы – Англияның Батыс Мидлендс аймағында орналасқан бұрынғы орман және мәдени тұрғыдан анықталған аймақ. Көне дәуірде және ерте заманада Уорвикширдің көп бөлігі, сондай-ақ Шропшир, Стаффордшир, Батыс Мидлендс және Вустерширдің аймақтарына кірген. Ол Уильям Шекспирдің жастық шағымен және оның кейбір драмаларының оқиға орыны ретінде байланысты. Арден орманы аймағы тұжырымдамалық тұрғыдан шектелген римдік жолдар бойынша алғаш рет картаға түсірілді: батысында Икнильд жолы, оңтүстігінде тұз жолы (қазіргі Альстер – Стратфорд жолы), шығысында Фосс жолы және солтүстігінде Уотлинг жолы. Гоф картасы орманның осы дәстүрлі аумағын көрсетеді. Орманның оңтүстік-батыс бұрышында, Икнильд жолының (қазіргі A435) және тұз жолының қиылысында орналасқан Коутон Кресі деп аталатын ежелгі белгі тасы әлі де сақталған. Бұл орын қазір Коутон сарайының оңтүстік жағын құрайды және Ұлттық сенім қорына тиесілі. Жергілікті дәстүрге сәйкес, саяхатшылар мұнда орман арқылы қауіпсіз жол тілеген. Мерсияның билеуші әулетінен тараған Арденнің Торкелі Нормандердің басып алуынан кейін кең аумақты жерлерді сақтап қалған ағылшынның ірі жер иелерінің бірі болды. Оның ұрпақтары, Арден әулеті, ғасырлар бойы осы аймақта маңызды рөл атқарды. 14 ғасырда сэр Генри де Арденнің басшылығымен ең танымал Ардендердің негізгі меншігі Парк-Холл, Бромвич қамалы, Солихуллде орналасқан. Бұл ежелгі әулетпен байланыс 16 ғасырда Дадли әулетінің өзін анықтау жұмысында маңызды роль атқарды. Уильям Шекспирдің анасы Мэри Арден осы танымал Батыс Мидлендс әулетінің мүшесі болды, сонымен қатар 1500 жылдары Стокпортта да маңызды билік орталығына ие болған. 1162 жылдан бастап, 1312 жылы олардың ордені таратылғанға дейін, Темплер орденінің рыцарлары Арден орманының ортасындағы Балсал ғибадатханасына иелік етті. Кейін мүлік Госпитальерлер орденіне өтті, олар 16 ғасырдағы Реформацияға дейін оны сақтап қалды. Орта ғасырларда орманның қоршалғаны және орманды жою процесі басталды деп есептеледі.
The Forest of Arden is a former forest and culturally defined area located in the English West Midlands, that in antiquity and into the Early Modern Period included much of Warwickshire, and parts of Shropshire, Staffordshire, the West Midlands, and Worcestershire. It is associated with William Shakespeare as a territory of his youth, and the setting of some of his drama. The Forest of Arden area was first mapped according to the Roman roads which conceptually bounded it: in the West by the Icknield Street, in the South by the Salt Road (the modern Alcester to Stratford Road), in the East by the Fosse Way, and in the North by the Watling Street. The Gough Map shows this traditional extent of the forest. An ancient mark stone known as Coughton Cross is still present at the southwestern corner of the forest, at the junction of Icknield Street (now A435) and the salt track, now the southern end of the frontage of Coughton Court, and is owned by the National Trust. According to local tradition, travellers prayed here for safe passage through the forest. Thorkell of Arden, a descendant of the ruling family of Mercia, was one of the few major English landowners who retained extensive properties after the Norman conquest. His progeny, the Arden family, remained prominent in the area for centuries, by the 14th century, under Sir Henry de Arden, the most prominent Ardens had their primary estate at Park Hall, Castle Bromwich, Solihull. Connection to this ancient family was important in the identity work of the Dudley family in the sixteenth century. Mary Arden, mother of William Shakespeare, was a member of this prominent West Midlands family, who had also had a prominent centre of power in Stockport in the 1500s. From around 1162, until the suppression of their order in 1312, the Knights Templar owned a preceptory at Temple Balsall in the middle of the Forest of Arden. The property then passed to the Knights Hospitaller, who held it until the Reformation during the 16th century. During the medieval era it is believed the forest began to become enclosed and deforested.
