Кіріспе
Әкімшілік құқық – мемлекеттік басқару органдарының қызметін реттейтін құқық саласы. Әкімшілік құқық атқарушы биліктің нормативтік құжаттар қабылдауын (атқарушы биліктің нормативтік құжаттары көбінесе "ережелер" деп аталады), әкімшілік іс жүргізуді және заңдарды орындауды қамтиды. Әкімшілік құқық – мемлекеттік құқықтың бір тармағы болып саналады. Әкімшілік құқық халықаралық сауда, өндіріс, қоршаған ортаны қорғау, салық салу, телерадио хабарларын тарату, көші-қон және көлік сияқты салалардағы атқарушы биліктің құрамына кіретін мемлекеттік әкімшілік бірліктердің шешім қабылдау процесімен айналысады. 20 ғасырда әкімшілік құқық кеңінен дамыды, себебі бүкіл әлемдегі заң шығарушы органдар әлеуметтік, экономикалық және саяси аяларда реттеу үшін көптеген мемлекеттік органдар құрды. Азаматтық құқық жүйесіндегі елдерде көбінесе осы шешімдерді қарауға арналған мамандандырылған әкімшілік соттар бар. Соңғы 50 жылда әкімшілік құқық көптеген азаматтық құқық елдерінде сот принциптерінің маңызды рөл атқаратын жоғары құқықтық актілердің ықпалына ашық болды. Бұл, бір жағынан, мемлекеттік сатып алулар немесе әкімшілік қызметке сот бақылауы сияқты әкімшілік құқық моделінің кейбір дәстүрлі ұғымдарын өзгертуге, екінші жағынан, қоршаған ортаны қорғау немесе білім беру сияқты салалардағы ұлттық немесе халықаралық мемлекеттік басқару құрылымын құруға әкелді. БҰҰ жүйесіндегі мемлекеттердің осы салалардағы қызметін үйлестіруге бағытталған әкімшілік құрылымды одан әрі дамытуға мүмкіндік берді.
Administrative law is a division of law governing the activities of executive branch agencies of government. Administrative law includes executive branch rule making (executive branch rules are generally referred to as "regulations"), adjudication, and the enforcement of laws. Administrative law is considered a branch of public law. Administrative law deals with the decision making of such administrative units of government that are part of the executive branch in such areas as international trade, manufacturing, the environment, taxation, broadcasting, immigration, and transport. Administrative law expanded greatly during the 20th century, as legislative bodies worldwide created more government agencies to regulate the social, economic and political spheres of human interaction. Civil law countries often have specialized administrative courts that review these decisions. In the last fifty years, administrative law, in many countries of the civil law tradition, has opened itself to the influence of rules posed by supranational legal orders, in which judicial principles have a strong importance: it has led, for one, to changes in some traditional concepts of the administrative law model, as has happened with the public procurements or with judicial control of administrative activity and, for another, has built a supranational or international public administration, as in the environmental sector or with reference to education, for which, within the United Nations' system, it has been possible to assist to a further increase of administrative structure devoted to coordinate the States' activity in that sector.
Азаматтық құқық елдері
Көптеген жалпы құқық жүйелерінен өзгеше, көптеген азаматтық құқық жүйелерінде әкімшілік істерді қарау үшін арнайы соттар немесе бөлімдер бар. Олар, әдетте, осы істерге қатысты әзірленген және шарттық немесе зиян келтіру туралы талаптар сияқты жеке құқық іс жүргізуінде қолданылатын ережелерден ерекшеленетін процедуралық қағидаларды қолданады.
Бразилия
Бразилияда әкімшілік істер әдетте федералдық соттарда (федералдық одаққа қатысты мәселелер бойынша) немесе штаттық соттардың мемлекеттік қазына басқармаларында (штаттарга қатысты мәселелер бойынша) қаралады. 1998 жылы президент Фернандо Энрике Кардосо басшылығымен жүзеге асырылған конституциялық реформа атқарушы биліктің құрамына реттеуші органдарды енгізді. 1988 жылдан бері бразилиялық әкімшілік құқығы мемлекеттік басқарудың конституциялық принциптеріне (Федералдық Конституцияның 37-бабы): заңдылық, жеке бастың есімі жоқ болуы, әкімшілік актілердің ашықтығы, әдептілік және тиімділік – сот түсіндірмелері арқылы күшті ықпалға түсті.
