Кіріспе

"The Letter People" балалар сауат ашу бағдарламасы. Бұл термин сол бағдарламада бейнеленген түрлі кейіпкерлер тобын да білдіреді.

Бастапқы бағдарлама

Элейн Рейс Вейманн мен Рита Фридман Нью-Йорктегі Нануетте мұғалімдер болып жұмыс істегенде Letter People тұжырымын жасады. 1964 жылы бірінші сынып мұғалімі Рейс Вейманн Letter People үшін алғашқы идеяны қалыптастырды. Ол күн сайын 24 оқушысының назарын аударуға тырысты (бұл әдеттегі бірінші сынып оқушылары, құлшынып, қозғалысқан) мектептің тығыз дәлізіндегі сыныпта. Вейманн ерте балалық шақ үйлестірушісі Рита Фридманмен бірлесіп, әрқайсысы әліпбидің әрпін бейнелейтін 26 антропоморфты кейіпкерлерді пайдаланатын білім беру бағдарламасын жасады. Олар бастауыш сынып оқушыларына сөздер құрайтын дауындарды «жазып, оқуға» үйрету үшін фониканың негізгі ережелерін ойлап тапқан пиктограммалар тобы туралы әңгімелерге енгізді. Әліпбидің әр әрпі балаға әрпті ғана емес, сонымен қатар жазудағы оның дыбысын үйренуге көмектесетін ерекше қасиеттерге ие болды. Мысалы, Мистер М-нің шайнайтын аузы, Мистер N-нің шулы мұрыны және Мистер T-нің биік тістері бар. Кейіпкерлер үлкен, екі өлшемді портреттерге салынған. Әр кейіпкерге мұғалімнің оны сыныпта жандандыруына көмектесетін тартымды мінез берілді, сондай-ақ балаларға ерекшелік пен дыбысты еске түсіруге көмектесетін ән (немесе сол кездегі өлең) болды. Letter People-дың көмегімен балалар назарларын сақтап, жылдам оқып, алған білімдерін ұзақ сақтады. Бастапқыда балалар Letter People-ды әліпбидің әріптері, фоникалық құралдар немесе ойыншықтар емес, нағыз адамдар ретінде қарастырды. Бірде Letter People-ды басқа мектепке жібергенде, балалар олардың сапар барысында тыныс алуы үшін қораптарға тесіктер салуды талап етті. Вейманн мен Фридман кейіннен идеяны New Dimensions in Education, Inc. (Нью-Йорк штатының Плейнвью қаласында, кейін Коннектикут штатының Норвок қаласында орналасқан) компаниясына сатты. Бұл компания 1968 жылы Letter People білім беру өнімдерін авторлық құқыққа тіркеп, жариялады. Лиз Каллен кейіпкерлердің сыртқы түрін жасау үшін NDE компаниясына жұмысқа алынды. NDE бұл тұжырымды сынып бағдарламаларына айналдырды: 1968 жылы Alpha One және 1974 жылы Alpha Time. Alpha Time бағдарламасында екі өлшемді портреттер үш өлшемді, үрленетін, балалар өлшеміне сәйкес винил кейіпкерлеріне айналдырылды, олар «The Huggables» деп аталды, олар кішкентай балаларды құшақтауға жеткілікті үлкен болды (бірақ кішірек өлшемдегі Huggables та болды). Бұл бағдарлама балалардың арасында өте танымал болды және PBS және білім беру арналарына, негізінен синдикация арқылы елдің басқа телеарналарына жылдам тарады. Телесерияның тұсаукесері 1974 жылдың 13 наурызында өтті. Letter People 60 бөлімнен тұрады. Әр 15 минуттық бөлімде Letter People (өте қарапайым қуыршақтар) Letter People Land-те түрлі оқиғаларға қатысады, бұл ерекшеліктері жоқ, қараңғы және таңғажайып адамдар мен жаратылыстар мекендейтін жер. Бөлімдер әдетте жаңа Letter People-ды немесе екі Letter People-ды біріктіру арқылы пайда болатын жаңа дыбыстарды (мысалы, /CH/ немесе /OU/) таныстыруға бағытталған. Басқа бөлімдер Letter People-ды ғарыш сияқты экзотикалық (бірақ әлі де ерекшеліктері жоқ) жерлерге апарып, (әдетте шоуда қала көріністері, шалғындықтар, Мисс О-ның опера үйі және т.б. сияқты стандартты көріністер болады), ал кейбіреулері кейіпкерлердің әртүрлі дыбыстар үшін күресін көрсетеді (мысалы, Мистер С Мистер К-мен оның дыбысы үшін күреседі). Шоудың тағы бір ерекшелігі – бұл «Ұстау ойыны», оны Монти Свелл (Монти Холлдың кейіпкері) жүргізеді, онда Letter People дұрыс орналасып, сөздер құрауы керек.