Ерте заманауи кезең
1605 жылғы оқ-дәрілік қастандыққа жетекшілік еткен Роберт Кэйтсби Ардендегі Лапворт ауылында дүниеге келген. Арден аймағындағы көптеген жергілікті отбасылар Реформацияға қарсы тұрып, католиктік көзқарастарын сақтаған деп саналады, мүмкін Шекспир отбасы да солардың қатарында болған – оның әкесінің ата-бабалары Балсал аймағынан шыққан. 1642-1651 жылдардағы Англия азамат соғысының көптеген маңызды шайқастары Арден аймағында болды, мысалы, Кемп-Хилл шайқасы.
Robert Catesby, leader of the Gunpowder Plot of 1605, was a native of Lapworth, a village in Arden. It is believed that many local families across the Arden area had resisted the Reformation and retained Catholic sympathies, possibly including the family of Shakespeare, whose paternal ancestors were from the Balsall area. Many of the key engagements of English Civil War of 1642 – 1651 were fought in the Arden area, such as the Battle of Camp Hill.
Шекспир
Шекспирдің "Қалай қаласаң" пьесасы Арден орманында өтеді, бірақ бұл Томас Лодждың "Розалинд; немесе, Эвфустың алтын мұрасы" прозалық романындағы Арден орманы элементтерін қамтитын ойдан туған нұсқа, сондай-ақ нағыз орман (пьеса жазылған кездегідей, яғни кесілуге және қоршауға ұшыраған, және оның жастық шағының романтикалық бейнесі). Лодж әкесі, сэр Томас Лодж Сольтон поместьесінің иесі болғандықтан, ағылшын Арден орманымен таныс болған. Бұл поместье ағылшын Арден орманының шекарасында, Тюдор мемлекет қайраткері сэр Роуленд Хиллдің белсенді болған аймақта орналасқан, бұл Шекспирдің Олд сэр Роуленд кейіпкеріне шабыт берген болуы мүмкін. Шекспирдің Ардені "Күлкілі Англия" ағылшын ностальгиялық автостереотипіне сай келетін орман туралы көзқарасты қалыптастырған сияқты, және кейіннен Прерафаэлит Джон Коллиер сияқты суретшілерге әсер етті.
Shakespeare's play As You Like It is set in the Forest of Arden, but it is an imaginary version incorporating elements from the Ardennes forest in Thomas Lodge's prose romance Rosalynde; Or, Euphues' Golden Legacy and the real forest (both as it was when the play was written, i. e. subjected to deforestation and enclosure, and the romanticized version of his youth). Lodge was familiar with the English Forest of Arden via the ownership and occupation by the family of the manor Soulton by his father, Sir Thomas Lodge. This manor is located on the boundaries of the English Forest of Arden in a territory in which the Tudor Statesman Sir Rowland Hill was active, furnishing a possible inspiration for Shakespeare's character Old Sir Rowland. Shakespeare's Arden seems to have promulgated a vision of the forest that fits in with the English nostalgic autostereotype of Merry England, and inspired subsequent artists such as Pre Raphaelite John Collier.
Мифтер мен аңыздар
Ковентридің қалың Арден орманымен қоршалған оқшауланған елді мекен мәртебесін кейбір тарихшылар елдің қалған бөлігі христиандыққа айналғаннан кейін, пұтқа табынушы Cofa құдайының өркендеуіне себеп деп атады. 12 ғасырда осы жергілікті культ Cofa құдайына бағынуды, осы аймақтың англосаксондық графинясы Леди Годиваға бағынуға ауыстырды деп саналады. Мифтердің нақты тарихи тұлға Годивамен араласуы, оған байланысты көптеген аңыздардың себебін түсіндіруге болады. Аңызға сүйенсек, Уорвик батыры сэр Гай өзінің усақ қонысын Арден орманындағы Гайдың жартасына, Авен өзеніне қарап орналастырған.
The status of Coventry as an isolated settlement surrounded by the thick Forest of Arden has been cited by some historians as a cause for the prospering of a cult of the pagan goddess Cofa after the rest of the country had been Christianised. It is believed that in the 12th century, this localised cult had transferred its veneration from the goddess Cofa to Lady Godiva, an Anglo Saxon Countess of the area. The warping of the myths with the real historical figure of Godiva, could explain many of the legends associated with her. According to the legend, the hero Sir Guy of Warwick set up his hermitage at Guy's Cliffe in the Forest of Arden, overlooking the River Avon.
Басқа көркем әдебиеттерде
Мозли-Бог – Арден орманының қалдығы, қазіргі жергілікті табиғат қорығы, ол Дж.Р.Р.Толкиннің "Сақиналардың Иесі" кітабындағы Ескі Орманына әсер еткен.
Moseley Bog is a remnant of the Forest of Arden, now a local nature reserve that inspired the Old Forest in J. R. R. Tolkien's The Lord of the Rings books.
