Кіріспе
Нидерланды провинциясы Солтүстік Брабант (Noord Brabant; Broabant), ресми емес атауы Брабант, Нидерландының оңтүстігінде орналасқан провинция. Ол солтүстікте Оңтүстік Голландия және Гелдерланд провинцияларымен, шығыста Лимбургпен, батыста Зеландиямен, ал оңтүстікте Антверпен және Лимбург фламанд провинцияларымен шектеседі. Солтүстік шекарасы Маас өзенінің батысқа қарай ағысымен Голланд Дип бұғазындағы сағасына дейін созылады, бұл Рейн-Маас-Шельда дельтасының бір бөлігі. Солтүстік Брабанттың халқы шамамен 2 626 000 адамды құрайды, ірі қалалары: Тильбург (217 259 адам), Бреда (183 873 адам), провинциялық астанасы Хертогенбош (154 205 адам) және Хельмонд (94 967 адам).
North Brabant (Noord Brabant ; Broabant ), also unofficially called Brabant, is a province in the south of the Netherlands. It borders the provinces of South Holland and Gelderland to the north, Limburg to the east, Zeeland to the west, and the Flemish provinces of Antwerp and Limburg to the south. The northern border follows the Meuse westward to its mouth in the Hollands Diep strait, part of the Rhine–Meuse–Scheldt delta. North Brabant had a population of about 2,626,000), Tilburg (pop. 217,259), Breda (pop. 183,873), its provincial capital 's Hertogenbosch (pop. 154,205), and Helmond (pop. 94,967)
Тарих
Брабант герцогтігі – 1183 немесе 1190 жылы құрылған Киелі Рим империясының мемлекеті. Ол Брабант ландграфтығынан пайда болып, 1430 жылдан бастап Бургундия Нидерландысының, ал 1482 жылдан бастап Габсбург Нидерландысының бөлігі болды. Голландтар көтерілісінен кейін тарихи Төменгі елдердің жүрегі бөлінді. Тәуелсіздік соғысынан кейін Оңтүстік Нидерландыдағы католиктер 19 ғасырдың екінші жартысына дейін Солтүстік протестант үкіметі тарапынан жүйелі және ресми түрде кемсітілді, бұл Нидерландының оңтүстік бөлігінің экономикалық және мәдени дамуына зор әсер етті. Қазіргі Солтүстік Брабант (Штат Брабант) 1648 жылғы Вестфалия бейбіт шарты бойынша Голландия Республикасының Жалпы Жерлеріне қосылды, ал қысқартылған герцогтық 1794 жылы француз революциялық әскерлері басып алғанға дейін Оңтүстік Нидерландымен бірге сақталды. 17 ғасырға дейін қазіргі Солтүстік Брабант провинциясын құрайтын аймақ негізінен Брабант герцогтігінің бөлігі болды, оның оңтүстік бөлігі қазір Бельгияда орналасқан. 14-15 ғасырларда бұл аймақ өркендеуге жетті – әсіресе Бельгияның Брюссель, Мехелен, Лёвен және Антверпен қалалары, сондай-ақ Голландияның Бреда, Берген-оп-Зум және Гертогенбос қалалары. 1579 жылы Утрехт одалына қол қойылғаннан кейін Брабант протестант Нидерланд Республикасы мен католик Испания арасындағы шайқас алаңына айналды, Испания Оңтүстік Нидерландыны басып алды. Вестфалия бейбіт шартының нәтижесінде Брабанттың солтүстік бөлігі Нидерландының құрамына Штатс-Брабант (Штат Брабант) аумағы ретінде енді, федеративтік басқаруға ие болды, бұл Нидерланд Республикасының өзін-өзі басқаруға ие болған негіздейтін провинцияларынан өзгеше болды. Аймаққа протестантизмді енгізуге жасалған әрекеттер көбінесе сәтсіз аяқталды; Солтүстік Брабант берік католик болып қалды. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Солтүстік Брабант әскери буферлік аймақ ретінде қызмет етті. 1796 жылы Нидерланд Конфедерациялық Республикасы Біртұтас Батавия Республикасына айналғанда Штатс-Брабант провинцияға айналды. Бұл мәртебе француз басып кіруімен аяқталды және аймақ Дё Нэт (қазіргі Антверпен провинциясы) департаментіне біріктірілді. 