Чили
Чилиде Республика Президенті бірнеше министрліктермен немесе министрлік дәрежедегі басқа органдармен бірлесіп әкімшілік функцияны жүзеге асырады. Әр министрліктің бір немесе бірнеше орынбасары болады, олар халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мемлекеттік қызмет арқылы іс-қимыл жасайды. Әкімшілік органдарға қатысты шағымдарды қарау үшін арнайы сот болмаса да, бірнеше мамандандырылған соттар мен қарау процедуралары бар.
Германия
Германияда әкімшілік құқық (Verwaltungsrecht) 19-шы ғасырдың соңынан бері ғалымдар, соттар және заң шығарушылар тарапынан мемлекеттік құқықтың басқа салаларынан ерекшеленді; алайда, терминнің нақты шектелуі күмәндану тудырады (бұл, әсіресе маңызды, себебі неміс құқықтанушылары заңды түсіндіруде терминологиялық тәсілді қолданады). Әкімшілік құқық қазіргі Германия мемлекетіндегі мемлекеттік басқарудың барлық аспектілерін анықтайды. Неміс құқықтанушылары мемлекеттік басқарудың жалпыға қабылданған анықтамасына ие емес. Әкімшілік құқыққа жататын барлық әкімшілік әрекеттер, белгілі бір деңгейдегі мемлекеттік қызметтің барлығын қамтиды деп есептелуі мүмкін (мемлекеттік басқарудың материалдық анықтамасы). Егер парламент мүшесінің тәртіпсіздігі үшін айыппұл салса, немесе төраға судья көрермендер галереясынан бұзылған адамды шығарып тастауға бұйрық берсе, бұл мемлекеттік биліктің әрекеттерін әкімшілік актілері ретінде қарастыру қажет пе деген сұрақ туындайды (яғни, олардың сипаты бойынша атқарушылық), тіпті егер олар заңда заң шығарушы немесе сот органы деп ресми түрде жіктелетін мемлекеттік органдар (яғни, үкімет) тарапынан орындалса да. Керісінше, мемлекеттік басқарудың формалистік анықтамасы мемлекеттік басқару жұмысын атқаруға ниеттенген барлық мемлекеттік органдарды (олардың заңды хартасына, ұйымдық контекстіне, ішкі құрылымына және атқарылған міндеттеріне сәйкес) қарастырудан басталады және олардың функцияларын мемлекеттік басқарумен теңестіреді. Ұйымдық бірліктің формальды жіктелуі оның функциясының кейбір материалдық түсінігінен туындауы мүмкін болғандықтан, дөңгелек пікірге ұшырау қаупі бар. Материалдық тұрғыдан алғанда, атқарушылық сипатта емес, сондықтан әкімшілік саласына жатпайтын кейбір функциялар (мысалы, заң күші бар ережелерді жасау, олар әдетте заң шығарушылық деп есептеледі) әкімшілік құқық стандарттарына бағынуы мүмкін, ал басқа құқық саласына емес. Бұл мәселе мемлекеттік биліктің бөлінуін сақтаудағы әкімшілік құқықтың рөлін қарастырғанда ерекше маңызды болып табылады. Дәстүрлі, теріс көзқарас мемлекеттік басқаруды әкімшілік деп атауға болмайтын мемлекеттік операцияларды – яғни заң шығару және сот шешімдерін – алып тастау арқылы анықтауға тырысады. Алайда, мұндай теріс анықтаманы қолдану үшін алдымен заң шығару және сот шешімдерін анықтау қажет, және "әкімшілік" терминіне толық сәйкес келмейтін кейбір іс-әрекеттерді, мысалы, кабинеттік үкіметтің саяси басшылық шешімдерін анықтама шегінде қалдырады. Оң анықтамалар көп, бірақ олардың ешқайсысы да басқаларынан басымдық алған жоқ немесе неміс әкімшілік құқығының ғалымдарын толыққанды сендіре алмады. Дегенмен, әкімшілікке тән кейбір ерекшеліктерді атауға болады: Маурер мен Вальдхоффтың пікірінше, әкімшілік – бұл әлеуметтік инженерия (мемлекеттік емес, қоғамдық салаға ықпал ету), (үнемі өзгеріп отыратын) қоғамдық мүддеге бағытталған; ол болашақты жоспарлау мақсатында қазіргі уақытта әрекет етуден тұрады; және жеке жағдайларды реттеу және нақты жоспарларды іске асыру үшін нақты шаралар қабылдау. Осылайша, әкімшілік құқық ұйымдастыру алғышарттарын, әрекеттер мен әрекет формаларын, сондай-ақ қандай міндеттерді орындау және қандай мақсаттарға жету мемлекеттік басқарудың сипатын анықтайды. Немец ғылымында әкімшілік құқық бойынша Германияның мемлекеттік басқару ережелерінің жиынтығын әдетте екі бөлімде қарастырады: әкімшілік құқықтың жалпы ілімдері (allgemeines Verwaltungsrecht) және әкімшілік құқықтың жеке салаларына қатысты ілімдер (besonderes Verwaltungsrecht).