Эпизодтар туралы нұсқаулық

Жоқ. Эпизодтың атауы Режиссер Жазушы Түпнұсқа эфир күні 1 Мистер М-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 13 наурыз 1974 2 Мистер Т-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 3 Мистер F-ты таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 4 Мистер H-ты таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 5 Мистер N-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 6 Мистер B-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 7 Мисс A-ны таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 8 Қандай амал? Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 9 Сынақ Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 10 Қолға түсіру ойыны Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 11 Мистер Z-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 12 Мистер P-ді таныстыру Гари Твитчелл Уильям Ф. Бейли 1974 13 Мистер S-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф және Уильям Ф. Бейли 1974 14 Мисс E-ні таныстыру Уильям Ф. Бейли Томас К. Макдонауф 1974 15 Мисс I-ды таныстыру Гари Твитчелл Уильям Ф. Бейли 1974 16 Мисс O-ны таныстыру Гари Твитчелл Уильям Ф. Бейли 1974 17 Мисс U-ды таныстыру Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 18 Мистер V-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1974 19 Мистер L-ді таныстыру Гари Твитчелл Уильям Ф. Бейли 1974 20 Мистер V туралы әңгіме; Мистер S туралы әңгіме Гари Твитчелл Уильям Ф. Бейли 1974 21 «Скуш» Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 22 Мистер D-ді таныстыру Гари Твитчелл Гейл Ваксман 1974 23 Мистер G-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Гейл Ваксман 1974 24 Мистер C-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Гарри Джон Люке 1974 25 Мистер K-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 26 Мистер C және Мистер K туралы әңгіме; Жұмсақ C Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 27 Мистер W-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Гейл Ваксман 1974 28 Ұзын дауыс дыбыстары Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1974 29 Ынтымақтастық (Үнсіз E) Томас К. Макдонауф Гейл Ваксман 1974 30 Жақын дауыс дыбыстары (Бір-біріне қатар тұрған екі дауыс) Томас К. Макдонауф Гейл Ваксман 1974 31 I шолуы Джеффри Джонс Джеффри Джонс 1975 32 II шолуы Джеффри Джонс Джеффри Джонс 1975 33 III шолуы Джеффри Джонс Томас К. Макдонауф 1975 34 IV шолуы Джеффри Джонс Томас К. Макдонауф 1975 35 Мистер Y-ды таныстыру Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1975 36 Y – дауыссыз және дауысты ретінде Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли 1975 37 Мистер J-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Уильям Ф. Бейли және Патрик Клир 1975 38 Жұмсақ G Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1975 39 Мистер R-ді таныстыру Томас К. Макдонауф Гейл Ваксман, Патрик Клир және Томас К. Макдонауф 1975 40 Жұлдыз саяхаты, 1-бөлім (AR) Джеффри Джонс Рон Коэн 1975 41 Жұлдыз саяхаты, 2-бөлім (OR) Джеффри Джонс Рон Коэн 1975 42 Жұлдыз саяхаты, 3-бөлім (ER, IR, UR) Джеффри Джонс Рон Коэн 1975 43 V шолуы Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1975 44 Мистер X-ты таныстыру Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф және Джеймс Скотт 1975 45 Мистер Q-ны таныстыру Томас К. Макдонауф Джеймс Скотт 1975 46 Сөз машинасы (Қашқан сөздер) Джеффри Джонс Ральф Сент-Уильям 1975 47 Шайнайтын алқа (CH) Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1975 48 Нәрсе (TH) Джеффри Джонс Ральф Сент-Уильям 1975 49 WH және SH Джеффри Джонс Томас К. Макдонауф 1975 50 VI шолуы Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 1975 51 ING дыбысы, 1-бөлім Джеффри Джонс Ральф Сент-Уильям 1975 52 ING дыбысы, 2-бөлім Джеффри Джонс Ральф Сент-Уильям 1975 53 Сөздердің бөліктері, 1-бөлім Томас К. Макдонауф Ральф Сент-Уильям 1975 54 Сөздердің бөліктері, 2-бөлім Томас К. Макдонауф Ральф Сент-Уильям 1975 55 OU және OW Джеффри Джонс Ральф Дигульельмо 1976 56 OI және OY Томас К. Макдонауф Ральф Дигульельмо 1976 57 Екі O (OO) Томас К. Макдонауф Ральф Дигульельмо 1976 58 AU және AW Джеффри Джонс Ральф Дигульельмо 1976 59 Сөйлемдер, 1-бөлім Джеффри Джонс Джеффри Джонс 1976 60 Сөйлемдер, 2-бөлім Томас К. Макдонауф Томас К. Макдонауф 25 ақпан 1976

