Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рат Терьер – американдық ит тұқымы, шаруашылықта қолданылатын және аң аулауға серіктес ретінде танымал. Олардың тегі кішкентай аңшыл иттер, яғни фисттерге жақын. 1920 және 1930 жылдары шаруашылық фермаларында кеңінен таралған, қазір Біріккен (UKC) және Американдық Кеннел Клубтары (AKC) тарапынан мойындалған және сирек кездесетін тұқым саналады. Рат Терьерлер – есті және белсенді тұқым, оларды зиянкестерді жою үшін де, отбасылық жануар ретінде де ұстауға болады.
The Rat Terrier is an American dog breed with a background as a farm dog and hunting companion. They share much ancestry with the small hunting dogs known as feists. Common throughout family farms in the 1920s and 1930s, they are now recognized by the United (UKC) and American Kennel Clubs (AKC) and are considered a rare breed. Rat Terriers are an intelligent and active breed that can be kept both for pest control and as a family pet.
Сыртқы келбеті
Рат-терьердің бойы шамамен және иық биіктігіне жетеді. UKC анықтағандай, кішкентай өлшемді рат-терьерлер үй жануарлары және серіктес итке айналды, бірақ кішкентай рат-терьерлер әлі де аң аулауға жарамды. Стандартта «кішкентайдан орташаға дейін» делінген, ал кішкентай рат-терьердің өлшемі зиянкестер жасырынуды ұнататын жерлерге кіруге және олардың астына сыйып өтуге жеткілікті. Көбінесе , одан да ірі штаммдар өрбітілген. Олар Декер немесе Декер алыптары деп аталады, оларды ірі аң аулау серігін шығарған және Ұлттық рат-терьер қауымдастығы (NRTA, төмендегі «Тұқымды тану» бөлімін қараңыз) мойындаған селекционер Милтон Декердің құрметіне аталған. UKC және AKC Декер штаммын жеке тұқым ретінде танымайды; олар стандартты түр деп есептеледі. NRTA салмағы 10 кг аспайтын Toy түрін мойындайды. NRTA Тедди Рузвельт терьерін В типіндегі рат-терьер ретінде жіктейді. 1970 жылдары бір рат-терьерде түксіз мутация пайда болды және ол рат-терьер тұқымында таратылды. Даму кезеңінен кейін бұл желі бірнеше тіркемелерде жеке тұқым ретінде танылған американдық түксіз терьерге әкелді. Рат-терьерлердің терісі әртүрлі түстерде болады. Классикалық түсі – қара қоңыр нүктелі (қара үш түсті деп аталады), бірақ шоколад, қоңыр (көк алтыннан қара махоганиға дейінгі түрлерде), көк, изабелла (жемжұй), лимон және абрикос түстері де жиі кездеседі. Олар үш түсті немесе екі түсті болуы мүмкін, әрқашан белгілі бір мөлшерде ақ түс болуы керек. Сэбль кез келген түсті жабуы мүмкін. Жапырақты қоңыр (көбінесе «Calico») да қабылданады. Тегістеу әдетте терінің ақ бөлігінде немесе тері астында көрінеді. Бриндель, қазіргі уақытта негізгі тұқымдық стандарттарда рұқсат етілмеген, кейбіреулер оны дәстүрлі рат-терьер үлгісі деп санайды және осы үлгіні тұқымға қабылдауға бағытталған қозғалыс күшейіп келеді. Дегенмен, мерль соңғы кездері жасалған будандастырудың нәтижесі деп есептеледі және денсаулыққа байланысты проблемалар болғандықтан, көптеген рат-терьер өсірушілер оны қабылдамайды. Құлақ тік тұрады, бірақ сондай-ақ иілген немесе түймеленген болуы мүмкін, бұл ақылды және сергек көрініске үлес қосады. Құйрық дәстүрлі түрде шамамен 15 см-ге дейін қысқартылған, бірақ бобтейл гені рат-терьерлерде өте көп кездеседі және құйрықтың әртүрлі ұзындығына әкелуі мүмкін. Бүгінде кейбір өсірушілер табиғи, қысқартылмаған құйрықты артық көреді, ол тұқым стандарттарында қабылданған. Рат-терьерлер ақылды және қырсық болады, олар қалаған нәрселерін қалаған уақытта алудың жолын біледі. Олар энергиясы мен балалармен үйлесімділігіне байланысты жақсы отбасылық үй жануарлары болып саналады. Олар ойнақы және көп жаттығуды қажет етеді.
