Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы қала.
Town in Southland, New Zealand
Жер солтүстік-батысқа қарай 13 шақырым қашықтықтағы Хоконой төбелеріне дейін көтеріледі, ал шығысында бірнеше төбелер орналасқан.
The land rises to the Hokonui Hills 13 km to the north west, while to the east is a series of hills.
Еуропаға дейінгі қоныстану
Еуропалық қоныс салушылар келгенге дейін Матаураның қазіргі орнында тұрақты маори қонысы болмаған. Алайда, жергілікті маорилер осы жерді жыл сайын қазан айында құлама арқылы жылжып өтетін шала (олар оны "кана-кана" деп атаған) аулау үшін жақсы білген. Ең жақын маори қонысы – Түтаурау каик (бекінісі жоқ ауыл) болды, ол қазіргі қаладан төмен, Матаура өзенінің шығыс жағасының жанында орналасқан. 1836 жылы осы ауыл Оңтүстік аралдағы маори соғысының соңғы оқиғасы болды. Нгати Тама және Те Ати Ава тайпаларының шамамен 70 мүшесінен тұратын, Те Пуохо о те ранги бастаған әскери топ, Нгати Тама тайпасының басшысы және Те Раупараханың одақтасы, сондай-ақ алыс туысы, ауылға шабуыл жасап, оны басып алды. Кейіннен ауылды Хуне Туауаики (Нгаи Тахуаның жоғары басшысы) және Те Матенга Тайароа бастаған жергілікті Нгаи Таху тайпасы қайтарып алды. Олар соғыс жасаған топтың Саутлендке келгені туралы хабарды естіген кезде Блаффта болған.
While there was no permanent Maori settlement in the present day location of Mataura prior to the arrival of European settlers, the location was well known to local Maori for the harvest of lamprey (which they called 'kana kana') in October of each year as they made their annual passage up the falls. The closest Maori settlement was the kaik (unfortified village) of Tūtūrau, which was located near the east bank of the Mataura River downstream from the present town. In 1836 this village was the scene of the last act of Maori warfare in the South Island. A war party of approximately 70 members of the Ngāti Tama and Te Āti Awa tribes under the command of Te Pūoho o te rangi, chief of the Ngāti Tama tribe and an ally and distant relative of Te Rauparaha attacked and occupied the village which was later retaken by the local Ngāi Tahu under the leadership of Hone Tūhawaiki (paramount chief of the Ngāi Tahu) and Te Matenga Taiaroa who had been at the Bluff when news of the war party's presence in the Southland came.
Еуропалық қоныстану
1854 жылы Отаго провинциялық кеңесі жергілікті маорилерден Мюрихику жерін сатып алды (оның ішінде Матаура), Ұлыбританиядан келген иммигранттарды қоныстандыру мақсатында оны дамыту үшін. Сол кезде Саутленд пен Отаго арасындағы саяхатшылар Матаура аймағына құламадан 3,2 км төмен орналасқан Тутурау фордының және құламадан шамамен жоғары орналасқан солтүстік фордтың болуымен қызығушылық танытты. 1856 жылы Отаго провинциялық кеңесі дамудың сәтті болуы үшін Дунедин мен Инверкаргилл арасындағы тікелей құрлықтағы көлікті қамтамасыз ету үшін құламаларда паром орнату қажеттігін мойындады. Сол кезде теңіз арқылы қауіпті оңтүстік жағалаумен жүруден басқа амал болмады. 