Қолжетімділік

Шоу 1996 жылдың соңында «Letter People» бағдарламасы жаңартылғанға дейін PBS телеарналарында қайта-қайта көрсетіліп тұрды. Жаңа бағдарлама атынан PBS-ке шоудың түпкі таспаларын жоюға бұйрық берілді деген қауесет бар, себебі бастапқы бағдарламаның кейіпкерлері кері бейнелерді бейнелеген. Осыған дейін NDE компаниясы 1990 жылдардың басында-ортасында «Letter People» оқу бағдарламасының бір бөлігі ретінде шоудың эпизодтарын 5 таспадан тұратын «Letter People» «Білім беруге артықшылық беретін бейнелер» VHS жинағында шығарды. Алайда, жанкүйерлер шоу әлі эфирде болған кезде телеарнадан жазылған көптеген VHS таспаларында эпизодтарды сақтап қалды, ал эпизодтар сақталған түрлі DVD-лерді eBay сияқты аукциондық сайттарда кейде кездестіруге болады.

Қайта қаралған

1990 жылы Остин, Техас штатының Abrams & Co. Publishers Inc. (1989 жылы құрылған) бұрынғы иесінен, Коннектикут штатының Норвок қаласындағы New Dimensions in Education, Inc. компаниясынан The Letter People бағдарламасының құқықтарын сатып алды. Бастапқыда компания бағдарламаны сәл өзгертті, мысалы, әрбір Әріп Тұлғасының арт жағына кішкентай әріптерді қосты (бұрын олар кейіпкерлердің әрқайсысына кездейсоқ орналастырылған еді), бірақ 1996 жылы бағдарламаға толық жаңарту жасады, кейіпкерлердің сыртқы түрін (бірақ кейбір Әріп Тұлғалары түпнұсқалық әріптестерінен дизайндарының жартысын сақтап қалды) және оған байланысты материалдарды толығымен өзгертіп, көптеген Әріп Тұлғаларына, әсіресе олардың арасындағы әйелдер санына елеулі өзгерістер енгізді. Еркектердің есімдері "Мырза" дегеннен "М.", ал әйелдердің есімдері "Ханшайым" дегеннен "Ханшайым" деп өзгертілді. Кейіпкерлердің көптеген ерекшеліктері де өзгертілді, мысалы, "қоқыс тағам" деген барлық сілтемелер тағамға қатысы жоқ сипаттамалармен ауыстырылды (мысалы, М. Д-ның "дәмді пончиктері" "керемет бимен" ауыстырылды) және Абрамс жағымсыз бейнелерді көрсететін кез келген Әріп Тұлғасы оңға өзгертілді (М. Н-ның қорқынышты шашы оның орнына қуанышты шашқа айналды, М. Р-ның жыртылатын резеңкелері Көктемгі ленталарға айналды, ал М. Х енді бәрі де дұрыс емес болмай, әртүрлі болды, бірақ әлі де шатасқан күйде қалды). Alphakid A жаңа бағдарламаның талисманы ретінде пайдаланылды. Жаңа Әріп Тұлғалары туралы әңгімелер кітабы жазылды, олардың көпшілігі қарапайым ребустар мен оқуға ыңғайлы сөздермен жазылған. 