Сот кеңселері
1758 жылы Айлсфорд графы мен тағы бес адам Арден орманының ағашшыларын құрды (немесе мүмкін қайта құрды). Бұл – эксклюзивті садақшылар клубы, оның лауазымдары ортағасырлық Корольдік орман сотының Verderer және Warden сияқты қызметтерінен алынған. Ұйым өзін бұрынғы ағашшылар ұйымының мұрагері деп санайды, бірақ Арден орманында орман заңдары қолданылғанына аз ғана дәлел бар.
In 1758 the Earl of Aylesford and five others founded (or possibly refounded) the Woodmen of Arden. This is an exclusive archery club that takes its offices from the medieval Royal Forest court positions, such as Verderer and Warden. The organisation claims to be a successor to an older organisation of woodmen, however there is scant evidence that forest law ever applied in the Forest of Arden.
Орман құқығы
Сол дәуірдегі басқа ормандардан айырмашылығы, Арден орманы ешқашан орман заңына бағынбаған сияқты. Мұның себебі белгісіз, бірақ бұл аймақтың кең ауқымды қоныстануы салыстырмалы түрде кеш болғандықтан, орман әлі де шекаралық аймақ сияқты қалыптасқан. Орманға римдік жолдар кірмеген; Икнильд көшесі, Уотлинг көшесі және Фоссі жолы оны айналып өтіп, оңтүстік жағында тұз жолымен шектелген. "Domesday" кітабы 1086 жылы бұл аймақта қоныстанудың әлі де сирек болғанын көрсетеді, мысалы, темір дәуіріндегі бұрынғы төбе бекіністері, римдік бекіністер және Хенли-Арден, Коулшилл және Ульверлей сияқты жерлердегі англосаксон қоныстары сақталған. Орманның оңтүстік шекарасында ортағасырлық дәуірдегі Коутон кресті орналасқан, және саяхатшылар орманға кірмес бұрын қауіпсіз жол тілеу үшін осы жерде дұға ететін болған. Ассарттардың қоныстануының алғашқы үлкен толқыны XI ғасырдан XIV ғасырға дейін болды, бұл Арденнің оңтүстігіндегі қоныстардан "жерге деген шаңқау", сондай-ақ "сеньорлық ынталандыру" және иелерінің өз иеліктері мен саяси билігін кеңейтуге ұмтылуының нәтижесінде болды. Дегенмен, қоныстанушыларды осы аймақты мекендеуге көндіруге тура келді. Солихаллдың жаңадан салынған ауданында Қожалық иелері тұрғындарға қызмет көрсетуді талап етпейтін, еркін азаматтар ретінде тегін жер беруге келісті. Ардендегі Танвортта Уорвик графы үстемдік ету саясатын жүргізіп, осы иеліктен түскен табыстың 60% астамын тегін жалға алудан түскен кіріс құрады. Орманның қашан кесуге түсуі белгісіз, бірақ XVI ғасырда Арден орманының қоршау және кейіннен ағаш кесу салдарынан, сондай-ақ теңіз флотының ағашқа деген сұранысынан азайғаны түсінікті болды. Бүгінде орманның көп бөлігі жеке қарағайлар, тік қоршаулар және бұрынғы Саттон паркі мен Раф Вуд сияқты ежелгі орманның шағын бөліктеріне дейін азайды. Эколог Стивен Фолк Уорвикшир округі кеңесімен бірлесіп зерттеу жүргізіп, Арден аймағындағы ең көне ағаштарды зерттеді және 1000 жылдан астам жасы бар, 500-ден астам ежелгі Quercus robur (жалпы емен) үлгілерін тапты. Ең көне ағаштар Ритон Вудста орналасқан, онда Tilia cordata (кіші жапырақты липа) ұзақ жылдар бойы кесілген, сондықтан жеке кесілген түптері шоғырланғандардан ажырату қиын. Фолк бұл ағаштардың жасы 1000 жылдан аспайды деп есептейді. Фауна аймақтың басқа бөліктеріне тән, бірақ парк құрылғанға дейін жабайы бұғы, шошқа және Ақ парк малдары сияқты дәстүрлі аң түрлері болған. Көптеген бұғы түрлері әлі де аймақта кездеседі, бірақ ірі қара малдары көп бұрын жоғалып кеткен. Жабайы шошқа Ұлыбританияда 17 ғасырда жойылды, бірақ олар 1970 жылдары кездейсоқ қайта енгізілді және Арден аймағында оларды көруге болады. Арден аймағы арқылы Коул және Блайт өзендері сияқты бірнеше өзендер өтеді. Аймақтың тарихы мен табиғи географиясын ескере отырып, туризм жергілікті экономиканың бір бөлігін қолдайды. Аймақтағы қалалар: Ардендегі Хэмптон, Ардендегі Хенли және Ардендегі Танворт. "Арден" атауы бүкіл аймақта, мысалы, Арден академиясы және Арден орманы қонақ үйі мен ауылдық клубында кеңінен қолданылады. Арден жолы - бұл белгіленген Ұлыбританияның ұлттық жолы, ол ежелгі Арден орманының ауылдық аймақтары арқылы ескі жолдар мен бағыттарды қадағалайды.