1859 жылы Отаго провинциялық үкіметі құламаның ортасындағы үлкен тасқа тірелген ағаштан жасалған көпір салдырды. Ол тек жаяу өтуге және үлкен мал мен көліктердің пароммен өтуіне жарамды болды. Көпір әрқашан ылғалды және құламадан шашыраған су тамшыларынан сырғалғандықтан, құламаның бетін динамитпен жойды, ол құламаны ағынның жоғары жағына жылжытты. Бірақ бұл жұмыс, құламаның келбетін бүлдіргенімен нәтижесіз болды, өйткені көпір 1861 жылдың 22 сәуірінде болған үлкен су тасқынынан толығымен қирады. Көпірді пайдалануға ынталандыру үшін кеңес өзеннің батыс жағалауында Матаура паромдық қонақ үйін де салды. Ол Джон Макгиббонға жалға берілді, ол отбасымен бірге осы елді мекеннің алғашқы тұрғындары болды және 7 жылдық жалға алу шарты бойынша құламадан төмен және жоғары бір шақырым аралығында өзеннен өтетін әркімнен жол ақысын алу құқығына ие болды. Сол кезде бұл аймақта тұратын басқа еуропалықтар – Тутурау жонын иеленген Джон Тернбулл және Мараируа жонын иеленген Шанкс отбасы ғана еді. Көпірдің қирауы саяхатшылардың құламадан солтүстікке қарай орналасқан паромды пайдалануға оралуын тудырды. 1866 жылы Джеймс Поллак Матаура паромдық қонақ үйін жалға алу тендерінде жеңіске жетіп, 12 жыл бойы жол ақысын алу құқығына ие болу үшін ауыстыру көпірін салуды ұсынды. Оның ұсынысын Отаго провинциялық үкіметі қабылдамады және 1868 жылдың 27 тамызында ашылған аспалы көпір салды. Құламаның төменгі ағысындағы шатқалды кесіп өтетін бұл көпір, тас бағаналардан өтетін 16 тіреу кабельдерімен бекітілген, мықты ағаш конструкциясынан тұрды. Жаңа көпірдің құрылысын бастағаннан кейін Джеймс Поллак көпірдің шығыс жағалауында Bridge қонақ үйін салып, Матаура паромдық қонақ үйін сатты. Ол сондай-ақ үкіметтен алғашқы зерттеу жүргізуді сұрады, нәтижесінде бұл аймақ Матаура көпірі қаласы деп аталды. Дунединнен Инверкаргиллге дейінгі бағыттағы пошта дилижансының маңызды аялдамасы болғандықтан, көпір көп ұзамай шығыс жағалаудағы "Бридж-сквер" деп аталатын аймақта үй-жайлар салған бірқатар кәсіпкерлерді тартты. Дунедин мен Инверкаргилл арасындағы телеграф желісінің құрылысы 1868 жылдың желтоқсан айында Матаура аңғарында алғашқы пошта және телеграф кеңсесінің ашылуына әкелді. Бұл елді мекеннің маңызды көлік және байланыс орталығы ретінде бекітілуіне ықпал етті. Бұл өз кезегінде оған көбірек кәсіпкерлерді тартуға және ірі қызмет көрсету орталығы болуға мүмкіндік берді. Осы өсімнің нәтижесінде 1870 жылы мектеп ашылды. Бұрынғы Матаура паромдық қонақ үйін (қазір Камерон қонақ үйі деп аталады) батыс жағалаудағы жақсырақ орналасқан жерге көшіру, батыс жағалаудағы көлік ағынына жақсы қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. Бұл 1874 жылы батыс және солтүстік Матаураны зерттеуге көмектесті. 1875 жылы Горден Матаураға дейін темір жол желісі салынды, бұл Матаура қағаз фабрикасының құрылуымен бірге қаланың дамуына және Шығыс Оңтүстік аймақтың ірі өнеркәсіптік орталығы болуына септігін тигізді. 1921 жылғы темір жол станциясы 1996 жылдан бері NZHPT II санатында тіркелген. Бұл стандартты B класындағы станция, метеор тақтасы мен шиферден салынған. 2021 жылы ғимаратты жаңа орынға көшіруді қарастыру үшін мүмкіндіктерді зерттеу жұмыстары басталды.