The Rat Terrier ranges from about and stands at the shoulder. The miniature size— and under as defined by the UKC—has become more popular as a house pet and companion dog, but the miniature is still a hunting dog. The standard says "small to medium" and the miniature is small enough to go in and under those places where vermin like to hide. A larger strain, often in excess of , has been developed. Called the Decker or Decker Giant, it was named after breeder Milton Decker who created a larger hunting companion and are recognized by the National Rat Terrier Association (NRTA, see "Breed recognition" below). UKC and AKC do not recognize the Decker strain as another breed; they are merely considered a standard variety. The NRTA recognizes a Toy variety weighing or less. The NRTA continues to classify the Teddy Roosevelt Terrier as the Type B Rat Terrier. In the 1970s, a hairless mutation appeared in a single Rat Terrier and was propagated into a strain of the Rat Terrier. After a period of development this line resulted in the American Hairless Terrier, recognized as a separate breed by several registries. The Rat Terrier comes in a variety of coat colors. The classic coloring is black tan point with piebald spotting (known as black tricolor), but chocolate, tan (varying in shade from pale gold to dark mahogany), blue, isabella (pearl), lemon, and apricot are all fairly common. They may be tricolor or bicolor, always with some amount of white present. Sable may overlay any of these colors. Creeping tan (often "Calico"), is also acceptable. Ticking is usually visible in the white parts of the coat, or in the underlying skin. Brindle, currently disallowed by the main breed standards, is considered by some to be a traditional Rat Terrier pattern, and there is a growing movement to have this pattern accepted into the breed. However, merle is widely considered to be the result of recent outcrosses and, because of associated health problems, is rejected by most Rat Terrier breeders. Ear carriage is erect, but can also be tipped, or button, all of which contribute to an intelligent, alert expression. The tail has been traditionally docked to about , but the bobtail gene is very common in Rat Terriers and can result in a variety of tail lengths. Today, some breeders prefer a natural, undocked tail, which is accepted in the breed standards. Rat Terriers tend to be both intelligent and stubborn, knowing how to get what they want when they want it. They are also considered good family pets because of their energy and compatibility with kids. They are playful and require much exercise.
Тендерлік
Рат терьерлердің әлеуметтік сезімталдығы оларды оқытуды жеңілдетеді және орташа жануар иесі үшін олармен бірге өмір сүруді ыңғайлы етеді, бірақ бұл сонымен қатар оларды ерте жастан бастап кең ауқымды әлеуметтендірудің өте маңызды екенін білдіреді. Рат терьер күшігін дұрыс әлеуметтендіруге жануарды әртүрлі адамдар мен орындарға, әсіресе өмірінің алғашқы үш айында тануды қосу керек. Көптеген белсенді және ақылды тұқымдар сияқты, рат терьерлер де көп мөлшерде ақыл-ой жаттығулары мен физикалық жүктеме алғанда бақыттырақ болады. Рат терьерлер әдетте иелеріне адал және жас кезінде тиісті деңгейде тәрбие алса, өте құрметті болады.
The social sensitivity of Rat Terriers makes them very trainable and easier to live with for the average pet owner, but it also means that extensive socialization from an early age is critical. Proper socialization of a Rat Terrier puppy includes exposing the animal to a wide variety of people and places, particularly during the first three months of life. Like most active and intelligent breeds, Rat Terriers tend to be happier when they receive a great deal of mental stimulation and exercise. Rat terriers are usually loyal to their owners and are very respectful if they receive the proper amount of training at a young age.