1815 жылы Бельгия мен Нидерланды Біріккен Нидерланд Корольдігінде біріктірілді, Солтүстік Брабант провинциясы құрылды және 1830 жылы Корольдіктен бөлініп шыққан қазіргі Бельгиядағы Орталық Брабант және Оңтүстік Брабанттан ажырату үшін осылай аталды. Нидерланды мен Бельгия арасындағы шекара ерекшелігі – ол үздіксіз сызық құрамайды, екі жағында да бірнеше кішкентай анклавтар (және анклавтар ішіндегі анклавтар) қалдырады. Шын мәнінде, Голландия үкіметі 1815 жылы провинцияларын қайта құру үшін Наполеонға дейінгі шекараларды қолданды, қайта орнату принципіне құрмет көрсетті. Осы бұрмалаушылықтардың кейбіреулері түзетілді (Люксгестел Ломмельмен алмастырылды), Хуйберген толығымен голландтық болды, бірақ кейбіреулері сақталды, атап айтқанда Баарле Гертог (бельгиялық) және Баарле Нассау (голландиялық). Қазіргі провинция құрылған кезде оның аумағы Голландия провинциясының бір бөлігімен және бұрын Клевес герцогтігіне тиесілі болған Равенштейннің бұрынғы аумағымен, сондай-ақ бірнеше кішкентай, бұрын тәуелсіз ұйымдармен кеңейтілді. Екінші дүниежүзілік соғыста аймақ одақтастармен 1944 жылдың 20 қазаны мен 4 қарашасы аралығында «Фазан» операциясы кезінде азат етілді. 1900 жылдан 1960 жылдардың соңына дейінгі кезең «Бай Римдік өмір» (аударғанда «бай римдік өмір», «римдік» «римдік католик» дегенді білдіреді) деп аталады, бұл күшті діни сенім дәуірі. «Бай Римдік өмір» провинцияның мүсіркеуші католик халқының азаттық күресінің нәтижесінде пайда болды және дін қызметкерлері басқарған Рим католик тірегімен қолдау тапты. Ол тек шіркеулерді ғана емес, сонымен қатар монахинялар мен монахтар басқарған Рим католик мектептері мен ауруханаларын қамтыды. Сол кезде Солтүстік Брабанттағы әрбір ауылда монастырь болды. Саяси тұрғыдан алғанда, провинцияда католик партиялары басым болды: Рим католик мемлекеттік партиясы және оның соғыстан кейінгі мұрагері, католик халық партиясы, олар көбінесе дауыс берудің 75% -ын иеленді. 1960 жылдары секуляризация және католик халқының нақты азаттыққа қол жеткізуі католик тірегінің біртіндеп таралуына әкелді, өйткені Батыс Еуропадағыдай Солтүстік Брабантта шіркеуге келушілердің саны азайды. «Бай Римдік өмірдің» (Бай Римдік [католик] өмір) ықпалы білім беруде сақталады, онда кейбір мектептер әлі де Рим католик болып табылады (қазіргі кезде кәсіби оқытушылар басқарады, емес монахинялар), сондай-ақ Солтүстік Брабанттың мәдениеті, саясаты, мінез-құлқы және әдет-ғұрыптарында, мысалы, карнавалда. Солтүстік Брабанттағы Рим католиктердің ұғымы соңғы 65 жылда діниден мәдениге ауысты, бірақ провинция әлі де ірі өзендердің солтүстігіндегі провинциялармен салыстырғанда ерекше католик атмосферасына ие. «Католик» оңтүстік пен «протестант» солтүстік арасында мәдени бөлініс әлі де бар, бірақ 1,5 миллион халқы мен Нидерландтағы өнеркәсіптік өндірістің 20% -ын құрайтын Оңтүстік «католик» аймағы БрабантСтад Нидерландтың маңызды экономикалық және қалалық аймақтарының біріне айналды. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Солтүстік Брабант провинциясының халқының көп бөлігі католик емес. Католик аймағының халқының тек 1-2% ғана миссаға қатысады, және осы шіркеуге барушылардың көп бөлігі 65 жастан асқан адамдардан тұрады.