In 1854 the Murihiku block of land (which included Mataura) was purchased from local Maori by the Otago Provincial Council, with the objective of developing it up for settlement by immigrants from Great Britain. At the time, travellers between Southland and Otago were drawn to the Mataura area by the presence of the Tuturau ford located about 3.2 km downstream of the falls and the northern ford which was located approximately above the falls. By 1856 the Otago Provincial Council had recognised that if development was to succeed a ferry had to be established at the falls to enable a direct overland transport between Dunedin and Invercargill. At the time the only alternative route was going by sea along the dangerous southern coast. In 1859 the Otago Provincial Government built a wooden truss bridge which rested on a large rock in the middle of the falls and was suitable only for foot traffic with large animals and vehicles restricted to crossing on the ferry. As the bridge was always wet and slippery with spray from the falls, the face of the falls was removed by dynamite which moved the falls upstream. This work which damaged the look of the falls was in vain as the bridge was totally destroyed by a major flood on 22 April 1861. To encourage use of the bridge the council also built the Mataura Ferry Hotel on the west bank of the river. This was leased to John MacGibbon who with his family were the first inhabitants of the settlement and as part of his 7 year lease had the right to charge a toll on anyone crossing the river within a mile below and above the falls. At the time the only other Europeans living in the area were John Turnbull who owned the Tuturau Run and the Shanks family who owned the Marairua Run. The loss of the bridge meant that travellers reverted to using the ferry which had been established north of the falls. In 1866 James Pollack won the tender for the lease of the Mataura Ferry Hotel and offered to build a replacement bridge in return for the right to charge tolls for 12 years. His offer was declined by the Otago Provincial Government who built a replacement bridge of the suspension type, which was opened on 27 August 1868. Crossing the gorge downstream of the falls it was a more substantial timber structure with 16 supporting cables passing over stone pillars before being anchored in rock. In response to the commencement on construction on the new bridge James Pollack built the Bridge Hotel on the east bank of the river by the bridge and sold the Mataura Ferry Hotel. He also petitioned the government to undertake the first survey of the location which subsequently named the area the Town of Mataura Bridge. As a major mail coach stop on the route from Dunedin to Invercargill the bridge soon attracted a number of businessman who set up premises on the east bank around an area called Bridge Square. The construction of the telegraph line between Dunedin and Invercargill which passed through the town lead to the establishment in December 1868 of the first post and telegraph office in the Mataura Valley. This consolidated the settlement's position as a major transportation and communications hub. This in turn led to it attracting more businessmen, and becoming a major service centre. As a result of this growth a school was established in 1870. The moving of the former Mataura Ferry Hotel (by now renamed Cameron's Hotel) downstream to a location on the west bank where it was better able to service the passing traffic initiated development on the west bank which was assisted by the surveying of the west and north Mataura in 1874. In 1875 a railway line was built from Gore to Mataura which in conjunction with establishment of the Mataura Paper Mill helped the town evolve and develop into the major industrial centre in Eastern Southland. The 1921 railway station has been listed NZHPT Category II since 1996. It is a standard class B station, of weatherboard and slate. In 2021 a feasibility study was started to consider moving the building to a new site.
Көпірді ауыстыру
1930 жылдары көпірдің тарлығы бір уақытта бір бағытта ғана қозғалыс жасауға мүмкіндік бермейтін және оның жеңіл конструкциясы артуда болған көлік трафигі мен ауыр жүктерге шыдамауға жетті. Осының салдарынан, Құрылыс министрлігі аспалы көпірдің (кейін бұзылған) тікелей жоғары жағында жаңа көпір салды және ол 1939 жылдың шілде айында Құрылыс министрі Боб Семпл тарапынан ашылды. Көпір 53,8 метр (176 фут 6 дюйм) ұзындығындағы бір құбылысты қасбеттік аркалы темірбетонды конструкция болды.
By the 1930s the narrowness of the bridge which restricted travel to one direction at a time and its light construction had become inadequate for the increasing traffic and heavy loads. As a result, a new bridge was constructed by the Ministry of Works immediately upstream of the suspension bridge (which was subsequently demolished) and opened in July 1939 by Bob Semple, the Minister of Works. It was a single span bow arch reinforced concrete 53.8 metres (176 ft 6 inches) in length.
