Ким Ки Дук: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Оңтүстік Кореяның кинорежиссері (1960–2020) сол есімді бұрынғы корей режиссері.

Ким Ки Дук (김기덕,; 20 желтоқсан 1960 – 11 желтоқсан 2020) – Оңтүстік Кореяның кинорежиссері және сценарисі, өзінің ерекше артхаус кинолық туындыларымен танымал. Оның фильмдері фестивальдарда көптеген наградаларға ие болды, оны қазіргі заманғы ең маңызды Азия кинорежиссерлерінің біріне айналдырды. Оның маңызды фестивальдік наградалары: 69-шы Венеция халықаралық кинофестивалінде «Пиета» фильмі үшін «Алтын арыстан», 61-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде «3 Iron» үшін «Үздік режиссер» номинациясында «Күміс арыстан», 54-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде «Самариттік қыз» үшін «Үздік режиссер» номинациясында «Күміс аю» және 2011 жылғы Канн кинофестивалінде «Ариран» үшін «Un Certain Regard» жүлдесі. Оның ең танымал туындысы – «Жаз, күз, қыс және көктем» (2003) фильмі, ол киносыншы Роджер Эберттің «Ұлы фильмдер» кітабына енген. Оның екі фильмі Оңтүстік Кореядан «Үздік халықаралық көркем фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ресми түрде ұсынылған. Ол бірнеше бұрынғы ассистент режиссерлеріне, соның ішінде Юн Джей Хонгқа («Көрікті» және «Пунсан») және Чан Хункқа («Қырық кесу») сценарийлер берген.

Ерте өмір және білім

Ким 1960 жылы 20 желтоқсанда Солтүстік Кёнсанның Понхуа қаласында дүниеге келген. 1990 жылы ол көркем өнерді оқу үшін Парижге барып, екі жыл көшеде портрет суретшісі болып жұмыс істеді. Ол Оңтүстік Корея Теңіз корпусында бес жыл қызмет етіп, офицерлік құрамға жетті.

Мансап

Оңтүстік Кореяға оралғаннан кейін Ким сценарист ретінде мансабын бастады және 1995 жылы Корея кино кеңесі ұйымдастырған сценарий конкурсында бірінші орынды жеңіп алды. Келесі жылы Ким төмен бюджетті «Крокодил» (1996) фильмімен режиссер ретінде дебют жасады. Фильм Оңтүстік Кореядағы кино сыншыларынан сенсациялық пікірлер алды. Ки дук өзінің халықаралық табысын «Арал» фильмімен Торонто халықаралық кинофестивалінде жеткенін айтты. 2000 жылы түсірген «Нақты фантазия» фильмі 23-ші Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты. 2003 жылы Ки дук «Жаз, күз, қыс және көктем» фильмін шығарды. Фильмді көптеген сыншылар, соның ішінде Питер Брэдшоу мақтап, оны өзінің шедеврі және қазіргі корей киносының ұлы туындыларының бірі деп атады. «Бұл күшті және жұмбақ сырлы тұжырым, ол бір уақытта тыныш та, қызықты да. Бұл – шын мәнінде рухани фильмнің сирек кездесетін түрі». Фильм жұмысы Роджер Эберттің «Ұлы фильмдер» кітабына енген. 2004 жылы ол екі түрлі фильм үшін екі кинофестивальде «Үздік режиссер» сыйлығын алды. Берлин халықаралық кинофестивалінде «Самариялық қыз» (2004) үшін марапатталды. 2018 жылдың 6 наурызында Оңтүстік Кореяның MBC телеарнасының жедел баяндамалар бағдарламасы PD Notebook «Кинорежиссер Ким Ки дук, шебердің ашық беті» атты эпизодын көрсетті, онда Актриса А және тағы екеуі (бағдарламада айтылғандай, Актриса В және С) тарапынан тағы да айыптаулар келтірілді. Актрисалар Кимді және оның жиі серігі, актер Чо Чжэ Хёнді ауызша және физикалық сексуалдық қысым көрсету және зорлауда айыптады. Жауап ретінде Ким айыптаушылар мен PD Notebook-қа қарсы жалған айыптау және қаралау ісін қозғады. Содан кейін 2018 жылдың 7 тамызында MBC PD Notebook бағдарламасының екінші эпизоды «Шебердің ашық беті. Салдары» деген тақырыпта жарияланды, онда Ким мен Чоға қарсы басқа актрисалар мен қызметкерлерден де айыптаулар келтірілді. Бұл эпизодта журналистер Сеул қалалық полиция департаментінің сексуалдық зорлық-зомбылық бойынша арнайы тергеу бөлімінің өкілімен сұхбаттасты. Өкіл полицияның құрбандарға жүгініп, айыптаулардың негізін анықтағанын, бірақ актер Чо мен режиссер Кимді қылмыстық жауапкершілікке тартуға мүмкін болмағанын, өйткені қылмыстық қудалау мерзімі өткенін түсіндірді. 2019 жылдың қаңтарында Сеул орталық аудандық прокуратурасы Ким Ки дуктың актрисалар мен PD Notebook-қа қарсы қылмыстық ісін тоқтату туралы шешім қабылдады, себебі «актрисаның алғашқы айыптауының жалған екенін дәлелдеуге жеткілікті мәлімет жоқ, сондай-ақ жаңалықтар бағдарламасының қаралау мақсатымен жасалғанына да дәлел табылмады». 2019 жылдың наурыз айында Ким Ки дук Актриса А мен PD Notebook-қа қарсы азаматтық сотқа шағымданып, 885 740 доллар (1 миллиард теңге) көлемінде өтемақы талап етті. 2020 жылдың 28 қазанында сот істің нәтижесін сотталушылардың пайдасына шешті. Сот Кимді де сот шығындарын төлеуге міндеттеді.