Де Бисбош
Бисбош (bies, "құрақтар" және bosch, "орман") – Дордрехт қаласының оңтүстік-батысында орналасқан аймақ. Бұл аймақ 1421 жылдың 19 қарашасында Мес өзеніндегі бөгеттің жарылуынан және Сент-Елизаветаның су тасқынынан пайда болды. Су тасқыны Нидерландының оңтүстік-батысындағы кең аумақтарды басып, бүкіл аймақтың географиясын өзгертіп, 40 000 гектардан астам (100 000 акр) жерді суға батырды. 18 ғасырдан бері су басқан жерлердің төртеуі қайта қалпына келтірілді. 6 000 гектар (15 000 акр) жер өзгеріссіз қалдырылып, қазір Бисбош табиғи қорығы және құстар мекені болып табылады. 1960 жылдардың соңына дейін Бисбош тікелей теңізбен байланысты болды және су деңгейінің өзгеруіне ұшырады. Осының нәтижесінде, тұзды суға төзімді флора қалыптасты және көптеген су құстарының мекеніне айналды. Харингвлиет бөгеті салынғаннан бері су деңгейінде өзгеріс болған жоқ, ал флора мен фауна жаңа ортаға бейімделді. Бисбош аймағы жаяу және велосипед жолдарының торымен, сондай-ақ су спорты (кеме жүзу, серфинг) үшін қолайлы өзендер мен арналармен кесіліп өтеді. Көптеген келушілерге қарамастан, табиғи орта көбінесе бұзылмаған күйде сақталған. Бисбош табиғи қорығына көлікпен тек шығыс жағынан (көбінесе Векендам арқылы) жетуге болады. Аймақтың оңтүстік-батыс бөлігінде үш ірі ауыз су резервуары орналасқан, ол көлік қозғалысы үшін жабық. Бисбошқа Дриммелен, Геертруйденберг немесе Лаге Звалуве қалаларынан қайықпен де жетуге болады.
Де Кемпен
Кемпеннің тарихи аймағы Норд-Брабант провинциясының оңтүстік бөлігін алып, Эйндховеннің оңтүстігінен Бельгияның солтүстігіне қарай созылады. Шығыс жағынан ол Моз аңғарына дейін жетеді. Де Кемпеннің жер бетінің топографиясы өте біркелкі. Оның көп бөлігі теңіз деңгейінен 5 м (15 фут) және 35 м (115 фут) аралығында жатыр. Негізгі тау жыныстары – креда және третиялық шөгінділер, олар мұз дәуірінің құм-қияқтарымен және мұздықтардың еріген суларымен келген құмдармен жабылып жатыр. Бұл құмды далалы жер. Топырағының құнарсыздығына байланысты тек сұлы, қара бидай, картоп және мал азырау үшін қолданылатын дақылдар ғана өседі, бұл ауыл шаруашылығының пайдалылығын шектейді. Кемпен аймағы бұрын шөпсіз далалар мен құмды төбелерден, сирек қарағайлардан, топырағының нашарлығына қарамастан тіршілік ететін шашыраңқы ауылдар мен шағын қалалардан тұрған. Бүгінгі күні де аймақтың көп бөлігі осылай көрінеді. Алайда, соңғы жылдары өнеркәсіптің қарқынды дамуы осы ауыл шаруашылығы аймағында терең өзгерістерге әкелді. Бұл өнеркәсіптік дамудың бастауы 70-100 жыл бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Өнеркәсіптің негізгі шоғырлану орындары Нидерландының оңтүстік шекарасында, мысалы, Эйндховен, Хельмонд, Тильбург, Бреда, Гертогенбос қалаларында орналасқан.