Денсаулық
Тарихында үнемі басқа тұқымдармен шағылыстырылғандықтан, Рат-терьер тұқымы жалпы өте денсаулы болып келеді. Дегенмен, соңғы жылдары оның танымалдылығы артуына байланысты кейбір мәселелер жиірек кездесуде. Ит денсаулығы туралы ақпарат орталығы (CHIC) Рат-терьерлерді жамбас шығуына, жүрек аномалияларына, бүйрек безінің ауруларына, жамбас дисплазиясына және Легг-Кальве-Пертес синдромына тексеруді ұсынады. Дұрыс өсірілген Рат-терьердің орташа өмір сүру ұзақтығы 16–19 жылды құрайды.
Due to regular outcrossings throughout the Rat Terrier's history, overall it is a very hardy breed. However, with its growth in popularity in recent years some issues are becoming more common. The Canine Health Information Center (CHIC) recommends that Rat Terriers be tested for patellar luxation, cardiac abnormalities, pancreatic issues, hip dysplasia, and Legg–Calvé–Perthes syndrome. The average lifespan of a well bred Rat Terrier is 16–19 years.
Тарих
Ең ерте белгілі тышқан аулаушы иттің жазбасы – «Хатч» есімді ит туралы, оның қалдықтары 1545 жылы батып, 1982 жылы қайта ізделген Генри VIII-нің «Мэри Роза» флагманынан табылған. Хатчтың аралас тұқымды болғаны саналады және оны кеміргіштер популяциясын бақылау үшін кемеге әкелген. Бұл тұқымның аты оның алғашқы ата-бабаларының жұмысшы табының британдық көшпенділерімен АҚШ-қа әкелуімен байланысты, себебі бұл иттер тышқан аулауға пайдаланылған. Дегенмен, олардың көп бөлігі жылдамдық үшін өсірілген. Олардың жылдамдығы зиянкестерді бақылау және үйректер мен қоян сияқты ұсақ жануарларды аулау үшін қолданылады. 1890 жылдардан кейін, тұқым АҚШ-та танымал болғандықтан, олар бигльдермен, итальяндық грейхаундтармен және Манчестер терьерлерімен шағылыстырылды. Көптеген негізгі Rat Terrier-лерді «фейст» деп аталатын ұсақ аралас тұқымды аң аулаушы иттерден ажырату қиын болды. Кішкентай түрлері өте ертеде Rat Terrier желісінен бөлініп кетті, ал Toy Fox Terrier-дің UKC тіркеуі 1936 жылы басталды. Rat Terrier-лер 20-ғасырдың американдық шаруашылықтарында адал аң аулау серіктері және зиянкестерді тиімді өлтірушілер ретінде бағаланды: нәтижесінде, олар 1920-1940 жылдар аралығында ең танымал ит түрлерінің бірі болды. Алайда, химиялық пестицидтерді кеңінен қолдану және коммерциялық шаруашылықтың өсуі 1950 жылдардан бастап тұқымның күрт төмендеуіне әкелді. Тұқымның адал өкілдері тұқымдық желіні сақтап, қазіргі заманғы Rat Terrier-ін жасады. Rat Terrier-дің генетикалық әртүрлілігі тұқымның жалпы денсаулығына, өткір зиятына және мықтылығына үлкен үлес қосты. Көптеген қазіргі заманғы тұқымдар бірнеше негізгі иттерден дамытылып, жабық гендік қорынан таратылды. Керісінше, Rat Terrier ұзақ тарихында жақсартудан пайда көрді, пайдалы қасиеттер мен генетикалық өзгермелілікті әкелу үшін жүйелі шағылыстырулар жасалды. Қазіргі уақытта Rat Terrier тек үй жануары ретінде ғана емес, сонымен қатар бірнеше салаларда жұмыс істейтін ит ретінде де танымал болып келеді. Олардың мейірімді және тыныш мінезі, сонымен қатар кішкентай дене мөлшері оларды хосписте, депрессиямен күресуде, көмекші тұру орындарында және басқа да адамдарға күтім көрсету жұмыстарында қызмет етуге ыңғайлы етті. Полиция бөлімдері оларды контрабанданы іздеуге пайдалана бастады, өйткені олардың зиялы деңгейі оқытуды үш аптаға дейін қысқартады, бұл дәстүрлі полиция қызметіне