Кіріспе

100 жылға созылатын уақыт бірлігі.

Ғасыр – 100 жылдық кезең. Ғасырлар ағылшын және көптеген басқа тілдерде реттік сандармен белгіленеді. "Ғасыр" сөзі латын тілінде "жүз" деген мағына беретін "centum" сөзінен алынған.

Жүзжылдық – оқиғаның болғанына 100 жыл толуы немесе осы мерейтойды тойлау, әдетте 100 жыл бұрын өткен оқиғаны еске алу.

Ғасырлардың басталуы мен аяқталуы

Бір ғасыр кез келген 100 жылдық кезеңді білдірсе де, стандартты ғасырлардың мәні туралы екі көзқарас бар. Бірі қатаң түсіндіруге, ал екіншісі халықтың қабылдауына негізделген. Қатаң түсіндіру бойынша, б.з.б. 1-ғасыр б.з.б. 1-ден басталып, б.з. 100-ге дейін аяқталады, 2-ғасыр 101-200 жылдар аралығында өтеді, және осы үлгі одан әрі жалғасады. Б.з. және Э.ж. (CE) жыл санау жүйелері, сандық тұрғыдан эквивалентті болатындықтан, қазір жылдарды санау үшін қолданылады, тіпті осы белгілер ойлап табылғанға дейінгі жылдарды да қамтиды; б.з. Еуропада 2-мыңжылдықтың басында ғана кеңінен таралды. Осы модельде n-ші ғасыр "01" цифрымен аяқталатын жылдан басталып, "00" цифрымен аяқталатын жылмен аяқталады; мысалы, қатаң қолданылу бойынша 20-шы ғасыр 1901 жылдан 2000 жылға дейін. Халықтың түсінігі мен тәжірибесінде ғасырлар "жүздіктер" цифрларын ортақ пайдаланатын жылдарды топтастыру арқылы құрылымдалады. Осы модельде n-ші ғасыр "00" цифрымен аяқталатын жылдан басталып, "99" цифрымен аяқталатын жылмен аяқталады; мысалы, халық арасында 1900 жылдан 1999 жылға дейінгі жылдар 20-шы ғасырды құрайды. (Бұл "0-ден 9-ға дейінгі онжылдықтар" тобына ұқсас, олар "ондықтар" цифрларын бөліседі.) Компьютерде күнтізбелік есептеулерді жеңілдету үшін астрономиялық жыл санау және ISO 8601 жүйелерінде де нөлдік жыл бар, астрономиялық 0 жыл б.з.б. 1 жылға, астрономиялық 1 жыл б.з.б. 2 жылға сәйкес келеді, және т.с.с. + Қатаң және халықтық қолданылу жылы 2 б.з.б. 1 б.з.б. 1 2 99 100 101 102 199 200 201 202 1899 1900 1901 1902 1999 2000 2001 2002 2024 2099 2100 2101 2102 Қатаң б.з.б. 1-ғасыр 2-ғасыр 3-ғасыр 19-ғасыр 20-ғасыр 21-ғасыр 22-ғасыр Халықтық б.з.б. 1-ғасыр 2-ғасыр 3-ғасыр 19-ғасыр 20-ғасыр 21-ғасыр 22-ғасыр

Басқа күнтізбе жүйелеріндегі ұқсас даталау бірліктері

Батыста ғасырлар жиі қолданылса да, басқа мәдениеттер мен күнтізбелер ұқсас мақсатта әртүрлі жылдар топтарын пайдаланған. Атап айтқанда, индуист күнтізбесі жылдарын 60 жылдық топтарға, ал ацтек күнтізбесі 52 жылдық топтарға бөліп есептейді.