Кіріспе

Ірі қара сүтінен алынған қант қосылмаған сүт өнімі.

Буланған сүт, кейбір елдерде "қантсыз қоюлатылған сүт" деп те аталады, – бұл жаңа сүттен шамамен 60% суы алынып, ұзақ сақтауға арналған консервіленген сиыр сүті өнімі. Ол қант қосылған қоюлатылған сүттен өзгеше, себебі қанттың қосылуы бактериялардың өсуін тежейді және сақтау үшін аз өңдеу қажет. Өндіріс процесі сүттен 60% суды буландыру, одан кейін гомогендеу, консервілеу және жылумен стерильдеуден тұрады. Буланған сүт, жаңа сүтпен салыстырғанда, жартысын ғана алады. Сұйық өнімге пропорционалды мөлшерде су (150%) қосылғанда, буланған сүт жаңа сүтке шамамен тең келеді. Бұл өнімнің май және қант мөлшеріне байланысты бірнеше ай немесе тіпті жылдар бойы сақталуын қамтамасыз етеді. Буланған сүт, тоңазытқыш технологиясы кеңінен таралғанға дейін, тез бұзылатын жаңа сүттің қауіпсіз және сенімді баламасы ретінде өте танымал болды, өйткені оны қауіпсіз сүт өндіру немесе сақтау мүмкіндігі жоқ аймақтарға оңай жеткізуге болады.

Нәресте сүт пісіру тәсілі

1920-1930 жылдары буланған сүт арзан бағамен кеңінен қолжетімді болды. Мысалы, Christian Diehl Brewery компаниясы 1922 жылы бұл бизнеске кіріп, "Волстед" заңына жауап ретінде Jerzee таңбалы буланған сүт өндірді. Сол кезеңдегі бірнеше клиникалық зерттеулер буланған сүт қоспасымен тамақтанған нәрестелердің, ана сүтімен тамақтанған нәрестелермен бірдей жақсы дамығанын көрсетті. Дегенмен, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қазіргі нұсқаулары, ана сүтінің алғашқы өндірісіндегі сүт және оның ерекше құрамының нәресте үшін пайдалы екенін ескере отырып, ана сүтімен тамақтануды көп жағдайда денсаулыққа пайдалы деп санайды.

Өндіріс

Буланған сүт – судың 60%-ы алынып тасталған жаңа, гомогенді сүттен жасалады. Су алынып тасталғаннан кейін өнім суытылады, тұрақтандырылады, стерильделеді және қаптамаланады. Ол коммерциялық түрде 15 минут бойы 240–245 °F (115–118 °C) температурада стерильдендіріледі. Жоғары температуралық өңдеу (Майяр реакциясы) нәтижесінде сәл карамельді дәм пайда болады және оның түсі жаңа сүтке қарағанда сәл қоңырлау болады. Булау процесі қоректік заттарды және тағамдық энергияны (ккал) шоғырландырады; қайта жасамаған буланған сүтте жаңа сүтке қарағанда бір көлемде көбірек қоректік заттар мен калориялар болады.

Қосымшалар

Буланған сүтте әдетте динатрий фосфаты (ұйысудың алдын алу үшін) және каррагенан (қатты заттардың шөгуін болдырмау үшін) болады, сондай-ақ С және D витаминдері қосылады.

Қайта құрастыру және ауыстыру

Буланған сүт кейде оның концентрленген түрінде шай немесе кофеге қосылады, немесе десерттерге үстіне құйылады. Қайта жаңартылған буланған сүт, шамамен қалыпты сүтке тең, бір бөлік буланған сүтке 1 1/4 бөлік су қосылып дайындалады.

Канада

Канадада буланған сүт – суы буланған, құрамында кем дегенде 25% сүт қатты заттары және 7,5% сүт майы бар сүт деп анықталады. Егер өнімнің күндізгі дозасында 60-75 миллиграмм болса, онда оған қосымша С витамині қосылуы мүмкін, сондай-ақ 300 Халықаралық бірліктен кем емес және 400 Халықаралық бірліктен артық емес мөлшерде D витамині қосылуы мүмкін. Динатрий фосфаты немесе натрий цитраты (немесе екеуі де) және эмульгатор қосылуы мүмкін.

Сақтау мерзімі

Консервіленген буланған сүттің жарамдылық мерзімі оның құрамына және майлылығына қарай өзгереді. Қалыпты тәттіленбеген өнім үшін ешқандай көзге көрінетін тұрақсыздық байқалмайынша 15 ай сақтауға болады.