Де Пил
Норд-Брабанттың шығысында, Лимбург шекарасына жақын орналасқан Пел аймағы – Эйндховеннен Венлоға дейін, Лимбург шекарасы бойында созылатын кең далалы, батпақты жер. Астеннің оңтүстік-шығысында 1300 гектар (3250 акр) аумақты қамтитын, құрылымдық бұзудан сақталған табиғи қорық (Оспелдиктен кіреберіс орталығы) бар. Көбінесе батпақты болғандықтан, ол өсімдік және жануарлар әлемінің қызықты болуымен табиғатты жақсы көретін адамдарға ұнайды. Осы шағын аумақтан басқа, Пелдің көбісі егіс алқабына айналдырылған.
Өзендер мен дельталар
Облыс солтүстігінде Меза өзенімен шектеседі. Оның дельтасы ұлттық саябақ Де-Бисбош аймағынан өтеді.
Экономика
2018 жылы провинцияның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 116,1 млрд. евроны құрады, бұл Нидерланды экономикасының өнімдерінің 15,0%-ын білдіреді. Сатып алу қабілетіне сәйкес түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 39 900 евроны немесе ЕО-27 орташа көрсеткішінің 132%-ын құрады. Жұмыспен қамту ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және қызмет көрсету салаларында жүзеге асырылады, Agrifirm, Bavaria, FrieslandCampina, Mars Incorporated, Nutreco, Royal Canin сияқты ауыл шаруашылығы және азық-түлік өңдеу компанияларының ірі өндіріс орындары немесе бас кеңселері осы провинцияда орналасқан. Басты ауыл шаруашылығы өнімдері – тәтті жүгері, бидай және қант қызылшасы, ал мал шаруашылығында сиырлар мен шошқалар өсіріледі. Электроника өнеркәсібі – Philips компаниясынан бөлініп шыққан маңызды экономикалық сала. Philips компаниясынан Signify (бұрынғы Philips Lighting), NXP (жартылай өткізгіштер өндірушісі) және әлемдегі фотолитографиялық жүйелердің ең ірі жеткізушісі ASML сияқты бірнеше компания пайда болды. Солтүстік Брабантта, оның ішінде Эйндховендегі Жоғары Технологиялық Кампус сияқты сегіз инновациялық кампус бар. 2017 жылы Брабант компаниялары 3655 патентке өтініш беріп, Еуропадағы аймақтық топ-5-ке енді. Автомобиль өндірісі (мысалы, Бредадағы General Motors, Тильбургтегі Tesla) және Эйндховендегі DAF, сондай-ақ тоқыма және аяқ киім өндірісі де маңызды салалар болып табылады. 20-шы ғасырда туризм Солтүстік Брабант үшін маңызды салаға айналды. Бенилюкс елдерінің ең ірі ойын-сауық паркі – Каатсхёвелдегі Efteling танымал туристік орын. Беексе Берген сафари паркі Тильбург пен Хилваренбек арасында орналасқан сафари паркі. Ауданы бойынша Бенилюкстегі ең үлкен сафари паркі болып табылады. Онда кішкентай сүтқоректілерден үлкен құстарға дейін 150-ден астам жануарлар түрі қамтылған. Ол әртүрлілігімен ерекше көзге түседі. Саябақты жаяу, қайықпен, автобуспен немесе жеке көлігіңізбен аралап көруге болады. BrabantStad – Бреда, Эйндховен, Хельмонд, Хертогенбош және Тильбург қалалары мен Солтүстік Брабант провинциясы арасындағы серіктестік. Ұлттық ережелерге сәйкес, BrabantStad – Эйндховен, Хертогенбош және Тильбург аймағы ретінде анықталады.
