Кіріспе
Американдық мұзды хоккей ойыншысы және жаттықтырушы
Питер Филип Лавиолетт (Peter Philip Laviolette Jr.) (1964 жылдың 7 желтоқсанында туған) – американдық кәсіби мұзды хоккей жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, қазір Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) «Нью-Йорк Рейнджерс» командасының бас жаттықтырушысы. НХЛ командалары оны бастапқыда таңдамаған, ол 1988–89 маусымда «Рейнджерс» командасымен 12 ойын өткізді. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Лавиолетт «Нью-Йорк Айлендэрс», «Каролина Харрикенс», «Филадельфия Флайерс», «Нэшвилл Предеторс» және «Вашингтон Капиталз» командаларының бас жаттықтырушысы болды. Ол «Харрикенс» командасын 2006 жылы Стэнли кубогын жеңуге жеткізді, содан кейін «Флайерс» командасын 2010 жылы Стэнли кубогының финалына, ал «Предеторс» командасын 2017 жылы жаттықтырды. Лавиолетт – НХЛ тарихында үш команданы Стэнли кубогының финалына жеткізген төртінші жаттықтырушы. 2021 жылдың 13 қазанында Лавиолетт НХЛ бас жаттықтырушысы ретінде 647-ші ойынын жеңіп, Джон Торторелланы басып өтіп, лига тарихындағы ең көп жеңіске жеткен американдық бас жаттықтырушы атанды. 2022 жылдың ақпанында Лавиолетт НХЛ тарихында 700 жеңіске жеткен 10-шы бас жаттықтырушы болды, ал 2024 жылдың наурызында 800 жеңіске жеткен сегізінші жаттықтырушы болды. Лавиолетт Массачусетс штатының Франклин қаласында дүниеге келді және Франклин орта мектебінде оқыды, онда бейсбол және мұзды хоккей ойнады. Ол Вестфилд мемлекеттік колледжінде (Массачусетс штатының Вестфилд қаласы) колледждің мұзды хоккей командасында ойнады.
Ойын мансабы
Ойыншы ретінде Лавиолет өзінің 10 жылдық мансабының басым бөлігін түрлі шағын лига командаларында өткізді. Ол 1988–89 маусымда «Нью-Йорк Рейнджерс» сапында НХЛ-де 12 ойын ойнады, бірақ есепте қосқан голы болмады. Лавиолет сондай-ақ АҚШ құрамасы сапында екі рет Олимпиада ойындарына қатысты (1988 және 1994 жылдары).
Жаттықтырушылық мансап
Ол өзінің жаттықтырушылық мансабын ECHL лигасының «Wheeling Nailers» командасының бас бапкері ретінде бастады. Бір маусымдық жұмысында командасын 37–24–9 есебімен плей-оффқа шығарды, бірақ үшінші раундта жеңіліске ұшырады. Ол «Wheeling» командасын тастап, Америка хоккей лигасының (AHL) «Providence Bruins» командасын басқаруға келді. 1998–99 маусымында команданы 56–15–4 есебімен аяқтады. Плей-оффта «Providence» 15–4 есебімен AHL «Calder Cup» чемпионатын жеңіп алды. Лавиолетт AHL-дің «Жыл жаттықтырушысы» атанды. Лавиолетттің AHL-дегі жетістіктері оған «Boston Bruins» командасының көмекші жаттықтырушысы лауазымын әкелді. Бостон қаласының маңындағы Франклин ауылында өскен Лавиолетт сол маусымнан кейін Бостонда бас бапкер болып тағайындалмағанына көңілі толмады, сондықтан ол Лонг-Айленд командасын басқаруға кетті.
Нью-Йорк аралдарының тұрғындары
2001 жылы ол «Нью-Йорк Айлендс» командасының бас бапкері болды. Ол келгенге дейін жеті жыл қатарынан плей-оффқа қатыспаған «Нью-Йорк Айлендс» командасын басқарғаннан кейін, ол екі маусымның екеуінде де командасын плей-оффқа шығарды. Нью-Йорктегі алғашқы маусымында «Айлендс» 96 ұпай жинады (42-28-8-4 есебімен), «Атлантика» дивизионында жеңіске жақын болды, бірақ бірінші раундта «Торонто Мейпл Лифс» командасына жеті ойында есе жіберді. Келесі маусымда «Айлендс» плей-оффқа еніп, бірінші раундта «Оттава Сенаторс» командасына бес ойында жеңілді. 2003 жылдың 3 маусымында бас менеджер Майк Милбери оны қызметтен босатылған деп жариялады.
