Кіріспе

Непал Гималай тауларындағы Пуморидің жанындағы маңызды нысан – Кала Паттар тауы. Кала Паттар Горакшептің үстінде, Непал Гималай тауларындағы Пуморидің оңтүстік қырасында орналасқан. Шынында тау емес болғанымен, биіктігі шамалы болса да, Кала Паттарға көтерілу Эверест тауы аймағындағы саяхатшылар арасында өте танымал, себебі ол Эверестке ең жақыннан көруге мүмкіндік береді. Эверест массивінің құрылымына байланысты, оның биік шыңы Нупце тауының көп бөлігінен көрінбейді. Кала Паттардан Эверест, Нупце және Чанцзе тауларының әсем көріністері ашылады, сондай-ақ Лхотсе тауының солтүстік беткейі мен шыңы да көрінеді. Әлемдегі ең биік веб-камера, Эверест тауының веб-камерасы осы жерде орналасқан. Кала Паттар – көптеген адамдардың альпинистік рұқсатсыз жете алатын ең биік нүкте саналады, ал рұқсатты Катмандудағы Непал Альпинистік қауымдастығынан алу қажет.

Сипаттама

Қала Паттар тауларына көтерілу Горакшептен басталады, ол Эверест тауының алғашқы базалық лагері болып табылады. Ұзақ уақытқа көне көл төсенішіне (қазір шағын көл мен тікұшақ алаңы бар) түсіп, таудың шығыс жағына қарай бағытталған тік серпілістерден өрлегеннен кейін, көтерілу біршама тегістеледі. Содан кейін жол қайтадан тік болып, жел соғатын шыңға дейін жетеді. Одан кейін бес-он минуттық тас аралау арқылы дұға жалауларымен белгіленген шыңға жетуге болады. Шыңға жақын жерде «Кала Паттар Йети» деп аталатын геокэшинг іздеушісі орналасқан. Оның іздеу коды – GS9EBG. Толық көтерілу әдетте 1,5-2 сағатқа созылады. Егер Лобшеден басталатын болса, қосымша екі-үш сағат (бір бағытта) қажет болады. Биіктігі әдетте 5600 метр (18373 фут) деп көрсетіледі. Портленд мемлекеттік университетінің доценті доктор Луис А. Руедас 2006 жылдың 6 желтоқсанында Garmin eMap GPS құрылғысын шыңға алып шықты. Бұл құрылғылар жеке спутниктік көрсеткіштердің сериясын орташалай алады, бұл оларды бір көрсеткішті оқитын құрылғыларға қарағанда дәлдікке ие етеді. Непалдың жергілікті уақыты бойынша сағат 06:25-те, температура -20°C болғанда, GPS шыңның орналасқан жерін 27°59.750'N, 86°49.705'E (дата: WGS84) және биіктігі Even деп тіркеді. Бұл құрылғы Горак-Шеп пен Эверест базалық лагерінің бұрынғы тіркелген биіктіктерімен сәйкес келеді. 2008 жылдың қазан айында WAAS-пен жабдықталған GPS шыңның координаталарын 27°59.751'N, 86°49.705'E (дата: WGS84) және биіктігін , 2006 жылғы деректерді растап тіркеді. Қала Паттар – Пумориға апаратын тау жотасындағы шағын шың болғандықтан, әртүрлі адамдар әртүрлі шыңдарды өлшеген болуы мүмкін. Бұл жота бойында 27°59.51'N, 86°49.62'E координаталарында, шамамен 27 метр биіктігі бар тағы бір шағын шың бар. Бұл шың дәстүрлі түрде Кала Паттар деп жазылған. Бұл жерге туристер көтерілетін нүкте Пумори жотасындағы жергілікті максимум болып табылады, Кала Паттардың нағыз шыңы емес. Бұл нүкте Кала Паттар шыңынан жоғарырақ, бірақ атауы халық арасында кеңінен қолданылып келеді.

Климаттың өзгеруі

2009 жылдың желтоқсан айында Мадхав Кумар Непал және Непал Министрлер кабинеті климаттық өзгеріске жауап ретінде Кала Патардың іргесінде қысқаша кабинет отырысын өткізді.