Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон мифологиясындағы мифологиялық жаратылыс
Made in Japan mythological creature
Жапон мифологиясында – жарық пен күркіреумен, сондай-ақ Райдзин құдайымен байланыстырылатын аңызды жаратылыс.
In Japanese mythology, the is a legendary creature associated with lightning and thunder, as well as the god Raijin.
Мифология
Раию денесі найзағайдан тұрады (немесе найзағаймен орап алынған) және көбінесе ақ-көк түсті қасқыр немесе ит түрінде бейнеленеді, сондай-ақ тануки, барыс, түлкі, қызылша, қара немесе ақ пантера, серу, тобыр, мартен, жолбарыс және мысық сияқты басқа да жануарлардың кейпінде кездеседі. Ол найзағай шары түрінде де ұша алады (іс жүзінде, бұл жаратылыс найзағай, мысалы, шар найзағай сияқты құбылыстарды түсіндіруге жасалған тыраш болуы мүмкін). Оның дауысы күн күркіріне ұқсайды. Раию – шинто дінінің найзағай құдайы Раиджиннің серігі. Көбінесе тыныш және зиянсыз болғанымен, найзағай кезінде ол алаңдап, ағаштарда, далаларда және тіпті ғимараттарда секіріп жүреді (найзағай шаққан ағаштарда раиюдың тырнақтарының іздері бар деген әңгіме бар). Раиюдың тағы бір ерекше мінез-құлқы – адамның кіндігінде ұйықтау. Бұл Раиджинге раиюды ояту үшін найзағай жебелерін атуға себеп болады, соның салдарынан кіндігінде демон болған адамға зиян тиеді. Сондықтан, ырымшыл адамдар жаман ауа-райы кезінде көбінесе қарнымен ұйықтайды, бірақ басқа аңыздарда раию тек сыртта ұйықтайтын адамдардың кіндігіне ғана тығылады делінеді.
A raijū's body is composed of (or wrapped in) lightning and commonly conceived of as taking the form of a white blue wolf or dog, among other such animal forms as a tanuki, leopard, fox, weasel, black or white panther, serow, ferret, marten, tiger, and cat. It may also fly about as a ball of lightning (in fact, the creature may be an attempt to explain the phenomenon of lightning, such as ball lightning). Its cry sounds like thunder. Raijū is the companion of Raijin, the Shinto god of lightning. While the beast is generally calm and harmless, during thunderstorms it becomes agitated, and leaps about in trees, fields, and even buildings (trees that have been struck by lightning are said to have been scratched by raijū's claws). Another of raijū's peculiar behaviors is sleeping in human navels. This prompts the Raijin to shoot lightning arrows at raijū to wake the creature up, and thus harms the person in whose belly the demon is resting. Superstitious people therefore often sleep on their stomachs during bad weather, but other legends say that raijū will only hide in the navels of people who sleep outdoors.
Шығу тегі
Раидзю туралы мифтың Қытайдың "Бенкао Гангму" медициналық еңбегінен пайда болғаны айтылады. Ғалымдар Эдо дәуірінде Жапония тарихында раидзюлардың көрінуі және олар туралы жазбалар болғанын жоққа шығармайды. Дегенмен, аспанның зерттелмеген аймақ болғаны және батыс ғылымы мен технологиясы Жапонияға жетпегендіктен, жасырын дауыл мен молния құбылыстары раидзюмен байланыстырылған деп саналады. Эдо дәуіріндегі адамдардың қол жеткізе алмайтын көптеген құбылыстар аспанда болғандықтан, раидзюге теріс сипаттама берілген. Теңіздің тереңдігі де адам ақылына түсініксіз болғанымен, теңіз балық (тағам) арқылы адамдарға көмектесіп, тіршілікке жағдай жасады. Осы тұрғыдан алғанда, аспан құбылыстары түсініксіз және оларға, сондай-ақ раидзюға теріс мағына берілген.
It is believed that the myth of raijū originated from the Chinese materia medica text Bencao Gangmu. Scholars believe that there were raijū sightings and documentation during the Edo period in the history of Japan. However, it is also believed that sky being an unexplored territory in and western scientific and technological knowledge had not reached Japan, the mysterious phenomenon of thunder and lightning were attributed to the notoriety of raijū. Raijū are given negative connotations as many things were happening in the sky, beyond human beings of Edo period's reach. While the depths of oceans were also inaccessible to human reason, oceans were helping humans with fishes (food) and sustained life forms. In this sense, phenomena of the sky were transcendental and given negative connotations to the phenomena and the creature.
Ғылыми әрекеттер
Жапонияда дауылды түнден кейін ағаштардың астынан өлген жануарлар табылды. Бұл миф екенін жоққа шығаруға әрекеттер жасалды. Өлген райюлер – бұл Жапониядағы құйынды ауа райы кезінде ағаштардан секіріп түскен немесе құлап кеткен нағыз өлген жануарлар деп есептелді. Жақындағы теория бойынша, райюлер – негізінен, Қытай және Тайвань сияқты Шығыс Азия елдерінде кездесетін, ағаштарда өмір сүретін хакубишин (Paguma larvata) деп аталатын шағын жаратылыстар. Кейбір ғалымдар Paguma larvata-ны Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскерлер үй жануарлары ретінде әкелгенін айтады, бірақ Эдо дәуіріндегі суреттердегі райюлердің сыртқы келбеті Paguma larvata-ның (маскалы пальма циветі) Жапонияда одан да ертерек кездерден бері болғанын көрсетеді. Жем-жезбен беті бар цивет Куда Гитсуне туралы аңыздарға да шабыт көзі болған.
Dead animals were found from under trees after a stormy night in Japan. Attempts were made to debunk this myth. It was claimed that dead raijū are essentially real dead animals startled or knocked off from the tree during tempestuous weather of Japan. Recent theory suggests that raijū are essentially a small tree dwelling creature called hakubishin (Paguma larvata) found in East Asian countries such as China and Taiwan. While, some scholar believe that Paguma larvata was brought by soldiers of World War II as pets, the bearish resemblance of raijū in paintings from Edo period also suggest that Paguma larvata (Masked palm civet) have been in Japan since much earlier. The gem faced civet has also been considered the inspiration for legends of the kuda gitsune.