Каролиналық дауылдар
Лавиолет 2003–04 маусымда «Каролина Харрикейнз» командасының бас бапкері болып келді, Пол Морис жұмыстан босатылғаннан кейін қызметке кірісті. Алғашқы маусымында, команданы қайта құру кезеңінде 52 ойынға дайындады. Екінші жылы Лавиолет команданы тамаша тұрақты маусымға жеткізіп, 112 ұпаймен (52–22–8 есебі) Оңтүстік-Шығыс дивизионын жеңіп алды. Сондай-ақ ол 2006 жылғы Италияның Турин қаласында өткен қысқы Олимпиада ойындарында АҚШ ерлер хоккей құрамасын жаттықтырды. «Харрикейнз» 2006 жылғы плей-оффта «Буффало Сэйбрз» және «Эдмонтон Ойлерз» командаларымен өткен екі тартысты, жеті ойындық плей-офф сериясын жеңіп, франшиза тарихында тұңғыш рет Стэнли кубогын иеленді. Лавиолет – бұл жетістікке жеткен төртінші американдық бапкер. Ол сондай-ақ ЖХЛ-дің «Жыл бапкері» сыйлығы – Джек Адамс сыйлығына ие болды, бірақ бұл сыйлық 155–154 есебімен Линди Раффқа берілді, бұл сыйлық үшін ең тартысты дауыс беру болды. Алғашқы Стэнли кубогын жеңгеннен кейін Лавиолеттің «Харрикейнз» командасы 2006–07 маусымында жарақаттарға байланысты қиындыққа тап болды, нәтижесінде команда 40–34–8 есебімен аяқтады. Келесі маусымда команда қайтадан нашар бастады, бірақ ақпанға дейін .500 көрсеткіштен төмен болғанына қарамастан, маусымның көп бөлігінде әлсіз дивизионда көшбасшы болып тұрды. Содан кейін команда өркендеп, сенімді жетекшілікке ие болды. Алайда, «Вашингтон Кэпиталз» соңғы апталарда қарқынды өсіп, «Каролина» бірнеше ойында жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Лавиолеттің командасы плей-оффқа қатыса алмады. 2008 жылдың 7 қарашасында 240-шы жеңісін оддағаннан кейін Лавиолетт Джон Торторелланы ең көп жеңіске жеткен американдық бапкер ретінде басып өтті. Бірақ Торторелла 2009 жылы бұл көрсеткішті жаңартты, және бірнеше жыл бойы екеуінің арасындағы айырмасы аз болды. Лавиолетт 2021 жылы «Вашингтон Кэпиталз» командасын жаттықтырғанда бұл көрсеткішті қайтадан жеңіп алды. 2008 жылдың 3 желтоқсанында Лавиолетт «Харрикейнз» командасының бапкері лауазымынан босатылып, оның орнына бұрынғы бапкері Пол Морис тағайындалды. Лавиолетт TSN телеарнасының сарапшылар тобында жұмыс істеді.
Филадельфия флайерлері
2009 жылдың 4 желтоқсанында Лавиолетт Джон Стивенстің орнына «Филадельфия Флайерс» командасының бас бапкері болды. Ұсыныс кезеңіне тіпті қатыса алмай жатқанда, қарсыласы «Нью-Йорк Рейнджерс» клубымен өткен ойында жеңіске жеткен Лавиолетттің «Флайерс» командасы 3:0 есебімен жеңіліп қалғаннан кейін қайта оралған үшінші НХЛ командасы болды. Олар «Бостон Брюинс» клубын 7-ойында 4:3 есебімен жеңіп, 2010 жылғы Шығыс конференциясының финалына өтті. 2010 жылдың 24 мамырында Лавиолетт «Флайерс» командасын «Чикаго Блэкхокс» клубына қарсы Стэнли Кубогының финалына жеткізді. «Флайерс» командасы финалда алты ойыннан кейін жеңіліске ұшырады, ал «Чикаго» 9 маусымда қосымша уақытта кубокты жеңіп алды. 2012 жылдың 1 сәуірінде «Питтсбург Пингвинс» клубына қарсы өткен ойында Лавиолетт «Пингвинс» клубының бас бапкері Дэн Билсмамен қарым-қатынас жасады, себебі «Пингвинс» ойыншысы Джо Витале ойынның соңында «Флайерс» ойыншысы Дэниел Бриерді ретсіз ұрып алған. Лавиолетт таяғымен айналаға соқты, ол екі бөлікке бөлінді, содан кейін 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Лавиолетттің американдық әріптесі болған Билсма мен Тони Гранатоға сөз тигізді. HBO телеарнасының «24/7: Flyers/Rangers» сериалы 2012 жылғы Қысқы классикаға дейін жанкүйерлерге «Флайерс» командасының киім ауыстыратын бөлмесіне ерекше қол жеткізуге мүмкіндік берді, соның салдарынан Лавиолетттің көптеген сөздері танымал фразаларға айналды, мысалы, «Біз көбірек күшпен ойнауға кірісуіміз керек» және «Бұл мүмкіндігінше қарапайым». Лавиолетт өзінің «күш» фразасының танымалдығын мойындап, 2012 жылғы «Флайерс» жанкүйерлерінің бағалау ойынына бейнежазба жасады, онда Филадельфия жанкүйерлеріне «спорттағы кез келген басқа қаладан гөрі көбірек күш әкелгендері үшін» алғыс айтты. «Флайерс» командасының Шығыс конференциясының ширек финалының 6-шы ойынында «Питтсбург Пингвинс» клубына қарсы барлық жанкүйерлерге Лавиолетттің ашулы суреті және «Күш қосуға уақыт келді!» деген сөздері бейнеленген қызғылт түсті жейделер таратты. «Флайерс» командасы 2013–14 маусымын 0–3 есебімен бастағаннан кейін Лавиолетт 2013 жылдың 7 қазанында қызметтен босатылды. Оның орнына көмекші бапкер Крейг Берубе келді.