Уытты қалдықтар
Тивай Пойнт алюминий балқыту зауытынан шыққан алюминий шлагы 2015 жылдан 2021 жылға дейін Матуара қағаз фабрикасында сақталды. Ол, қазір құлаған компанияның ресурстарға қатысты рұқсатысыз, қолданылмайтын қағаз фабрикасына көшірілді. 8000 тонна алюминий шлагы, сондай-ақ, «оувеа премиксі» деп белгілі, сумен араласса, аммиак газының бұлттарын бөліп шығаруы мүмкін еді. Қағаз фабрикасының орны Матаура өзенінің суға бату қаупінде тұр. 2020 жылдың тамызында өрт сөндірушілер «оувеа премиксінен» 30 метр қашықтықта болған өртті сөндіруге мәжбүр болғанда алаңдаушылық туды. Жаңа Зеландия үкіметі мен Жаңа Зеландия алюминий балқыту зауыты осы улы қалдықтарды жою шығындарын бөлісті, бұл жұмыс 2021 жылдың шілдесіне дейін аяқталды.
Aluminium dross from the Tiwai Point Aluminium Smelter was stored at the paper mill in Matuara from 2015 until 2021. It was moved into the disused paper mill without resource consent by a now defunct company. The 8000 tonnes of aluminium dross, also known as ouvea premix, if mixed with water would have released clouds of ammonia gas. The paper mill site could potentially be flooded by the Mataura river. There were concerns in August 2020 when firefighters had to put out a fire that came within 30 metres of the ouvea premix. The New Zealand government and New Zealand Aluminium Smelters shared the cost of removing this toxic waste, which was completed by July 2021.
Мара
Матаура мараи 1980 жылдары Матаурада салынып басталды. 2017 жылы жұмыс қайта жанданды, оның ішінде ескі сүт зауыты варекайға (тамақтандыру үйіне) айналдырылды. Варенуидің (қоңсы үйдің) ою-өрнектері Роторуадағы Те Пуиа орталығында жасалды. 2020 жылдың қазан айында Үкімет Мараэ даму қорына провинциялық өсу қорынан 294 009 доллар бөлді, соның нәтижесінде 17 жұмыс орны құрылды.
Mataura Marae began being built in Mataura in the 1980s. Work resumed in 2017, including converting an old dairy factory into a wharekai (dining hall). The carvings on the wharenui (meeting house) were carried out by Te Puia in Rotorua. In October 2020, the Government committed $294,009 from the Provincial Growth Fund towards funding the marae development trust, creating 17 jobs.
Жергілікті билік
1882 жылға дейін жергілікті басқаруды алдымен Тутарау күзетшілері, содан кейін Тутарау жол басқармасы жүзеге асырды. 1892 жылдың 29 наурызында жаңадан құрылған Қалалық кеңес қаланың істерін басқару және қаланың 70 салық төлеуші азаматын өкілдік етуді өз міндетіне алды. Қаланың істері 1895 жылға дейін Матаура болыстық кеңесіне ауысқанға дейін Қалалық кеңес басқаруында болды. 1989 жылы Матаура болыстық кеңесі Гор аудандық кеңесімен біріктірілді.
Prior to 1882 local government had been undertaken first by the Tutarau Wardens and then by the Tutarau Road Board. On 29 March 1892 a newly established Town Board took over local government administration of the town's affairs and representation of the town's 70 ratepayers. The town's affairs remained under the administration of the Town Board until 1895 when it changed to the Mataura Borough Council. In 1989 the Mataura Borough Council was merged into the Gore District Council.
Білім
Матаура мектебі 1-6 сыныптардағы оқушыларды оқытады, соның ішінде [саны] оқушы бар. Ол 1878 жылы ашылған. Орта және жоғары сынып оқушылары білім алу үшін Горе қаласына автобуспен тасымалданады.