пайдаланылатын тұқымдарға қарағанда әлдеқайда аз. Сонымен қатар, олардың кішкентай мөлшері көліктерді, үйлерді және түрме жасушаларын үлкен неміс қойшысы немесе басқа дәстүрлі полиция қызметіне пайдаланылатын иттерге қарағанда аз зақым келтіре отырып іздеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ іздеу кезінде ештеңе табылмайтын жағдайда ірі қаржылық талаптардың ықтималдығын азайтады. Бір дерек көзі бір терьердің жеті сағат ішінде сыңарсыраған қорада 2501 сыңарды өлтіргенін (әр он секунд сайын орта есеппен бір сыңар) мәлімдейді.
The earliest known record of a rat catching dog is that of "Hatch", whose remains were recovered from the Mary Rose, the flagship of Henry VIII, sunk in 1545 and re raised in 1982. Hatch is thought to have been a mongrel, and was brought on board to control the rat population. The breed name comes from the occupation of its earliest ancestors brought to the US by working class British migrants as the dogs were used in rat baiting. However, they were, for the most part, bred for speed. Their speed is used for controlling vermin and hunting small game such as squirrels and hares. After the 1890s, as the breed type became popular in the United States, they were bred with beagles, Italian Greyhounds, and Manchester Terriers. Many of the foundation Rat Terriers were indistinguishable from small mixed breed hunting dogs known as "feists". The smaller varieties diverged from the Rat Terrier line very early on, with UKC registration for the Toy Fox Terrier beginning in 1936. Rat Terriers were cherished as loyal hunting companions and efficient killers of vermin on 20th century American farms: as a result, they were one of the most popular dog types from the 1920s to the 1940s. However, the widespread use of chemical pesticides and the growth of commercial farming led to a sharp decline in the breed from the 1950s onwards. Breed loyalists maintained the bloodline, leading to the modern Rat Terrier. The genetic diversity of the Rat Terrier has contributed to the overall health, keen intelligence, and soundness of the breed. Most modern breeds were developed from a few founding dogs and then propagated from a closed gene pool. In contrast, the Rat Terrier has benefited from a long history of refinement with regular outcrosses to bring in useful qualities and genetic variability. In the current times, the Rat Terrier is becoming popular not only as a family pet but as a working dog in several fields. Their affectionate and calm temperament along with small size has made them popular as service dogs in hospice, treatment for depression, in Assisted Living, and other human care jobs. Police departments have started using them as contraband search dogs as their intelligence level shortens training to as little as three weeks which is much shorter than for traditional police service breeds. Also, their small size allows search of cars, homes, and prison cells without causing the major damage a large German Shepherd or other traditional police service breed would do during a car search and lessening the chances of major financial settlements if there is nothing found during a search. One source claims that a single terrier killed 2,501 rats in a seven hour period in a rat infested barn (an average of one rat every ten seconds).
