Кіріспе

1968 жылы Джон Бойдтың "Жерден келген соңғы жұлдыз кемесі" романы – Джон Бойдтың 1968 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық туындысы, және оның ең әйгілі романы.

Орнату

Романның оқиғасы өте жақын болашақтағы антиутопиялық қоғамда өтеді. Алғашында көрінбейтін болса да, бұл сонымен қатар тарихтың басқаша бағытын алған әңгімесі. Осы әлемде, Иса бейбітшілік пен кешірімді уағыздаудың орнына, төңкершіл агитаторға айналып, Рим империясын құлату үшін әскер жинады. Ол арбалетпен өлтірілгенге дейін теократия құрды, ал арбалет біздің тарих барысындағы крест символына ұқсас діни нысанға айналды. Иса құрған үкімет бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, ол бүкіл әлемге үстемдік етіп, ғылыми идеялар мен озық технологиялармен үйлесіп кеткен, оның ішінде жасанды интеллект басқаратын шіркеу де бар. Неке және ұрпақ жалғастыру генетикамен байланысты, сондықтан қатаң касталық жүйе қалыптасқан.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Орталық кейіпкер – Хальдейн IV, математик, ол ақын Хеликспен касталық түрде тыйым салынған қарым-қатынас құрады. Сонымен қатар, ол өзінің заманынан аз бұрын өмір сүрген әйгілі математик Фэрвезер және оның ұлы Фэрвезер II-ні зерттеуге қызығушылық танытады. Халдейн мен Хеликс ашылып, көрсетілімді сот өтеді, нәтижесінде Халдейн "Тозаққа" (алыс жұлдыздың төңірегінде айналатын планета) жер аударылады, онда ол Фэрвезер II-мен кездеседі және Хеликспен қайта қосылады. Хеликс Фэрвезер II-нің қызы екені анықталады; Фэрвезер II-ге уақыт машинасы үшін математик қажет болды, ал Хеликс эксперименттік уақыт машинасымен басқару үшін математикті жер аударуды ұйымдастыру үшін Жерге жіберілді. Фэрвезер II Халдейнді өлмеске айналдырып, оны уақытқа кері қайтып, "Иуда Искариот" деген жаңа есімімен Исаны өлтіруге міндеттейді. Эпилогта Халдейн Исаны қолға түсіріп, оны уақыт машинасына салып кері жібереді. Ол біздің уақыт жолымызға жақын қазіргі күнге оралады және Хеликске өте ұқсайтын қызбен танысады.

Үштік

Кітап, әдетте, трилогияның бірінші кітабы болып есептеледі. Ал қалған кітаптар "Едемнің тозаңдаушылары" және "Жұмақтың бұзықтары" деп күтілуде.

Сыни жауап

Роберт А. Хайнлайн: "Оны '1984' және 'Құрметті жаңа әлем' кітаптарымен бірге қоюға болады" деді, ал 'Лос-Анджелес Таймс' газеті: "Хаксли, Оруэлл және Брэдберидің көркем әдебиеті дәстүрінде, бұл шығарма ерекше күшті әсер етеді" деп жазды. Джоанна Расс 1969 жылы кітап туралы жазған рецензиясында қатты сынға алды және былай деп жазды: "Бойд мырзаның романы мені қынжылтқан үшін оны кешіремін және ол осы рецензиясы оған қынжылтуы мүмкін болса, оны да кешіреді деп үміттенемін, бірақ Берклиге кешірім жоқ. Тек реформа керек. Енді қайталамаңыз." Дегенмен, Спайдер Робинсон романды "керемет, өте соңғы тарауында ғана толыққанды түсінілетін қатаң логикалық құрылымы бар" деп жоғары бағалады.