Mataura School serves years 1 to 6 with a roll of as of It opened in 1878. Children of intermediate and secondary school age are bussed to Gore to continue their education there.
Мекемелер
Қаланың бассейні 1956 жылы ашылып, 2017 жылы жабылды.
The town's swimming pool opened in 1956 and closed in 2017.
Электрмен жабдықтау
Артық электр қуаты болғандықтан, мұздатқыш зауыты 1905 жылдан бері жақын орналасқан Гор қаласына электр қуатымен қамтамасыз етіп келді, ал Матаура тұрғындары қаланың қаржылық жағдайына байланысты әлі де шам мен керосин шамдарын пайдаланып жүрді. 1911 жылға дейін ғана қалалық кеңес мұздатқыш зауытымен келісімге келіп, Матаураны электр қуатымен қамтамасыз ету үшін олардың қуат өндіру мүмкіндігін арттыра алды. Қуат өндіруді кеңейтуді және қала маңында тарату жүйесін орнатуды қаржыландыру үшін несие алғаннан кейін, алғашқы электр қуаты 1912 жылдың 5 қазанынан бастап беріле бастады. Матаура 1932 жылға дейін өз тәуелсіз электр жүйесін сақтап келді, бірақ техникалық мәселелерге байланысты мұздатқыш зауыты қалаға электр қуатын жеткізуді жалғастыра алмады. Осының салдарынан, қалалық кеңес өз электр жүйесін Оңтүстікленд электр қуаты басқармасына сату туралы ұсынысты қабылдады, ол қалаға электр қуатын тарату желісі арқылы жеткізу жауапкершілігін өз мойнына алды.
Because it had surplus generation capacity the freezing works had since 1905 been supplying electricity to the nearby town of Gore, while due to the town's financial situation Mataura residents were still using candles and kerosene powered lamps. It wasn't until 1911 the Borough Council was able to reach agreement with the freezing works for them to increase their generating capacity so that they could supply the Mataura load. After taking out a loan to finance the expansion of the generation capacity and the installation of a distribution system around the town the first power began being supplied from 5 October 1912. Mataura retained its own independent power system until 1932 when due to technical issues it became impossible for the freezing works to continue supplying the town. As a result, the borough council accepted an offer to sell their power system to the Southland Electric Power Board, which took over responsibility for supplying the town from its distribution network.
Матаура сүт фабрикасы
1887 жылдың қаңтар айында сүт зауытын салу және пайдалану үшін компания құрылды. Жер сатып алынған соң, сол жылдың қараша айына дейін зауыт салынып, іске қосылды. Сүт және ірімшік дайындау процесі үшін қажетті су жеке көзден алынды, ал қуатты жергілікті тас көмірмен жұмыс істейтін бу машинасы қамтамасыз етті. 1917 жылы ғана зауыт жергілікті тарату желісінен электр қуатына көшті. 1970-ші жылдардың басында компания қаржылық қиындықтарға тап болып, 1980 жылдың мамыр айында жабылды, осы кезде аймақтағы сүт өңдеу Эдендейл сүт зауытында шоғырландырылды.
In January 1887 a company was formed to construct and operate a dairy factory. After procuring land a factory was constructed and up and running by November of that year. Water for use in the milk and cheese making processes was obtained from a private spring while power was provide by a steam engine powered by local lignite. It was not until 1917 that the factory converted to electric power from the local distribution network. By the early 1970s the company was in financial trouble and closed in May 1980, when dairy processing in the area was concentrated at the Edendale Dairy Factory.