Тұқымның танылуы
Rat Terrier ұйымдары тұқымның дамуы мен сақталуы үшін атқарылатын іс-қимылдар жөніндегі әдеттегі пікір келіспеушіліктерді көрсетеді. Жұмысшы тұқымдар арасындағыдай, басты мәселелер – тұқымды ең жақсы бейнелейтін ит түрі қандай және иттің жұмысқа қабілеттері конформациялық көрмелердегі бәсекеге сай таңдау арқылы құрбандыққа шалына ма. Американың Rat Terrier клубы – Америкалық Kennel Club (AKC) үшін ресми тұқымдық ата-ана клуб. Rat Terrier-лер 2012 жылдың маусымында AKC-нің терьерлер тобына қабылданды. Rat Terrier-лер 15 жылдан бері Біріккен Kennel Club (UKC) жарыстарында қатысып келеді. UKC – иттерге жарысу үшін көптеген мүмкіндіктер ұсынатын, отбасылық қарым-қатынасқа бауырсалықпен қараушы ұйым. Ұлттық Rat Terrier қауымдастығы – ең ірі тәуелсіз тіркеуші және ондаған жылдар бойы тұқымдық ағаштарды сақтап келеді. Тұқымның жұмысшы терьерлік табиғаты зардап шегетінін сезіне отырып, бұл клубтар мен қауымдастықтардың арасында Kennel Club-тың жабық тіркелімінің асыл тұқымды өсіру ережелеріне қарсы шығушысы ең белгілісі болып табылады. Декердің аң аулау терьерінің тіркелімі Декер Giant үшін арнайы құрылды. Бұл тіркелімнің мақсаты – Декерді стандартты Rat Terrier-ден ерекшелендіретін барлық қасиеттерін сақтап, аң аулау қабілетін арттыру. UKC бұл тұқымды 1999 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде мойындады. AKC 2010 жылдың 1 шілдесінде Rat Terrier-ді тұқым ретінде мойындады; алайда, оларға 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап AKC серіктес іс-шараларында (Бағыну, Шапшаңдық, Ралли) қатысуға рұқсат берді. AKC санкциясы бойынша титул алған алғашқы Rat Terrier 2006 жылдың 14 қаңтарында Калифорния штатының Ван-Нюйс қаласында Харпурдың Giddy Upp "Gigi" және D. Davidson Harpur иесіндегі "Шапшаңдық" байқауында болды. 2012 жылдың маусым айында AKC терьерлер тобына Rat Terrier қабылданды. Бірінші AKC чемпион Rat Terrier "Энни" GCH GRCH King Pen RnB's Queen Ann болды, ол Калифорния штатының Модесто қаласындағы Шерри және Дуд Ли Хендрикске тиесілі.
Rat Terrier organizations exhibit the typical disputes over the course of action to be taken for the promotion and preservation of the breed. As usual among working breeds, points of departure are which dog type best represents the breed and whether the dog's working qualities will be sacrificed to selection for conformation show competition. The Rat Terrier Club of America is the official breed parent club for the American Kennel Club (AKC). Rat Terriers were accepted into the AKC's terrier group June 2012. Rat terriers have been competing in the United Kennel Club events for over 15 years. UKC is a family friendly group that promotes many different venues for dogs to compete. The National Rat Terrier Association is the largest independent registry and has maintained lineage records for decades. Feeling the working terrier nature of the breed will suffer, it is the most prominent of those clubs and associations opposed to Kennel Club closed registry breeding rules. The Decker Hunting Terrier Registry was created specifically for the Decker Giant. This registry's mission is to keep all the qualities that set the Decker aside from the standard Rat Terrier, while retaining and improving upon the hunting ability. The UKC officially recognized the breed on January 1, 1999. The AKC recognized the Rat Terrier as a breed on July 1, 2010; however, it allowed them to compete in companion events beginning January 1, 2006 in sanctioned AKC Companion events (Obedience, Agility, Rally). The first Rat Terrier to earn a title under AKC Sanctioning was in Agility on January 14, 2006 in Van Nuys, California by Harpur's Giddy Upp "Gigi" and D. Davidson Harpur. AKC accepted the Rat Terrier into the Terrier Group in June 2012. The first AKC Champion Rat Terrier was "Annie" GCH GRCH King Pen RnB's Queen Ann bred, owned by Sherry & Dud Lee Hendrix of Modesto, California.