Unlike other forests of the era it does not appear that the Forest of Arden was ever subject to forest law. It is unclear why this is, however it is possibly because wide scale settlement of the area did not occur until comparatively late, and thus the forest still represented something of a frontier. No Roman road penetrated the forest; Icknield Street, Watling Street, and Fosse Way all went around it instead, and a salt track bounded the south side. The Domesday book indicates that the area was still little settled by 1086, with a handful of former Iron Age hill forts, Roman forts, and Anglo Saxon settlements at places like Henley in Arden, Coleshill and Ulverlei. A medieval era wayside cross known as the Coughton Cross sits at the southern boundary of the forest, and was allegedly a site where travelers would pray for safe passage through the forest prior to entering. The first major wave of settlement of assarts occurred from the eleventh century to the fourteenth century, as a result of "peasant land hunger" from settlements south of Arden and "seignorial encouragement" and lords desiring to expand their holdings and political power. Even so, settlers had to be enticed to colonise the area. In the planted borough of Solihull the Lord of the Manor offered free burgage tenure in which residents were free, rent paying burgesses, rather than villeins owing service to the Lord of the Manor. In Tanworth in Arden the Earl of Warwick pursued a policy as overlord that unusually saw over 60 per cent of the income from this manor derived from free rents. It is not known exactly when deforestation began, but even in the 16th century it was understood that the forest of Arden had been diminished from what it had been due to enclosure and later logging, due amongst other things to the demands of the navy for wood. The forest itself is today mostly reduced to individual oaks, hedgerows and occasional pockets of ancient woodland, such as the former Royal Forest of Sutton Park and Rough Wood. Ecologist Steven Falk, undertaking research with Warwickshire County Council, conducted a survey of the oldest trees in the Arden area and found over 500 examples of ancient Quercus robur (common oak), including examples exceeding 1000 years old. The oldest trees are believed to be in Ryton Woods where Tilia cordata (small leaved lime) has been coppiced for so long that individual coppice stools have become difficult to distinguish from clustered ones. Falk estimates these trees are well over 1000 years old. The fauna is typical for the wider area, however before emparkment would have included traditional game species such as wild deer, boar and White Park cattle. Many species of deer still roam the region, however the cattle have long since been lost to emparkment. Wild boar were extinct in Great Britain in the 17th century, however they were accidentally reintroduced in the 1970s and sightings have been made in the Arden area. A number of rivers run through the Arden area including the River Cole and the River Blythe. Given the history and natural geography of the area, tourism supports some of the local economy. Towns in the area include Hampton in Arden, Henley in Arden, and Tanworth in Arden. The name 'Arden' is used prominently across the region, such as Arden Academy and the Forest of Arden Hotel and Country Club. The Arden Way is a waymarked UK National Trail that traces old paths and routes through rural areas of the ancient Forest of Arden.
Мемлекеттік қорғау
Стратфорд-на-Эйвон ауданы 1996 жылы өз шегіндегі Арден аймағын Ерекше ландшафт аймағы деп белгіледі. Арден аймағының өзі Табиғи сұлулығы ерекше аймақ ретінде танылмаса да, солтүстікте Каннок Чейз Табиғи сұлулығы ерекше аймағымен, оңтүстікте Котсволдс Табиғи сұлулығы ерекше аймағымен шектеседі.
The Stratford on Avon District allocated the Arden area within its borders as a Special Landscape Area in 1996. Although the Arden area itself is not recognized as an Area of Outstanding Natural Beauty, it borders the Cannock Chase AONB to the north, and Cotswolds AONB to the south.