2002 жылы "Маған оқы" атты жаңа кітаптар сериясы жазылды, ол қақтығыстарды шешу және мәселелерді шешу дағдыларын оқытуға бағытталған және түрлі жанрларды қамтиды, соның ішінде ертегілер, детективтер, өмірбаяндық әңгімелер, поэзия және ғылыми-танымдық әдебиеттер. Бағдарлама үш деңгейге бөлінеді, фоникаға барынша назар аударылады: мектепке дейінгі білім алушылар үшін "Әріптермен бастайық", балабақша үшін "Әріптер елі" және бірінші сынып үшін "Әріптердің өмірі". Қазіргі уақытта бұл бағдарлама шамамен 30 миллион балаға оқытылуда. Бағдарлама педагогтар тарапынан көбінесе жақсы қабылданып отырғанмен, кейбіреулері оның басқа сауаттылықты дамыту әдістерінің есебінен фоникаға тым көп назар аударуын сынға алды. 2008 жылы Abrams & Co. Publishers, Inc. компаниясы Learning Trends компаниясымен сатып алынып, Abrams Learning Trends компаниясына біріктірілгеннен кейін, The Letter People бағдарламасы және басқа Abrams & Co. Publishers компанияларының мүліктік құқықтары DIG Pre K оқу бағдарламасына енгізілді. 2010 жылдардың басында балаларға испан тілін үйрету мақсатында бағдарламаға төрт жаңа Әріп Тұлғасы қосылды. Төрт кейіпкер: Сра. Ч, Ср. Лл, Сра. Њ және Ср. Рр. 2019 жылдың мамыр айында Abrams Learning Trends компаниясы, оның ішінде The Letter People кейіпкерлері бар мүліктік құқықтарымен бірге Excelligence Learning Corporation компаниясымен сатып алынып, Frog Street Press еншілес компаниясына қосылды, осылайша Abrams Learning Trends жеке компания ретінде қызметін тоқтатты. 2020 жылдың 21 қыркүйегінен бастап The Letter People франшизасы жартылай тоқтатылды, өйткені бағдарламаның жаңа мазмұны шығарылмайды, бірақ франшиза қазіргі уақытта DIG Pre K бағдарламасының оқу бірлігі ретінде сақталған. Қол қуыршақтар, белгілі бір оқу құралдары, әндері бар CD және Әріп Тұлғаларының көптеген үлкен кітаптары (барлығы DIG Pre K бағдарламасының бөлігі ретінде) Frog Street Enterprises онлайн-дүкенінде әлі де қолжетімді болса да, жұмыс парақтары, карточкалар, Huggables және Әріп Тұлғаларының басқа кітаптары сияқты тоқтатылған материалдар әлі де eBay сияқты басқа онлайн-дүкендер арқылы уақыт-уақытпен қолжетімді.

