Бретань мұрагерлік соғысы және Жон Монфордың күресі
John of Montfort
Жан Монфорт (1295-1345) – Бретань герцогтығы мұрагерлік күресіндегі маңызды тұлға. 100 жылдық соғысқа қатысты, Англия королі Эдуард III-тің қолдауына ие болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Монфорт (1295 – 26 қыркүйек 1345, Хеннебонт сарайы), кейде Джон IV Бретань деп аталса, 1341 жылдан өліміне дейін Ричмондтың 6-шы графы болды. Ол Бретань герцогы Артур II мен оның екінші әйелі Йоланде де Дрюдың ұлы еді. Ол немере қызы Жанна Пентиеврдің Бретань герцогтігін мұраға алуына қарсы шықты, бұл Бретон мұрагерлік соғысына алып келді, ол Англия мен Франция арасындағы жүз жылдық соғыстың бір бөлігіне айналды. Джонның осы жолындағы қолдаушысы Англия королі Эдуард III болды. Ол 1345 жылы, соғыс аяқталғанға дейін 19 жыл бұрын қайтыс болды, ал оның ұлы Иоанн IV Жанна Пентиеврді және оның күйеуі Карл де Блуадан жеңіс алды.
John of Montfort (, ) (1295 – 26 September 1345, Château d'Hennebont), sometimes known as John IV of Brittany, and 6th Earl of Richmond from 1341 to his death. He was the son of Arthur II, Duke of Brittany and his second wife, Yolande de Dreux. He contested the inheritance of the Duchy of Brittany by his niece, Joan of Penthièvre, which led to the War of the Breton Succession, which in turn evolved into being part of the Hundred Years' War between England and France. John's patron in his quest was King Edward III of England. He died in 1345, 19 years before the end of the war, and the victory of his son John IV over Joan of Penthièvre and her husband, Charles of Blois.
Иоанн III герцогтың мұрагерлігі
1341 жылғы 30 сәуірде Бретань герцогы Иоанн III еркек мұрагерсіз қайтыс болды. Оның жартылай ағасы Джон Монфорт мұрагерлікке үміткер болды, сонымен қатар Джон III-тің немересі, Карл Блуаның әйелі Жанна Пентиевр де мұрагерлік құқығын талап етті. Франция королі, әрине, өз немересін қолдады. Бретань герцогтігінде мұрагерлік жүйесінде “жартылай саликтік” қағида болған: тікелей еркек ұрпақтары болмаған жағдайда, еркектердің бірінші туған ұлына мұрагерлік берілетін. Егер тікелей еркек ұрпақтары қалмаса, ең жақын әйел ұрпағы герцогиня болып мұрагерлік құқығын иеленеді, ал оның күйеуі “өкілдік құқығымен” герцог болып тағайындалатын. Джон Монфорттың позициясы, ағайынның (немесе жартылай ағайынның) мұрагерлікке талап етуі немереге қарағанда жақын екендігіне және Франция Корольдігі қабылдаған саликалық мұрагерлік қағидасы сақталуы керек деген сенімге негізделген. Бұл аргумент 1297 жылдан бері Бретань герцогтігінің “таждың құрамына кіретін ақсүйектік титул” (duché pairie) мәртебесіне ие болғандығы және, демек, тәуелді корольдіктің заңнамасы қолданылуы тиіс деген фактіге негізделген. Франктардың саликалық заңына қарсы келген талаптар Франция Корольдігінде тарихи түрде қабылданбады, бұл Филипп V-тің 1316 жылы және соңғы кезде Филипп VI-ның таққа отыруына мүмкіндік берді. Осыдан Эдуард III-тің Джон Монфортты қолдауы өте ирониялық болып көрінеді, себебі Эдуард III-тің Франция Корольдігін мұраға алуға деген құқығы әйел желісі арқылы мұрагерлікке мүмкіндік беру керек деген қарама-қарсы философияға негізделген. Содан кейін Бретань мұрагерлік соғысы деп аталатын азаматтық соғыс басталды және ол 23 жылға созылды. Бұл қақтығыс сонымен қатар екі Жаннаның соғысы (La guerre de deux Jeanne) деп те аталды, бұл атау екі бәсекелес герцогиняның француз тіліндегі есімдерінен шыққан: Жанна де Пентиевр және Джон Монфорттың әйелі Жанна де Фландрия.
