Кіріспе

Конституциялық құқықта конституциялық презумпция – соттардың заң шығарушы орган қабылдаған заңдарды конституциялық деп қарауының құқықтық қағидасы, егер заң анық түрде конституцияға қайшы келмесе немесе негізгі құқықтарға қатысты болмаса.

Америка Құрама Штаттары

Ең күшті түрінде – әсіресе Джеймс Брэдли Тейер жақтағандай – конституциялық презумпция Конституцияны түсіндірудегі басты жауапкершілікті соттарға емес, Конгресске береді. Алайда, бұл көзқарас Марбери мен Мэдисон ісінде қалыптасқан сот қарауының көзқарасымен қақтығыс тудырады. Сондықтан, АҚШ Жоғарғы Соты бірнеше рет айтқан презумпцияның жұмсақ түрі американдық құқықта басымдыққа ие болды: «Үкіметтің координацияланған тармағына деген құрмет, Конгресс актісін Конституцияға қайшы екені анық көрсетілген жағдайларды қоспағанда, жоюға тыйым салады». Әйтпесе, заң қолдауға алынуы керек. Сондай-ақ, 1787 жылғы Филадельфия конвенциясында Вирджиния штатының делегаты Джордж Мейсон судьялардың «конституцияға қайшы заңды күштен шығара алатынын, бірақ қандай да бір заң, қаншалықты әділетсіз, зорлықшыл немесе зиянды болса да, егер ол осы сипаттамаға тікелей жатпаса, судья ретінде оған кедерісіз жол беруге міндетті» екенін айтқан. Джорджтаун құқық мектебінің профессоры Рэнди Барнетт мұндай презумпцияның өзі конституцияға қайшы екенін және үкіметтің бостандыққа қарсы келетін заңдардың қажеттілігін дәлелдеуге міндетті болуын, ал конституциялық презумпцияны ол «бостандық презумпциясы» деп атап кеткен нәрсемен алмастыру қажет екенін мәлімдейді.

АҚШ-тан тыс жерлерде

Конституциялық заңдылыққа сенім, АҚШ-тан басқа көптеген елдердің, оның ішінде Ирландия Республикасы мен Сингапурдың конституциялық құқығының бір бөлігі болып табылады.