Әкімшілік іс жүргізу туралы заң (VwVfG)
1977 жылы Әкімшілік рәсімдер туралы заң (VwVfG) қабылданды, онда федералды үкіметтің негізгі әкімшілік рәсімдері реттеледі. VwVfG жаппай процестердің ережелерін қамтиды және билік органдарына қарсы құқықтық күш береді. VwVfG федералдық агенттіктердің және федералды заңдар қабылданатын федералды мемлекеттік органдардың мемлекеттік әкімшілік қызметіне қолданылады. VwVfG-нің 35-бабында әкімшілік акт азаматтарға қатысты мемлекеттік басқарудың ең көп таралған түрі ретінде анықталады. Онда әкімшілік актінің мынадай ерекшеліктері бар екені көрсетілген: Бұл – мемлекеттік құқық саласындағы биліктің жеке мәселені шешуге бағытталған ресми әрекеті. 36–39, 58–59 және 80-баптарда әкімшілік актінің ұйымдастырылуы мен құрылымы көрсетілген. 48 және 49-баптарда заңсыз әкімшілік актіні жою (48-бап) және заңды әкімшілік актіні кері қайтару (VwVfG-нің 49-бабы) үшін қажетті шарттар баяндалған.
It is an official act of an authority in the field of public law to resolve an individual case with effect to the outside. Paragraph 36–39, 58–59, and 80 show the organization and structure of the administrative act. Paragraphs 48 and 49 state the prerequisites for redemption of an unlawful administration act (§ 48) and withdrawal of a lawful administration act (§ 49 VwVfG).
Құқықтың басқа көздері
1960 жылы қабылданған әкімшілік процессуалдық заң (Verwaltungsgerichtsordnung [VwGO]) әкімшілік соттағы сот процедураларын реттейді. VwGO бес бөлімге бөлінеді: соттардың құрылысы, іс қозғау, шаралар мен қайта қарау, шығындар мен атқарылу15, соңғы ережелер мен уақытша шаралар. Егер ереже болмаса, VwGO азаматтық процессуалдық кодекс (Zivilprozessordnung [ZPO]) және сот жүйесі заңымен (Gerichtsverfassungsgesetz [GVG]) толықтырылады. Әкімшілік процедураны реттеуден басқа, VwVfG әкімшілік құқықта сот процедурасынан тыс құқықтық қорғауды да қамтамасыз етеді. VwVGO-ның 68-бабы «Vorverfahren» немесе «Widerspruchsverfahren» деп аталатын алдын ала процедураны реттейді, ол билік органына күшін жою туралы талап немесе бұйрық талабы қойылған жағдайда, әкімшілік процедураның қатаң алғы шарты болып табылады. Алдын ала процедура, өзін билік тарапынан заңсыз қудаланған деп сезетін кез келген азаматқа сотқа жүгінбестен әкімшілік актіге наразылық білдіруге және оны қайта қарауға мәжбүрлеуге мүмкіндік береді. Мемлекеттік құқық бойынша қорғалатын шараларды қозғау шарттары VwGO-ның 40-бабы I тармағында көрсетілген. Осыған байланысты, конституциялық мәселелерсіз және басқа юрисдикцияға жатпайтын мемлекеттік құқықтағы қайшылық болуы қажет. Әлеуметтік қамсыздандыру кодексі (Sozialgesetzbuch [SGB]) және жалпы салық заңнамасы әкімшілік құқық үшін аса маңызды емес. Олар салық және әлеуметтік заңнама салаларында, мысалы, әлеуметтік көмек немесе студенттерге материалдық жәрдем (BaFöG) сияқты мәселелерде VwVfG және VwGO-ны толықтырады.