On 30 April 1341, John III, Duke of Brittany, died without a male heir. His half brother, John of Montfort, was a candidate for the succession, which was also claimed by Joan of Penthièvre, niece of John III and wife of Charles of Blois, himself a nephew of the Philip VI, King of France. The King was, of course, favourable to his nephew. The Duchy of Brittany historically had a "semi Salic" mode of inheritance; male primogeniture was followed unless no direct male descendants remained. At that point the closest female descendant inherited as duchess, with her husband serving as duke by "right of representation". The position of John of Montfort was legally founded on the belief that a brother (even a half brother) was a closer heir than a beneficiary niece, and that the Salic form of inheritance adopted by the Kingdom of France should be followed. This argument was based on the fact that since 1297 Brittany had been a duché pairie ("member and part of the crown"), and that the legislation of the suzerain kingdom should therefore be applied. Challenges to the Salic law of the Franks had historically been rejected for the Kingdom of France, allowing Philip V to gain the throne in 1316, and Philip VI most recently. This made Edward III's support of John of Montfort quite ironic, in that the argument for Edward III to inherit the Kingdom of France was based on the opposing philosophy that the crown should be able to descend through a female line. A civil war, termed the War of the Breton Succession, then began and lasted 23 years. This conflict was also called La guerre de deux Jeanne, after the French names of the two duchesses in competition: Jeanne de Penthièvre and Jeanne de Flanders, wife of John of Montfort.
Соғыстың алғашқы кезеңдері (1341)
Иоанн III-нің қойылғаннан кейін Шарль Блуа Франция сарайына оралды, ал Иоанн Монфорт Герандадағы Бретань иелігіне қайтты. Содан кейін, әйелінің (дәстүр бойынша) ықпалымен, ол шағын әскермен Нантқа барып, онда тұрғындар адалдыққа ант беріп, оны жақсы қарсы алды. Иоанн содан кейін Лиможға барды, онда герцогтік қазынаны алуға қол жеткізді. Иоанн Нантқа оралды және 1341 жылдың мамыр айында қалалар мен кіші дворяндардан құралған жиналыс оны герцог деп мойындады, бірақ Леон графы Герве VII-ден басқа ірі вассалдар одан бас тартты. Герцогтік қазынаның арқасында ол жалдамалы әскерлер жинады, бұл оған маусым және шілде айларында Артур де ла Бордери сипаттағандай, «Бретаньдегі үлкен саяхат» жасап, герцогтікті бақылауға мүмкіндік берді. Иоанн бірінші болып Реннді, содан кейін Ваннды және Сюссинио сарайының маңындағы жерлерді, Аурейді, Геннебонды, содан кейін Кимперлені басып алды. Рохан иеліктерін алуға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол Кархейге бас сұқпастан бұрын Кимпер мен Бресті бағындырды, содан кейін солтүстікке қайтып, Сен-Брюк, Ламбаль, Югон, Динан, Доль-де-Бретаньді жаулап алып, Плоэрмель арқылы Нантқа оралды. Леон графы Герве VII әрқашан бірге болғандықтан, Иоанн бірнеше бекіністерге ие болған және Карль Блуаға адал болған ірі дворяндардың бір бөлігінен мойынсұнуын, тіпті қолдауын алды. Дегенмен, Пентиеврлер мен Рохан үйінің иеліктерін бақылау үшін Жоселиннің немесе жоғары дін қызметкерлерінің және ірі феодалдардың қолдауы қажет болды, олар Бретаньнің үштен екі бөлігін құрады. Иоанн сондай-ақ Англияға барып, Виндзорда Англия королі Эдуард III-пен кездесті, ол оған әскери көмекке уәде берді және Ричмонд титулымен марапаттады. Шарль Блуа Филипп VI-ға шағымданды, ол 1341 жылдың қыркүйегінде Джон Монфортты Конфланстағы сот отырысына шақырды. Нәтижесінде, Конфланс шешімімен Бретань герцогтігі Карль Блуаға берілді. Филипп VI әйелінің атынан Шарль Блуадан адалдық сертін қабылдады және Джон Монфорттан Монфор-л'Амори графтығының француздық иеліктерін, сондай-ақ оның заңсыз иеленген Лимож виконттығын тәркіледі. 1341 жылдың қазан айында Шарль Блуа мен Нормандия герцогы (кейін Франция королі болған) Иоанн II әскер жинап, Бретаньге енді. Олар жоғалтқан бірнеше бекіністерді қайтарып алды, соның ішінде үш апталық қоршаудан кейін 1341 жылдың 21 қарашасында берілген Нантты. Иоанн Монфорт тұтқындалып, Париждегі Луврға қамалды. Герве VII де Леон лагерін ауыстырғанмен (Нантты қоршауды басқарғаны үшін Иоанн сынға алғандықтан), Иоанн Монфорттың әйелі Иоанна оның одақтастарының қолдауымен қарулы күресті жалғастырды.