After returning to South Korea, Kim began his career as a screenwriter and won first prize in a screenplay contest held by the Korean Film Council in 1995. In the following year, Kim made his debut as a director with a low budget movie titled Crocodile (1996). The film received sensational reviews from movie critics in South Korea. Ki duk said that his international breakthrough occurred with The Isle at the Toronto International Film Festival. His 2000 film Real Fiction was entered into the 23rd Moscow International Film Festival. In 2003, Ki duk released Spring, Summer, Fall, Winter And Spring. The film was praised by numerous critics, including critic Peter Bradshaw, who considered the film to be his masterpiece and one of the great works of modern Korean cinema. "A potent and enigmatic parable which manages to be both serene and gripping at the same time [ ] It is that rarest of things a genuinely spiritual film." The film work is included in critic Roger Ebert's Great Movies. In 2004, he received Best Director awards at two different film festivals, for two different films. At the Berlin International Film Festival, he was awarded for Samaritan Girl (2004),

On March 6, 2018 the South Korean TV channel MBC's investigative report show PD Notebook aired an episode titled "Movie director Kim Ki duk, Master's Naked Face" with more accusations from Actress A and two others (Actress B and C as they mentioned in the show). Actresses accused Kim and his frequent collaborator, actor Cho Jae hyun of verbal and physical sexual harassment and rape. In response Kim filed false accusation and defamation suits against the accusers and PD Notebook. After that on August 7, 2018 MBC aired a second episode of the PD Notebook show "Master's Naked Face. Aftermath" with more accusations from other actresses and staff members against Kim and Cho. In that episode journalists interviewed a Seoul Metropolitan Police Agency's Special Investigation Unit on Sexual Violence official about the cases. The official explained that the police approached the survivors and established the facts behind accusations but could not indict actor Cho and director Kim because of expired statute of limitation. In January 2019 Seoul Central District Prosecutor's Office decided to drop the criminal lawsuits filed by Kim Ki duk against actresses and PD Notebook because "there was neither proof that actress' initial accusation was false, nor was there evidence that the news show had been programmed with the purpose of defamation". In March 2019 Kim Ki duk filed another lawsuit in civil court against Actress A and PD Notebook seeking $885,740 (KRW 1 billion) in damages. The lawsuit was ruled by court in defendants' favor on October 28, 2020. The court also ordered Kim to pay legal fees for the defendants.

Жануарларға қатыгездік жасады деген айыптар

Британдық кино жіктеуіш комитеті Ким Ки Дуктың "Арал" (2000) фильмінің Ұлыбританияда көрсетілуін фильмдегі жануарларға қатыгездік көрсету эпизодтарына байланысты кейінге шегерді. Бақаны ұрып өлтіргеннен кейін терісін сыпырып тастау және балықтарды мүжіп тастау сияқты көріністер туралы режиссер: "Біз фильмде пайдаланған барлық балықты пісіріп жедік, осы арқылы алғысымызды білдірдік. Мен фильмдерімде жануарларға көп қатыгездік жасадым. Мен өмірім бойы осыған өкінішті боламын" деді. АҚШ-тағы бір сұхбаттасушы бұл сияқты көріністердің "өте мазасыз екенін және фильмнің басқа елдерде қабылдануына немесе таралуына кедергі келтіруі мүмкін" екенін айтқанда, Ким: "Иә, мен осы фактіге алаңдадым. Бірақ менің түсінігімше, бүгін біз жейтін тағам да ерекшеленбейді. Америкада сіз сиыр еті, шошқа еті жейсіз және осы барлық жануарларды өлтіресіз. Ал осы жануарларды жейтін адамдар оларды сою процесіне көңіл бөлмейді. Жануарлар осы тұтыну циклының бір бөлігі. Экранда бұл қатыгез көрінуі мүмкін, бірақ мен ешқандай айырмашылықты көрмеймін. Әрине, мәдени айырмашылық бар, мүмкін американдықтарға бұл қиындық тудыруы мүмкін, бірақ егер олар әртүрлі елдерде неге рұқсат етілетініне көбірек сезімталдық танытса, экранда көрсетілгенге көп мән бермейтініне үміттенемін".

Өлім

2020 жылдың 11 желтоқсанында Ким Латвияда COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 асқынуларынан 59 жасында қайтыс болды, 60 жасқа толуына тоғыз күн қалғанда.