Матаура қағаз фабрикасы
1870-ші жылдардың ортасында Джеймс Бэйн басқарған компания Инверкаргилде Матаура шарлауының төменгі ағысындағы өзеннің шығыс жағалауында қағаз және целлюлоза фабрикасын құру үшін құрылды. Оларға көмектесу үшін үкімет компанияға шарлаудағы өзеннің екі жағындағы жерді толық меншікке беруге, сондай-ақ барлық су құқықтарын беруге рұқсат берді, бұл арзан қуатты қағаз жасау машиналарына пайдалануға мүмкіндік берді. Алайда компания ескірген, қолданылған машиналарды орнатты, нәтижесінде фабрика пайдасыз болды. 1884 жылы ол Дунединдегі Coulls Culling and Co. және Томас С. Каллингке сатылды, ал Томас Каллинг Дунединдегі R. Wilson and Co. компаниясының аға серігі болған. Томас Каллинг ақырында төрт серіктестің үлесін сатып алып, J. L. Грегоримен серіктес ретінде қалды. 1904 жылдың соңында Матаура шарлауындағы қағаз фабрикасы, Дунединге жақын Вудхаудағы Отаго қағаз фабрикасы және Оклендтегі Риверхед қағаз фабрикасы арасындағы пайдасыз баға соғысын тоқтату мақсатында бұл компаниялар «Жаңа Зеландия қағаз фабрикалары» деп аталған жаңа компанияға біріктірілді. 1905 жылы фабрикада үш қап жасау машинасы және екі қапты басу машинасы болды. 1913 жылы фабрика ауыр су тасқынынан зардап шекті, оны жөндеуге бір ай уақыт кетті. 1923 жылы Риверхед фабрикасынан (кейін жабылды) No.3 деп белгіленген екінші қағаз жасау машинасы No.2 машинасына қосылды, ол сол кезге дейін фабрикадағы жалғыз машина болған. Сонымен қатар No.4 деп белгіленген жаңа машина орнатылды. 1936 жылы No.5 машинасы деп белгіленген жаңа қағаз жасау машинасы орнатылды. 1960 жылы Fletchers Ltd компанияның үлесін сатып алды. Олардың жаңа капитал салуының нәтижесінде фабрика толығымен жаңартылды. 1964 жылы NZ Forest Products компаниясының 30% үлесіне ие болды, ал Флетчерс 30% үлесін сақтап қалды. 1970 жылдың 8 шілдесінде NZ Forest Products «Жаңа Зеландия қағаз фабрикалары» компаниясының толық иесі болды. 1976 жылы фабрика 100 жылдығын тойлады. 1990 жылы NZ Forest Products компаниясына тиесілі болған фабрика 1991 жылы Картер Холт Харви компаниясы сатып алғанға дейін Elder Resources компаниясының бөлімшесіне айналды. 1984-1991 жылдар аралығында жаңартулар мен тиімділіктің артуына байланысты өнімділік 25%-ға өсті, кезеңнің соңында 216 адам жұмыс істеді. 1993 жылы жұмысшылар саны 230 адамға дейін өсті, оның ішінде жиырма әйел болды. Төрт сменалық жүйе қолданылды, ол Рождество мерекесіндегі екі күннен басқа күн сайын жұмыс істеді. Сменалық жұмысшылар алты күн жұмыс істеп, екі күн демалды. Фабриканың жабдықтары жергілікті су электр станциясымен, жергілікті көмірмен жұмыс істейтін бу қазандықтарымен және жергілікті желіден келетін энергиямен қамтамасыз етілді. ХХ ғасырдың соңында фабрика Азиялық бәсекелестердің күшті қысымына тап болды, бұл қағаздың әлемдік бағасын төмендетті, нәтижесінде фабрика жылына 1 миллион NZ$ зиянға ұшырады. Осы зиянға және оның жалғасатынына болжам жасалып, фабрика Carter Harvey Holt өнімінің көлеміне 3% ғана үлес қосатын болғандықтан, компания 2000 жылдың 18 тамызында фабриканы жапты, 155 қызметкер жұмыстан босатылды.