Нэшвиллдің хищниктері
2014 жылдың 6 мамырында Лавиолетт «Нэшвилл Предаторз» командасының бас бапкері болып тағайындалды, бұл команда тарихындағы екінші бас бапкер болды. Ол 15 жыл бойы «Предаторз» командасын басқарған және франшиза тарихындағы жалғыз бапкер болған Барри Троцты алмастырды. Лавиолетт және оның «Нэшвилл» штабы 2015 жылғы 8 қаңтарға дейін НХЛ-де ең жоғары ұпай жинағандықтан 2015 жылғы НХЛ «Жұлдыздар» ойынындағы бір команданы жаттықтыруға ие болды. Лавиолетт 2015 жылдың 4 ақпанында «Торонто Мейпл Лифс» командасын 4:3 есебімен жеңіп, «Предаторз» командасының қатарынан тоғыз ойынды үйде жеңіске жеткізген рекордтық көрсеткішін орнатты. 2015-2016 маусымында Лавиолетт «Предаторз» командасын франшизаның жаңа рекордтық 14 ойындық ұпай жинау тізбегіне жетеледі. Команда Стэнли кубогы плей-оффына қатысты, бірақ екінші раундта «Сан-Хосе Шаркс» командасынан жеңілді. 2017 жылы «Предаторз» командасы 94 ұпаймен екінші «жоқер» ретінде плей-оффқа қайта қатысты. Бірінші раундта команда «Чикаго Блэкхокс» командасын 4:0 есебімен жеңіп, Ұлттық хоккей лигасы тарихында сегізінші орын алған команданың конференциядағы жетекші командаға қарсы плей-офф сериясын жеңіп алған алғашқы жағдайы болды. Екінші раундта «Предаторз» командасы алты ойында «Сент-Луис Блюз» командасын жеңіп, команданың Батыс конференциясының финалына алғаш рет өткеніне куә болды. 16 мамырда «Предаторз» командасы Батыс конференциясы финалының үшінші ойынында «Анахайм Дакс» командасын жеңіп, 20 жылдан бері (1997 жылдан бері «Детройт Ред Уингс» командасынан кейін) плей-оффта үйде қатарынан 10 жеңіске жеткен алғашқы команда атанды. 2017 жылдың 22 мамырында Лавиолетт «Предаторз» командасын «Дакс» командасын 6:3 есебімен жеңіп, Батыс конференциясының чемпионы атанды және Стэнли кубогының финалына жолдама алды. «Питтсбург Пингвинз» командасынан 2:0 есебімен жеңілгеннен кейін «Предаторз» командасы серияны 2:2 есебімен теңестірді, өз алаңында үшінші және төртінші ойындарда жеңіске жетті. «Питтсбургке» оралғанда «Предаторз» командасы 6:0 есебімен жеңілді, ал 2017 жылдың 11 маусымында Стэнли кубогының финалының алтыншы ойынында өз алаңында 2:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Лавиолетт 2020 жылдың 6 қаңтарында «Предаторз» командасымен келісім шарты бұзылды, команда сол кезде дивизионда алтыншы орында тұрды және 19-15-7 көрсеткішке ие болды.
Вашингтон Капиттлз
2020 жылдың 15 қыркүйегінде Лавиолетт Вашингтон Капиталз командасының бас бапкері болып тағайындалды, ол жақында қызметтен босатылған Тодд Рейрденді алмастырды. 2023 жылдың 14 сәуірінде Лавиолетт пен Капиталз командасы өзара келісіммен жолдарына айырылысты, себебі команда 2013-2014 маусымынан бері алғаш рет плей-оффқа ілікпеді және 50%-дан төмен жеңіс көрсеткішімен аяқтады.