Италия
Италияда әкімшілік құқық Diritto amministrativo деп аталады, ол мемлекеттік биліктің бір саласы болып табылады және мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру, мемлекеттік басқарудың қоғамдық мүдделерді қамтамасыз ету қызметін және оның азаматтармен арақатынастарын реттейді. Оның пайда болуы мемлекеттік биліктің бөліну принципімен байланысты. Әкімшілік билік, бастапқыда "атқарушы" деп аталған, заңмен белгіленген қоғамдық мүдделерге жету үшін ресурстар мен адамдарды ұйымдастыруға бағытталған.
Нидерланды
Нидерландыда әкімшілік құқық ережелері көбінесе мемлекеттік қызметтер мен ережелер туралы әртүрлі заңдарда қамтылған. Алайда, жалпы әкімшілік құқық туралы (Algemene wet bestuursrecht немесе Awb) бір заң да бар, ол Еуропадағы процедуралық заңдардың өте жақсы үлгісі болып табылады. Ол әкімшілік шешімдерді қабылдауға және осы шешімдерді сотта қайта қарауға қатысты. Сот процедуралары туралы тағы бір заң – «Algemene termijnenwet» (Жалпы мерзімдер туралы заң), ол процедуралардағы мерзімдерге қатысты жалпы ережелерді қамтиды. Awb негізінде азаматтар әкімшілік орган (bestuursorgaan) қабылдаған шешімге (besluit) қарсылық білдіре алады және нәтижесіз болған жағдайда сот арқылы оны қайта қарауға өтініш бере алады. Сотқа жүгіну алдында азаматтар, әдетте, шешімді қабылдаған әкімшілік органға наразылық білдіруі керек. Бұл – «безаар» деп аталады. Бұл процедура әкімшілік органға мүмкін қателерді өзі түзетуге мүмкіндік береді және сотқа жүгінуге дейін істерді іріктеу үшін қолданылады. Кейде «безаар» орнына басқа жүйе қолданылады, ол – «административтік апелляция» (administratief beroep) деп аталады. «Безаардан» айырмашылығы – административтік апелляция бірінші шешімді қабылдаған әкімшілік органнан өзге, әдетте жоғары тұрған әкімшілік органға беріледі. Административтік апелляция тек негізгі шешімге негізделген заңда нақты көзделген жағдайда ғана қолданылады. Мысалы, аудандық прокурорға (officier van justitie) жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін салынған айыппұлға қарсылық білдіруге болады, содан кейін шешім сотта апелляцияға түсуге болады. Франция мен Германиядан айырмашылығы, Нидерландыда бірінші инстанциядағы арнайы әкімшілік соттар жоқ, бірақ жалпы соттарда әкімшілік шағымдарға маманданған әкімшілік «камера» бар. Әкімшілік істер бойынша апелляциялық соттар әр жағдайда ерекшеленеді, бірақ көптеген административтік шағымдар Мемлекеттік кеңестің (Raad van State) сот бөлімінде қаралады.
Швеция
Швецияда әкімшілік құқық істерін ғана қарастыратын және жалпы соттар жүйесінен толыққанды бөлек әкімшілік соттар жүйесі бар. Бұл жүйе үш деңгейлі: бірінші деңгейде – 12 округтік әкімшілік соты (förvaltningsrätt), екінші деңгейде – төрт әкімшілік апелляциялық соты (kammarrätt), үшінші деңгейде – Швецияның Жоғарғы әкімшілік соты (Högsta Förvaltningsdomstolen). Көші-қон мәселелері тиімді түрде жалпы әкімшілік соттар жүйесінде екі деңгейлі жүйеде қаралады. Әкімшілік соттардың үшi көші-қон соты (migrationsdomstol) ретінде жұмыс істейді, ал Стокгольмдегі Әкімшілік апелляциялық соты көші-қон апелляциялық соты (Migrationsöverdomstolen) қызметін атқарады.
Тайвань (ҚР)
Тайваньда 2019 жылы жаңадан қабылданған Конституциялық іс жүргізу туралы заң (憲法訴訟法) (бұрынғы Конституциялық түсіндіру рәсімдері туралы заң, 1993 жылғы), Тайваньның Сот Юаны Конституциялық сотының судьялары заңдық түсіндірулер беруге жауапты. 2019 жылға дейін бұл кеңес 757 түсіндіру жасаған.