Тіл
Брабант тілі Нидерландыда азшылық тіл емес. Оны екі негізгі диалектіге бөлуге болады: Шығыс Брабант және Батыс Брабант. Голланд диалектілерімен қатар, ол голланд тілінің ең көп қолданылатын екі түрінің бірі болып табылады. Брабант тілі, басқа голланд диалектілерімен салыстырғанда, стандартты голланд тілінің дамуына зор ықпал етті. Бұл себебі, 16 ғасырда голланд тілін стандарттау басталғанда, Брабант Нидерландының үстем аймағы болды. Стандартты голланд тілінің алғашқы маңызды қалыптасуы да Брабант диалектісінде сөйленетін Антверпен қаласында болды. Сол кезде қалыптасқан тілдің негізі Брабант тілі болғандықтан, ол оның дамуына басты ықпал етті. Жаңа голланд тілінің жазбаша нұсқасына бастапқыда Брабант тілінің әсері тиді, ал 16 ғасырдан кейін Голланд тілінің ықпалы күшейді. Брабант диалектісі 16 және 17 ғасырлардағы голланд тілінен жылдам дамығандықтан, ол қазіргі стандартты голланд тілінен көбірек ерекшеленеді, бірақ әлі де өте ұқсас және түсінікті. Голланд тілінде сөйлейтін халықтың шамамен үштен бірі Брабант диалектісі аймағында тұрады. Бreda және Эйндховен сияқты ірі Брабант қалаларында да, сондай-ақ ауылдық жерлерде де көптеген адамдар әлі де түпкілікті диалектіде немесе әдеттегі "оңтүстік" акцентімен голланд тілінде сөйлейді. Тильбург және Гертогенбош қалаларында Брабант диалектісінде сөйлейтін адамдар көп.
Мәдениет
Мұражайлар көп, әсіресе ірі қалаларда, олардың ішінде 's-Hertogenbosch қаласындағы Солтүстік Брабант мұражайы, Эйндховендегі Ван Аббемузей, Бредадағы Бейне мұражайы, Тильбургтегі Noordbrabants Natuurmuseum бар. Сонымен қатар, кейбір қалаларда Бредадағы Chassé театры және Эйндховендегі Park Theatre сияқты ірі театрлар да бар. Нидерландыдағы ең ірі музыкалық алаңға ие Тильбургтегі 013 және Эйндховендегі Effenaar сияқты үлкен, танымал музыкалық орындар маңызды әртістердің концерттерін ұсынады. Mezz Breda, 's-Hertogenbosch қаласындағы W2 Concert, сондай-ақ 013 және Effenaar-дың кіші залдары жас өнерпаздар мен белгілі әртістердің концерттерін жақын және ыңғайлы атмосферада өткізеді.
Ас мәзірі
Оңтүстік Голландия асханасы – Голландияның Солтүстік Брабант және Лимбург провинциялары мен Бельгияның Фламанд аймағының асханасын қамтиды. Ол көптеген бай тоқаштармен, сорпаларымен, қайнатпаларымен және көкөніс тағамдарымен танымал және көбінесе «Бургундиялық» деп аталады. Бұл голланд тіліндегі фраза, орта ғасырларда Төмен елдерді билеген және сән-салтанаты мен тойларымен әйгілі болған бай Бургундия сарайын еске түсіреді. Ол жоғары асхананы дамытқан жалғыз голланд аспаздық аймағы болып табылады, себебі ол неміс және француз асханаларының ықпалына түскен, және дәстүрлі голланд мейрамханаларының, соның ішінде Biefstuk, Varkenshaas немесе Ossenhaas сияқты әдеттегі негізгі тағамдардың негізін құрайды. Бұл еттің жоғары сапалы бөліктері, әдетте шошқа немесе сиыр еті, әртүрлі соустармен және дәстүрлі голланд (немесе бельгиялық) әдіспен екі рет қуырылған картоппен беріледі. Hachee сияқты қайнатпалар, пияз, сиыр еті және қою соустан жасалған, көптеген дәмдік заттарға ие және дайындауға сағаттар қажет. Көкөніс сорпалары дәмді шұбаттан немесе сорпадан жасалады және әдетте әртүрлі көкөністермен бірге кішкентай шарик тәрізді еттен жасалған сорпа құйылған кеспелерді қамтиды. Аспаржа және витлоф (witloof) өте бағалы және дәстүрлі түрде ірімшік және/немесе ветчинамен желінеді. Тоқаштар көп, көбінесе қаймақ, крем немесе жемістермен толтырылған. Мооркоп және Брабанттан келген Босше Бол сияқты торттар – бұл типичный тоқаштар. Сондай-ақ, дәмді тоқаштар, әсіресе танымал worstenbroodje (ішінде шұжық еті бар бөлшегі) бар. Аймақтың дәстүрлі алкогольді сусындары – сыра. Трапписттен крикке дейін көптеген жергілікті брендтер бар. Сыра, француз асханасындағы шарап сияқты, тамақ пісіруде де қолданылады, көбінесе қайнатпаларда.