Нью-Йорк рейнджерлері
2023 жылдың 13 маусымында «Нью-Йорк Рейнджерс» клубы Джерард Галланттың орнына Лавиолеттті бас бапкер етіп тағайындады. Лавиолеттің басқаруымен команда алғашқы жылында 55 жеңіс, 23 жеңіліс және 4 тең ойын нәтижесін көрсетті, Президент кубогын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол НХЛ тарихында алты түрлі команданы Стэнли кубогы плей-оффына шығарған тұңғыш бас бапкер атанды.
Халықаралық
2020 жылдың 26 ақпанында Лавиолетт АҚШ ерлер ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.
Жеке өмір
Лавиолетт пен оның әйелі Кристеннің екі ұлы мен бір қызы бар. Лавиолетттің үлкен ұлы Питер Лавиолетт III ECHL лигасының «Wheeling Nailers» командасында ойнайды. Лавиолетт осы командада жаттықтырушылық мансабын бастаған, сол кезде Питер Лавиолетт III дүниеге келген.
Бас бапкерлік рекорд
Команда Год Регулярный сезон Плей-офф И В П Н ОН О Место в дивизионе В П % побед Результат NYI 2001–02 82 42 28 8 4 96 2-е в Атлантическом 3 4 0.429 Поражение в четвертьфинале конференции (TOR) NYI 2002–03 82 35 34 11 2 83 3-е в Атлантическом 1 4 0.200 Поражение в четвертьфинале конференции (OTT)NYI итого 164 77 62 19 6 4 8 0.333 CAR 2003–04 52 20 22 6 4 (50) 3-е в Юго-восточном — — — Не прошли в плей-офф CAR 2005–06 82 52 22 — 8 112 1-е в Юго-восточном 16 9 0.640 Выиграли Кубок Стэнли (EDM) CAR 2006–07 82 40 34 — 8 88 3-е в Юго-восточном — — — Не прошли в плей-офф CAR 2007–08 82 43 33 — 6 92 2-е в Юго-восточном — — — Не прошли в плей-офф CAR 2008–09 25 12 11 — 2 (26) (уволен) — — — —CAR итого 323 167 122 6 28 16 9 0.640 PHI 2009–10 57 28 24 — 5 (61) 3-е в Атлантическом 14 9 0.609 Поражение в финале Кубка Стэнли (CHI) PHI 2010–11 82 47 23 — 12 106 1-е в Атлантическом 4 7 0.364 Поражение в полуфинале конференции (BOS) PHI 2011–12 82 47 26 — 9 103 3-е в Атлантическом 5 6 0.500 Поражение в полуфинале конференции (NJD) PHI 2012–13 48 23 22 — 3 49 4-е в Атлантическом — — — Не прошли в плей-офф PHI 2013–14 3 0 3 — 0 0 (уволен) — — — — PHI итого 272 145 98 — 29 23 22 0.511 NSH 2014–15 82 47 25 — 10 104 2-е в Центральном 2 4 0.333 Поражение в первом раунде (CHI) NSH 2015–16 82 41 27 — 14 96 4-е в Центральном 7 7 0.500 Поражение во втором раунде (SJS) NSH 2016–17 82 41 29 — 12 94 4-е в Центральном 14 8 0.636 Поражение в финале Кубка Стэнли (PIT) NSH 2017–18 82 53 18 — 11 117 1-е в Центральном 7 6 0.538 Поражение во втором раунде (WPG) NSH 2018–19 82 47 29 — 6 100 1-е в Центральном 2 4 0.333 Поражение в первом раунде (DAL) NSH 2019–20 41 19 15 — 7 45 (уволен) — — — —NSH итого 451 248 143 — 60 32 29 0.525 WSH 2020–21 56 36 15 — 5 77 2-е на Востоке 1 4 0.200 Поражение в первом раунде (BOS) WSH 2021–22 82 44 26 — 12 100 4-е в Столичном 2 4 0.333 Поражение в первом раунде (FLA) WSH 2022–23 82 35 37 — 10 80 6-е в Столичном — — — Не прошли в плей-оффWSH итого 220 115 78 — 27 3 8 0.273 NYR 2023–24 82 55 23 — 4 114 1-е в Столичном — — 0.000 TBDNYR итого 82 55 23 — 4 — — 0.000 Итого 1,512 807 526 25 154 78 76 0.506 1 Кубок Стэнли14 выходов в плей-офф
Марапаттар мен құрметтер
Сыйлық жылы RefECHL ECHL Айдың үздік түлегі (ақпан) 2001–02 AHL Луи А. Р. Пьерри естелік сыйлығы 1998–99 All Star Classic 1999–2000 НХЛ Стэнли кубогының жеңімпазы 2006 НХЛ All Star Game 2011, 2015, 2018, 2024 Халықаралық әлем чемпионатының қола жүлдесі 2004