Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Экшен жанрындағы көркем әдебиеттің архетипік кейіпкері.
Archetypal protagonist of action genre fiction
Экшен кейіпкері (әйелдер үшін экшен кейіпкері де дағдылы) – экшен фильмдерінің немесе әрекет, оқиға және көбінесе зорлық-зомбылық бейнеленетін басқа да ойын-сауық түрлерінің басты кейіпкері. Экшен кейіпкерлері қызықты немесе қауіпті қуғын-сүргін сахналарында, төбелес, атыс, жарылыстар мен каскадтық трюктерде көрсетіледі. Мұндай кейіпкерлер тағы да басқа медиада кездеседі: шабуылдаушылар туралы фильмдер, вестерн фильмдері, көне радио, оқиғалы романдар, арзан романдар, тақырыптық журналдар және халық мұрасы.
An action hero (sometimes action heroine for women) is the protagonist of an action film or other form of entertainment which portrays action, adventure, and often violence. Action heroes are depicted in exciting or perilous chase sequences, fights, shootouts, explosions, and stunt work. Other media in which such heroes appear include swashbuckler films, Western films, old time radio, adventure novels, dime novels, pulp magazines, and folklore.
Тарих
Экшен-батырдың тамыры империализм тарихында жатыр, оның бастауы ер балаларға арналған оқиғаларда, олар саяхаттарда ерлік көрсетіп, қызықты оқиғаларға қатысуды қиялдады. Шон Шимпач былай деп жазды: "Бұл әңгімелердегі басты тұлғалар болған (немесе болашақта болатын) жас ақ ерлер өздерінің әрекетке құштарлығы арқасында оқиғаны дамытып, қаталдық, ептілік және туа біткен шеберліктерімен қақтығыстарды зорлық-зомбылық арқылы шешті, соның нәтижесінде олар жауапты болған әлемнің болашағын қамтамасыз етіп, еркектік бейнелерін нығайтты." ХХ ғасырдың басында бұл оқиғалар коммерцияланды, ал олар "оңай бейімделді" киноға. Ең алғашқы экшен-батырлардың бірі – Дуглас Фэрбенкс. "Чикаго Трибьюн" газетінде Дональд Либенсон: "Дуглас Фэрбенкс – Голливудтың алғашқы маңызды экшен-батыры, ол костюмдік эпостармен танымал болды, олар оны экрандағы ең сәнді және батыл шабуылшы ретінде бекітті." Фэрбенкс сомдаған есімдердің бірі – Зорро, оны Майкл Срагоу "кино тарихындағы ең ықпалды кейіпкер және барлық уақыттағы ең бақытты кино жауынгері" деп атады. Фэрбенкстен кейін 1938 жылғы "Робин Гудтың оқиғалары" фильмінде Робин Гуд рөлінде танымал болған Эррол Флинн келді. ХХ ғасырдың ортасында "экшен жанры болжамды түрде ұлттық, мәдени немесе мемлекеттік шекаралармен шектеле бермейтін, тартымды, әдемі кейіпкерлермен толтырылды, олар қызықты, экзотикалық оқиғаларға қатысты." Теледидар кеңінен таралған кезде, экшен-батырларды көрсететін бағдарламаларға "Суперменнің оқиғалары" (1952–1958), "Қорғаушылар" (1961–1969), "Киелі" (1962–1969), "U.N.C.L.E. адамы" (1964–1968), "Бэтмен" (1966–1968) және "Мүмкін емес" (1966–1973) кірді. Шимпач олардың "қалалық кеңістіктерді, жаңа технологияларды, сәнді және өз денелерін оңай меңгергенін көрсетіп, тікелей әрекет пен зорлық-зомбылық арқылы қақтығыстарды шешкен ерекше (бірақ әрқашан да толығымен маңызды болмаған) ақ ерлерді ұсынғанын" айтты.
The origin of the action hero is rooted in the history of imperialism with adventure stories being primarily written for boys, to imagine being men on travels and experiencing exciting action. Shawn Shimpach wrote, "The young, white men who were (or became) the aggrandized subjects of these stories motivated the narratives through their penchant for action and resolved conflict through violence informed by grit, wits, and innate skill, securing, in each story, the future of the world for which they were responsible and in the process confirming their masculine identity." In the early twentieth century, this storytelling was commercialized, and the stories were "readily adapted" to film. One of the earliest action hero actors was Douglas Fairbanks. In the Chicago Tribune, Donald Liebenson wrote, "Douglas Fairbanks was Hollywood's first major action hero, best known for the costume epics that established him as the screen's most dashing swashbuckler." One of the defining action hero characters played by Fairbanks was Zorro, which Michael Sragow called "the most influential action figure in film history and the happiest movie warrior of all time". Fairbanks was followed by Errol Flynn, who achieved fame as Robin Hood in the 1938 film The Adventures of Robin Hood. In the middle of the twentieth century, " the action genre was predictably populated by suave, attractive heroes living adventures of thrilling, exotic excitement, unimpeded by (if clearly aligned to) national, cultural, or state borders." When television became commonplace, shows that featured action heroes included Adventures of Superman (1952–1958), The Avengers (1961–1969), The Saint (1962–1969), The Man from U. N. C. L. E. (1964–1968), Batman (1966–1968), and Impossible (1966–1973). Shimpach said they "offered up extraordinary (if not always completely serious) white men who resolved conflict through direct action and violence while displaying their effortless mastery of urban spaces, new technologies, fashion, and their own bodies."