In the mid 1870s a company led by James Bain was formed in Invercargill to establish a pulp and paper mill on the east bank of the river downstream of the Mataura falls. To assist them the Government granted the company freehold of land on both sides of the river at the falls, as well as all water rights, which would allow the head to be utilised to provide cheap power to the paper making machinery. The company however installed obsolete second hand machinery, which lead to the mill being unprofitable. In 1884 it was sold to the partners of Dunedin based Coulls Culling and Co. and Thomas S. Culling, who was senior partner in the Dunedin based business of R. Wilson and Co. Thomas Culling eventually purchased the interests of four of the partners leaving him owner in partnership with J. L. Gregory. In late 1904 as a means of ending an unprofitable price war between Mataura Falls Paper Mill, Otago Paper Mills at Woodhaugh near Dunedin and Riverhead Paper Mills at Auckland these companies amalgamated into a new company called the New Zealand Paper Mills. By 1905 the mill had three bag making machines, and two machines for printing the bags. In 1913 the mill was badly damaged by a major flood, which took a month to repair. In 1923 a second paper making machine designated No.3 was transferred from the Riverhead mill (which was subsequently closed) to join the No.2 machine, which up till then had been the only machine at the mill. At the same time a new machine designated the No.4 was installed. In 1936 a new paper making machine designated the No.5 machine was installed. In 1960 Fletchers Ltd bought an interest in the company. As a result of their injection of new capital the mill was completely modernised. In 1964 NZ Forest Products took a 30% share in the company with Fletchers having 30%. On 8 July 1970 NZ Forest Products took complete ownership of New Zealand Paper Mills. In 1976 the mill celebrated its centennial year. By 1990 the mill, owned by NZ Forest Products, had become a division of Elder Resources, until it was taken over by Carter Holt Harvey in 1991. Between 1984 and 1991, due to upgrades and efficiency gains, productively had increased by 25% with 216 staff employed at the end of the period. Employees had increased by 1993 to 230 people, of which twenty were women. A four shift system was being used, which operated every day except for two days during the Christmas holiday period. The shifts were eight hour long with shift workers working six days on and two days off. The mill's equipment was powered by a combination of onsite hydro power, steam boilers powered by local coal and supply from the local grid. By the late 20th century the mill was coming under intense pressure from Asian competitors which had depressed the world price for paper, and as a result the mill was losing NZ$1 million a year. Faced with these losses and forecasts that they would continue, and with the mill contributing only 3% of Carter Harvey Holt output by volume, the company closed the mill on 18 August 2000 with 155 staff being made redundant.
Матаура мұздатқыш зауыты
Саутленд мұздатылған ет және өнім экспорттау компаниясы (1882 жылы құрылған) Томас Каллингтен (Матаура қағаз фабрикасының иесі) өзеннің батыс жағалауындағы жерді сатып алды. Олар сол жерде Саутлендтегі екінші мұздату (ет өңдеу) зауытын салып ашты. Сол кезде шығыс Саутлендтегі қой шаруалары малдарына арналған сою үшін теміржолмен Дунединге жіберетін, ал жаңа зауыт олардың тапсырысын алуға тырысты. Зауыт 1893 жылдың 21 сәуірінде ашылды, ал мұздату 4 күннен кейін басталды. Кешеннің машиналары суарнадан алынған сумен жұмыс істейтін гидрогенератордан алынған электр энергиясымен қамтылды. Бу машинасы қосалқы қуат көзі болды. Мамыр айының басына қарай өндіріс күніне 300 түлікке дейін жетті. Зауыт ашылғанда 3 мұздату камерасы болды, олардың әрқайсысы 600 түлікті сақтауға арналған. Қоймалар 16 000 түлікті қабылдай алды, ал 1897 жылға қарай бұл көрсеткіш 24 000-ға дейін өсті. 1905 жылға қарай зауытта 40-50 адам жұмыс істеді. 1931 жылы кешенге жаңа сою тақтасы орнатылды. 1947-1948 жылдары мал сою зауыты жеке союдан тізбекті сою жүйесіне көшті. Бұрын бір адам малдың союын бастап соңына дейін өзі атқарса, тізбекті жүйеде әр адам бір ғана операциямен шектелді. Ескі жүйемен салыстырғанда, жұмысшылар қала тұрғындары болса, тізбекті жүйе маусымдық жұмысшылардың санын арттырды, олар сою маусымында ғана қалада тұратын. 1982 жылы метан зауыты орнатылды, бұл кешенге өзінің қуат қажеттілігінің көбірек бөлігін өндіруге мүмкіндік берді. Бірнеше сатып алулардан кейін Матаура зауыты 1989 жылы Alliance Group Limited компаниясының меншігіне өтті. Қазіргі уақытта зауыт қошқар, қой, сиыр және бұзау өңдеумен айналысады. Тарихында қарқынды даму мен кеңейтуге байланысты, зауыт өзен жағалауы бойында, оның және №1 мемлекеттік тас жолының арасында орналасқан.