After the funeral of John III, Charles of Blois returned to the Court of France and John of Montfort returned to his Breton estate in Guérande. Then, incited by his wife (according to tradition), he went with a small army to Nantes where he was well received by the inhabitants who swore their loyalty. John then went to Limoges where he managed to obtain the ducal treasury. John returned to Nantes and was recognised as Duke in May 1341 by an assembly composed of members of the towns and minor nobles, but shunned by the major vassals with the exception of Hervé VII, Count of Léon. Thanks to the ducal treasury, he recruited mercenaries which allowed him to perform in June and July a 'great ride in Brittany' (as described by Arthur de la Borderie) and take control of the duchy. John first gained Rennes, then Vannes and the places surrounding the Château de Suscinio, Auray, Hennebont, and then Quimperlé. Having failed to take the domains of Rohan, he submitted Quimper and Brest before descending to Carhaix, and then went back northward and captured Saint Brieuc, Lamballe, Jugon, Dinan, Dol de Bretagne, and returned to Nantes via Ploërmel. Always accompanied by Hervé VII of Léon, John obtained the submission, if not the support, of some of the major nobles who possessed several of these strongholds and had been loyal to Charles of Blois. However it would probably require getting Josselin, or the support of the high secular clergy and great lords, or more, to control the domains of the Penthièvres and the House of Rohan, which represented about two thirds of Brittany. John also went to England and met with Edward III of England in Windsor, who promised him military assistance and invested him with the Honour of Richmond. Charles of Blois then made an appeal to Philip VI, who summoned John of Montfort to a Court of Peers session in Conflans in September 1341. In this context by the judgment of Conflans, the Duchy of Brittany was attributed to Charles of Blois. Philip VI agreed to receive l'hommage lige of Charles of Blois on behalf of his wife, and confiscated from John of Montfort the French lands of the County of Montfort l'Amaury, as well as the Viscounty of Limoges that he held more unduly. In October 1341, Charles of Blois and John II, Duke of Normandy (later King of France), put together an army and penetrated into Brittany. They managed to retrieve a number of strongholds which had been lost, including Nantes, which relented on 21 November 1341 after three weeks of siege. John of Montfort was captured and imprisoned in the Louvre in Paris. Despite the change of camp of Hervé VII de Leon (due to criticisms from John regarding his handling of the siege of Nantes), Joanna, the wife of John of Montfort, continued the armed struggle supported by his allies.
Соғыстың кейінгі кезеңдері (13421345)
1342 жылдың 15 сәуірінде аяқталған қысқы үзілістен кейін Карл Блуа соғысты қайта бастап, 1342 жылдың мамыр және қыркүйек айлары аралығында Бретаньнің көп бөлігін қайтарып алды. Англия королі Эдуард III Монфорт үйінің пайдасына араласуға шешім қабылдады. Карл де Блуа Фландрияның Иоаннасы қорғаған Хеннебонтты бағындыра алмады, ал Артуаның Роберт III ағылшын жасағын басқарғанда Ванн қамалын сәтсіз қоршау кезінде қаза тапты. 1343 жылдың қаңтарында Папа Клемент VI арқылы Малестройтте бейбітшілік орнату және Джон Монфортты босату туралы келісімге қол қойылды. Ол 1343 жылдың қыркүйегінде босатылып, 1345 жылдың 27 наурызында Англияға кетті. Англия королі Эдуард III-нің күшімен қайта соғысқа кіргенінен кейін бітім бұзылды. Джон Монфорт Кимперді қоршауға талпынып сәтсіздікке ұшырады, содан кейін ауырып, 1345 жылдың 26 қыркүйегінде Хеннебонтта қайтыс болды.
After a winter break that ended on 15 April 1342, Charles of Blois resumed the fight and regained a large part of Brittany between May and September 1342. King Edward III of England decided to intervene on behalf of the House of Montfort. Charles de Blois failed to take Hennebont, which was defended by Joanna of Flanders, while Robert III of Artois was mortally wounded besieging Vannes in vain leading an English contingent. In January 1343, through Pope Clement VI, a truce was signed at Malestroit to bring peace and the liberation of John of Montfort. The latter was released in September 1343 and retired to England 27 March 1345. His return to the struggle with reinforcements provided by King Edward III of England put an end to the truce. John of Montfort unsuccessfully laid siege to Quimper, then fell ill and died in Hennebont on 26 September 1345.
Монфорт Иоанның қабірі
Ол Кимперле доминикандарының монастырында жерленді, онда оның бұрын зардап шеккен қабірі 1883 жылдың желтоқсан айында қайта табылды. Оның қалдықтары қазір Кимперледегі Сент-Круа шіркеуінде сақталуда.
He was buried in the convent of the Dominicans of Quimperlé where his tomb, which had already been desecrated, was found again in December 1883. His remains are now in the Church of Sainte Croix de Quimperlé.