Арден құмтасы
Арден құмтасы – Арден аймағынан қазылып алынып, жергілікті құрылыстарда қолданылатын ерекше триас кезеңінің ақ гетеролитті құмтасы. Бұл құмтас, құмтас пайда болған кезде су ортасында тіршілік еткен жаратылыстардың қабықтарынан пайда болған кальций карбонатының ("әктас") көп мөлшерін қамтиды. Уақыт өте келе, осындай әктас бар тастарда ғана өсетін Trentepohlia jolithus түріндегі балдырдың әсерінен қызғылт түске ие болады. Тастың түсі, оның қанша уақытқа күнге ұшырағаны сияқты факторларға байланысты, лайлы қоңыр-қызылдан жарық қызыл немесе қызыл-охрға дейін өзгеріп отырады. Арден аймағында бұл құрылыс материалы кеңінен таралған, және Кенилворт қамалы, Макстоук қамалы, Сент-Альфеж шіркеуі, Солихалл, Стоунли Аббей қақпа үйі сияқты көптеген танымал ғимараттарда қолданылады. Ардендегі Темпл Бальсалл және Ноул сияқты ауылдарда бұл тас жиі кездеседі.
Arden Sandstone is a distinctive Triassic white heterolithic sandstone quarried from the Arden area and used in local buildings. The sandstone contains a large amount of calcium carbonate ('lime') originating from the shells of creatures that lived in the water in which the sandstone formed, which over time develops a reddish hue due to a type of algae (Trentepohlia jolithus) that grows only on such lime bearing stone. The stone varies in colour from a muddy brown red to a brighter orange or red ochre depending on factors such as how long it has been exposed. It is a common building material across the Arden area, and many prominent and famous buildings use it, such as Kenilworth Castle, Maxstoke Castle, St Alphege Church, Solihull, Stoneleigh Abbey Gatehouse, and numerous others. The stone features prominently in villages across Arden, such as Temple Balsall and Knowle.
Орманды қалпына келтіру және қайта өркендеу
Орманды жою және саябақтар құру орманды жамылғыны азайтты, бірақ "орман" сөзі қазіргідей ағаштардың жамылғысын сипаттамас бұрын, заңдық және басқару аумағын білдіргенін естен шығармау керек. Аймақ көбінесе ауылдық сипатын сақтап келеді, ал ағаштардың шағын топтары, бірнеше ежелгі орман, егістік шекаралары және ежелгі емен ағаштары бұрын әлдеқайда кеңірек болған орманның мұрасы ретінде сақталған. Орманды құраған және бүгінге дейін қалған ағаштар мен орманның көп бөлігі қорғауға алынған, сондай-ақ аймақ бойынша тарихымен ерекшеленетін бірнеше ескерткіш ғимараттар бар. Көптеген ғимараттар Ұлттық сенім қорының басқаруында және туристерге ашық. 3,000 акр (12.1 км²) Сперналл, Дорсингтон және Хониборн, сондай-ақ Вустерширдегі Ленчтерде отырғызылды.
Deforestation and emparkment has reduced the woodland cover, but it should be kept in mind that "forest" meant a legal and governance territory before it described the tree cover as it does to modern ears. The area remains largely rural, and pockets of trees, a few ancient woodlands, field boundaries and ancient oaks remain as the heritage of the once much larger forest. Most of the trees and woodland that made up the forest and still remain are today protected, and there are a number of listed buildings across the area, noted for their history. Many of the buildings are operated by the National Trust and can be visited by tourists. 3,000 acres (12.1 km2) have been planted in Spernall, Dorsington and Honeybourne, and at the Lenches in Worcestershire.
Арден орманы бағдарламасы
2021 жылы Солихалл ауданында аймақ бойынша жабайы табиғатты байланыстыратын үздіксіз дәліз құру және орманның бір бөлігін қалпына келтіру және жабайыландыру мақсатында жаңа "Арден орманы" жобасы іске қосылатыны жарияланды. Бұл мақсат, он жыл ішінде аймаққа ширек миллион ағаш отырғызуды көздеген ірі жобаның бір бөлігі болып табылады.
In 2021 it was announced that a new 'Arden Forest' scheme was being established in the borough of Solihull, to create a continuous wildlife corridor across the region, in an effort to restore and rewild some of the forest. The aim is part of a wider project seeking to plant a quarter of a million trees within ten years across the area.
Ұлттық орман ұсынысы
Ауыл шаруашылығы жөніндегі комиссия 1989 жылы осы аймақта жаңа ұлттық орман құруды қарастырды, бірақ ұсыныс қабылданбады. 1990 жылдары Арден орманының солтүстігінде Мерсия орманы деп аталған қоғамдық орман құрылды. Алайда, кейіннен Лестер мен Свадлинкот арасындағы Шығыс Мидлендс аймағында ұлттық орман құрылды.
The Countryside Commission considered creating a new national forest in the area in 1989, but the proposal was not taken up. A Community Forest was established in the 1990s to the north of the forest of Arden called the Forest of Mercia, and a national forest has since been established between Leicester and Swadlincote in the East Midlands, however.