The Southland Frozen Meat And Produce Export Company (which had been established in 1882) purchased land on the west bank of the river from Thomas Culling (the principal of the Mataura Paper Mills) upon which they built and opened the second freezing (meat processing) works in Southland. At the time eastern Southland sheep farmers tended to send their livestock by rail to Dunedin for slaughtering and it was intended that the new works would compete for their business. The plant opened on 21 April 1893, with freezing starting 4 days later. The complex's machinery was powered by electricity from a hydro generator powered by water diverted from the falls. A steam engine provided backup power. By early May production had increased to 300 carcasses a day. The complex at the time of its opening featured 3 freezing chambers, each capable of holding 600 carcasses. The storerooms could accommodate 16,000 carcasses, which by 1897 had been increased to 24,000 carcasses. By 1905 40 to 50 people were being employed at the works. In 1931 a new slaughter board was installed in the complex. In the 1947 to 1948 season the slaughterhouse changed over from solo butchering to the chain system of slaughtering livestock. Whereas previously one man took responsibility for butchering an animal from start to finish, with the chain system one man was limited to undertaking one task. Compared with the previous system where the workers were permanent residents of the town the chain system lead to increasing numbers of seasonal workers who lived in the town only during the killing season. In 1982 a methane plant was installed which allowed the complex to supply more of its power demand. After a series of takeovers the Mataura works came under the ownership of Alliance Group Limited in 1989. The works currently undertakes the processing of lamb, sheep, cattle and bobby calves. Due to intensive development and expansion throughout its history, the plant extends for some distance along the bank of the river, sandwiched between it and State Highway 1.
Қонталы платалар өндірісі
1997 жылы Rayonier NZ limited компаниясы Матаурадан оңтүстікке қарай 8 шақырым жердегі Брайдон жерінде орта тығыздықтағы талшықты плата (MDF) өндіріс орнатымын ашты. 2005 жылы бұл нысан Dongwha компаниясымен сатып алынды. Патинна фабрикасы деп қайта аталған ол, жұқа және жоғары тығыздықтағы талшықты плата өнімдеріне маманданған, өнімнің 90% экспортқа жөнелтіледі. 2018 жылы зауытты жапондық Daiken компаниясы иеленді.
In 1997 Rayonier NZ limited opened on a greenfield site a medium density fibreboard (MDF) manufacturing plant at Brydone, 8 kilometres south of Mataura. The facility was subsequently purchased by Dongwha in 2005. Renamed as the Patinna mill it specializes in thin and high density fibreboard products with 90% of its output exported. The mill was acquired by Japanese company Daiken in 2018.
Кардиган шығанағы
Матаура – атақты жаңазеландтық жүгіргіш Кардиган Бейдің туған жері. Кардиган Бей – 1,000,000 доллар ұтып алған алғашқы стандартты тұқымды жылқы.
Mataura is the birthplace of Cardigan Bay, the famous New Zealand pacer. Cardigan Bay was the first standardbred to win $1,000,000.