Түркия
Түркияда ұлттық немесе жергілікті үкіметтер мен мемлекеттік органдардың іс-әрекеттеріне қатысты талап-арыздарды әкімшілік соттар қарастырады, олар – басты әкімшілік соттары. Әкімшілік соттардың шешімдері Аймақтық әкімшілік соттар және Мемлекеттік кеңес тарапынан тексеріледі. Мемлекеттік кеңес соңғы инстанция ретінде Францияның Мемлекеттік кеңесіне (Conseil d'État) толыққанды ұқсас.
Украина
Украинадағы әкімшілік құқық – юриспруденция жүйесіндегі біртекті құқықтық нысан, ол: 1) құқық саласы; 2) ғылым; 3) оқу пәні ретінде ерекшеленеді.
Жалпы құқық елдері
Жалпы алғанда, ортақ құқық принциптерін ұстанатын көптеген елдер әкімшілік органдар қабылдаған шешімдерді сот арқылы қайта қарау процедураларын әзірлеген, бұл процедуралар қайта қарауға жататын шешімдердің ауқымын шектейді. Мұндай процедуралар көбінесе заңнамамен немесе ортақ құқықтың басқа да доктриналарымен қатар жүреді, олар дұрыс нормативтік құжаттарды қабылдау стандарттарын белгілейді. Әкімшілік құқық сондай-ақ, мүшелерінің құқықтық мәселелеріне әсер ететін коммерциялық емес ұйымдар, тәртіптік кеңестер және басқа да шешім қабылдау органдары сияқты «жартылай мемлекеттік» органдардың шешімдерін қарауға да қолданылуы мүмкін. Әкімшілік шешім қабылдаушы органдар көбінесе үлкен мемлекеттік бірліктермен бақыланады, бірақ олардың шешімдері АҚШ-тағы «процессуалдық талаптарды сақтау» немесе Канададағы «негізгі әділдік» принциптеріне сүйене отырып, жалпы юрисдикция сотымен қайта қаралуы мүмкін. Әкімшілік шешімдерді сот арқылы қайта қарау, әкімшілік шағымданудан өзгеше. Сот шешімді қайта қарағанда, оның қабылдану тәсіліне ғана назар аударады, ал әкімшілік шағымдануда шешімнің дұрыстығы, әдетте агенттіктің жоғары органымен тексеріледі. Бұл айырмашылық ортақ құқық елдеріндегі әкімшілік құқықты түсіну үшін маңызды. Соттың қайта қарау ауқымы әділдік мәселелерімен немесе әкімшілік әрекеттің «компетенциядан тыс» екендігімен шектелуі мүмкін. «Компетенциядан тыс» әрекеттердің кең мағынасында, қайта қарау соты әкімшілік шешімді негізсіз деп тануы мүмкін (Канада заңы бойынша, Жоғарғы Соттың Dunsmuir v New Brunswick ісінде «көзге түріп тұрған негізсіздік» стандартын қабылдамауынан кейін), Wednesbury негізсіз (Британдық заң бойынша) немесе ерікке берілген және ойсыз (АҚШ Әкімшілік процедуралық заңына және Нью-Йорк штатының заңына сәйкес) деп тануы мүмкін. Үндістанның Жоғарғы Соты белгілеген әкімшілік құқық, ағылшын соттары мойындаған, бірақ қолданбаған тағы екі негізді мойындады, атап айтқанда, заңды күту және пропорционалдылық. Әкімшілік шешімдерді қайта қарау өкілеттігі әдетте заңмен белгіленеді, бірақ бастапқыда ағылшын құқығының корольдік өкілеттіктерінен, мысалы, мандат және certiorari жарлықтарынан дамыды. Үндістан немесе Пәкістан сияқты кейбір ортақ құқық юрисдикцияларында мұндай жарлықтарды шығару құқығы Конституциялық кепілдікпен қамтамасыз етілген. Бұл өкілеттік сот арқылы қайта қараудың негізгі құралы және тәуелсіз сот жүйесінің бір бөлігі ретінде қарастырылады.