Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресей Федерациясының федералдық субъектісінің түрі
Type of federal subject of Russia
Автономиялық округтер (автономный округ; көбінесе «автономиялық округтер» немесе «автономиялық аймақтар» деп аталады) – Ресей Федерациясының федералдық субъектісінің түрі және сонымен бірге кейбір федералдық субъектілердің әкімшілік бөлінісінің түрі. 2024 жылғы мәліметтер бойынша Ресейде 83 федералдық субъектінің ішінде төрт автономиялық округ бар. Чукотка автономиялық округі – облысқа бағынысты емес жалғыз округ. Ненец автономиялық округі Архангельск облысының, Ханты-Манси автономиялық округі мен Ямало-Ненец автономиялық округі Тюмен облысының құрамына кіреді. Кеңес Одағының Конституциясына сәйкес, егер одақтық республикалар КСРО-дан шығу туралы дауыс берсе, автономиялық республикалар, автономиялық облыстар және автономиялық округтер референдум арқылы КСРО-да қалуды немесе бөлініп шыққан одақтық республикамен бірге кетуді өздері шешуге, сондай-ақ өздерінің мемлекеттік-құқықтық мәртебесі туралы мәселені көтеруге құқылы болған.
Autonomous okrugs (, avtonomnyy okrug; more correctly referred to as "autonomous districts" or "autonomous areas") are a type of federal subject of the Russian Federation and simultaneously an administrative division type of some federal subjects. As of 2024, Russia has four autonomous okrugs of its 83 federal subjects. The Chukotka Autonomous Okrug is the only okrug which is not subordinate to an oblast. The Nenets Autonomous Okrug is a part of Arkhangelsk Oblast, the Khanty Mansi Autonomous Okrug and the Yamalo Nenets Autonomous Okrug are parts of Tyumen Oblast. According to the Constitution of the Soviet Union, in case of a union republic voting on leaving the Soviet Union, autonomous republics, autonomous oblasts, and autonomous okrugs had the right, by means of a referendum, to independently resolve whether they will stay in the USSR or leave with the seceding union republic, as well as to raise the issue of their state legal status.
Тарих
Бастапқыда ұлттық округ деп аталған бұл әкімшілік бірлік 1920 жылдары құрылып, 1930 жылдары Солтүстіктің жергілікті халықтарына автономия беру мақсатында кеңінен қолданылды, мысалы, Тверь карельдері үшін Карелия ұлттық округі. 1977 жылғы Кеңес Конституциясы «ұлттық округтар» терминін «автономды округтар» деп өзгертті, олардың шынында да автономия екенін, жай ғана әкімшілік-аумақтық бөліністің бір түрі емес екенін көрсету үшін. 1977 жылғы Конституцияда автономды округтер облыстар мен крайларға бағынышты екендігі көрсетілгенімен, 1990 жылдың 15 желтоқсанында бұл бап қайта қаралып, автономды округтер Ресей Федеративтік Социалистік Кеңестік Республикасына тікелей бағынышты екендігі нақтыланды, алайда олар бұрынғы бағыныштылығындағы край немесе облыстың құзыретінде қалуға мүмкіндігі сақталды.
Originally called national okrug, this type of administrative unit was created in the 1920s and widely implemented in the 1930s to provide autonomy to Indigenous peoples of the North, like the Karelian National Okrug for the Tver Karelians. The 1977 Soviet Constitution changed the term "national okrugs" to "autonomous okrugs" in order to emphasize that they were indeed autonomies and not simply another type of administrative and territorial division. While the 1977 Constitution stipulated that the autonomous okrugs were subordinated to the oblasts and krais, this clause was revised on December 15, 1990, when it was specified that autonomous okrugs were subordinated directly to the Russian SFSR, although they still could stay in the jurisdiction of a krai or an oblast to which they were subordinated before.