Жұмысшылардың саны

The Letter People бағдарламасының түпнұсқа бағдарламасымен қатар, оның математикалық баламасы The Number Workers бағдарламасы да шамамен 1977 жылы жасалған. The Number Workers "Сандық жұмысшылар әлемі" планетасынан келген, әріптердің сандық туыстары ретінде танылады және балаларға сандар, олардың айтылуы, әрбір санда қанша бірлік бар екені, сондай-ақ символдар, математика, уақыт, қосу және өлшемдер туралы білім беру үшін құрылды. Олар 1-ден 9-ға дейінгі сандардан тұрады, тақ сандар ер адам (Сандық жігіттер), ал жұп сандар әйел адам (Сандық қыздар) болып бейнеленеді. Әрбір Сандық тұлға балаларға санды көрсету үшін бірнеше заттарды алып жүреді (мысалы, Мистер 1 "тек бір нәрсеге ие: бір аяқты үстел, бір аяқты орындық, бір микроскоп, бір сынақ құбысы және бір қолды сағат").

Хаттар халқының мекендейтін жері

1968 жылғы түпнұсқа бағдарламада әріптер адамдарының мекені "Letter People Land" деп аталатын ойдан шығарылған қала болған. Бірақ 1990 жылы бағдарлама жаңартылғанда, ол "Әріптер Елі" деп өзгертілді. 1996 жылы қайта жаңартылған бағдарламада кейіпкерлер мен қала құрылыстарының жаңа нұсқасы пайдаланылғандықтан, әріптер адамдарының тұратын жерінің атауы өзгеріссіз қалды.

Хаттармен таныс адамдардың тізімі

Оригиналдық бағдарлама (1968) Өзіндік қайта қаралған бағдарлама (1996) Өзіндік
Мисс А А'чу Мисс А А'чу
Мистер Б Бәлел түймелер Мистер Б Бәлел түймелер
Мистер С Сұйық кондитер Мистер С Үлкен шапка
Мистер Д Дәмді пончики Мистер Д Жарқыраған би
Мисс Е Жаттығу Мисс Е Жаттығу Энергиясы
Мистер Ф Күлкілі аяқ Мисс Ф Күлкілі аяқ
Мистер Г Гу Гу Гу Мистер Г Гү Гу
Мистер Х Жарамсыз шашы Мистер Х Бақытты шашы
Мисс I* Қышымалы Қышыма (алғашқыда) / Ғажайып өнертапқыш Мистер I Impossible Inches
Мистер J Jumbled Junk Мисс J Jingle Jingle Jacket
Мистер K Тебу/Тебу патшасы/Мейірімді Тебу Мисс K Kaboom Kick
Мистер L Лимон қант конфетері Мисс L Ұзын күлкі
Мистер M Шайнайтын ауыз Мистер M Шайнайтын ауыз
Мистер N Дүркіретін мұрын Мистер N Дүркіретін мұрын
Мисс O* Жітілік (алғашқыда) / Оптимистік Оптимист Мистер O Кері
Мистер P Тік бұрышты жамау Мисс P Тік бұрышты жамау
Мистер Q Тыныш Мистер Q* Тынық сұрақтар (алғашқыда) Сұрақтар
Мистер R Жыртылған резеңке ленталар Мистер R Радуга ленталар
Мистер S Супер шұлық Мисс S Супер шұлық
Мистер T Биік тістер Мисс T Биік тістер
Мисс U Гүлді қолшатыр Мисс U Ерекше қолшатыр
Мистер V Көгілдір барқыт желет Мистер V Көкөніс желет
Мистер W Ғажайып жымыр Мистер W Ғажайып сөздер
Мистер X Дұрыс емес/Бұзылған Мистер X Ерекше
Мистер Y Еңкею Мисс Y Йодльмен Еңкеу
Мистер Z Жылтырап тұрған молния Мистер Z Жылтырап тұрған молния

Ескерту: Мистер Кьюдің ерекшелігі "Тынық сұрақтар" дегеннен "Сұрақтар" деп өзгертілді. Балаларды сұрақтарды "тынық" етіп қою оларға жауап бермейтінін үйрету үшін.