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та көптеген мемлекеттік органдар үкіметтің атқарушы тармағының құрамында ұйымдастырылған, алайда бірқатары сот және заң шығарушы тармақтарына да кіреді. Федералды үкіметте президент басшылығымен атқарушы билік федералды атқарушы ведомстволарды бақылайды, олардың төрағалары АҚШ Министрлер кабинетінің мүшелері болып табылатын хатшылар болып тағайындалады. Конгресс қабылдаған заңдар негізінде құрылған көптеген тәуелсіз АҚШ үкіметінің агенттіктері федералды атқарушы ведомстволардан тыс орналасқан, бірақ олар атқарушы биліктің құрамында саналады. Конгресс сонымен қатар кейбір әкімшілік құқық салаларын қарау үшін 1-бапта белгіленген соттар деп аталатын арнайы сот органдарын құрды. Атқарушы және тәуелсіз агенттіктердің қызметі американдық әкімшілік құқықтың негізгі пәні болып табылады. ХХ ғасырдың басында жаңа тәуелсіз агенттіктердің қарқынды құрылуына жауап ретінде (төмендегі талқылауды қараңыз), Конгресс 1946 жылы Әкімшілік рәсімдер туралы заңды (APA) қабылдады. Көптеген тәуелсіз агенттіктер үш тармақты федералды үкіметтің кіші нұсқасы ретінде жұмыс істейді, оларға «заң шығару» (ережелер арқылы; Федералды тіркелім мен Федералды ережелер жинағын қараңыз), «сот шешімі шығару» (әкімшілік тыңдаулар арқылы) және «атқару» (агенттіктердің қызметкерлері арқылы) әкімшілік мақсаттарына қол жеткізуге қажетті өкілеттіктер берілген. АҚШ Конституциясы әкімшілік агенттіктердің осы үш тармақты өкілеттігіне шектеу қоймағандықтан, Конгресс APA-ны қабылдап, конституциялық талаптарға сәйкес келетін әділ әкімшілік рәсімдерді орнатуды мақсат етті. Агенттіктердің рәсімдері төрт негізгі дереккөзден құралады: APA, ұйымдық заңдар, агенттік ережелері және агенттіктердің ресми емес тәжірибесі. Бірақ агенттіктер тек Конгресс берген өкілеттік шегінде ғана әрекет ете алатынын және APA талаптарын орындауы керектігін ескеру маңызды. Штат деңгейінде мемлекеттік әкімшілік рәсімдер туралы үлгілік заңның бірінші нұсқасы 1946 жылы Бірыңғай заң комиссиясы (ULC) тарапынан жарияланды, сонымен қатар сол жылы Федералды әкімшілік рәсімдер туралы заң жобасы да әзірленді. Ол негізгі қағидаларды қамтиды және маңызды ерекшеліктерді қолдау үшін жеткілікті мәліметтермен толықтырылған, сондықтан ол «үлгілік», бірақ «біртекті» заң емес. Штаттардағы мемлекеттік әкімшілік құқық біркелкі болмағандықтан және әртүрлі штаттарда әртүрлі тәсілдер қолданылғандықтан үлгілік заң қажет. Кейіннен ол 1961 және 1981 жылдары өзгертілді. Қазіргі нұсқасы – 2010 жылғы Мемлекеттік әкімшілік рәсімдер туралы үлгілік заң (MSAPA), ол бұрынғы нұсқалармен сабақтастығын сақтайды. Заңды қайта қарау себебі – соңғы екі онжылдықта штат заң шығарушылары агенттіктердің ережелерді қабылдау және сот шешімдеріне қанағаттанбағандықтан, әкімшілік сот шешімдері мен ережелерді қабылдау рәсімін өзгертетін заңдар қабылдады. Американдық адвокаттар қауымдастығының әкімшілік құқыққа қатысты ресми журналы – «Әкімшілік құқық туралы шолу», Вашингтон құқық колледжінің студенттері басқаратын және редакциялайтын тоқсандық басылым.
Ауыл шаруашылығы
Аграрлық сектор АҚШ экономикасындағы ең көп реттелетін секторлардың бірі болып табылады, себебі ол халықаралық, федералдық, штаттық және жергілікті деңгейлерде түрлі жолдармен реттеледі. Сәйкесінше, әкімшілік құқық – ауыл шаруашылығы құқығының маңызды бөлігі. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі және оның Ауыл шаруашылығы өнімдерін сату жөніндегі қызметі сияқты көптеген ведомстволары реттеу шараларының негізгі көздері болып табылады, алайда Қоршаған ортаны қорғау агенттігі сияқты басқа да әкімшілік органдар да маңызды реттеушілік рөл атқарады.