Қауымдастық футболы
Солтүстік Брабантта 8 кәсіби футбол клубы бар, бұл Нидерландыдағы кез келген басқа провинциядан артық. Екі клуб (PSV және RKC Waalwijk) Нидерландыдағы ең жоғары кәсіби футбол лигасы – Эредвизиде ойнайды. Алты клуб (Helmond Sport, Willem II, FC Den Bosch, FC Eindhoven, TOP Oss және NAC Breda) Нидерландыдағы кәсіби футболдың екінші деңгейдегі лигасы – Eerste Divisie-де ойнайды. PSV Eindhoven – Солтүстік Брабанттың ең ірі клубы және 25 Эредвизие титулы, 1 Еуропа кубогы және 1 УЕФА кубогы, сондай-ақ көптеген ішкі кубоктармен ең табысты клуб. Бұл клуб Нидерландыдағы дәстүрлі "үштікке" кіреді.
Хоккей
Солтүстік Брабантта Hoofdklasse лигасында ойнайтын 3 хоккей клубы бар: HC Den Bosch (Хертогенбош), Oranje Zwart (Айндховен) және MOP (Вухт). Oranje Zwart – бұл клубтардың ең табыстысы, ол көптеген жүлделерді, үнемі өткізілетін жарыстарда да, Еуропада да жеңіп алды. Соңғы жүлделері: 2014–2015 жылдарғы Ұлттық чемпиондық және 2015–2016 жылдарғы Еуропа чемпиондық атағы.
Саясат
Солтүстік Брабант штаттарының (Staten van Noord Brabant) құрамында 55 орын бар және олар Король комиссары (Commissaris van de Koning) басшылығымен жұмыс істейді, қазіргі тағайындалған комиссар – Инна Адема. Облыстық кеңес (Provinciale Staten) тұрғындармен сайланады, ал комиссар Нидерланд Королі мен үкіметі тарапынан тағайындалады. 10 орынмен «Азаттық және демократия халық партиясы» кеңестегі ең ірі партия болып табылады, одан кейін 9 орынмен Христиандық-демократиялық шақыру және Социалистік партия келеді. Облыстың күнделікті басқаруын Провинциялық атқару комитеті (Gedeputeerde Staten) жүзеге асырады, оның төрағасы да комиссар болып табылады; комитет мүшелері (gedeputeerden) министрлермен теңестірілуі мүмкін.
Дін
Дәстүр бойынша Солтүстік Брабант провинциясы Рим-католик дініне берілгендігімен ерекшеленген. Нидерланд тәуелсіздік алғаннан кейін, католиктер 19 ғасырдың ортасына дейін протестант үкіметі тарапынан кемсітуге ұшырады. 1960 жылдары Нидерландтың католик оңтүстігі мен кальвинистік батысы және солтүстігі арасындағы айқын шекаралар бірте-бірте жойыла бастады. 20 ғасырдың екінші жартысында Солтүстік Брабантта қарқынды секуляризация процесі жүрді. 2015 жылы Брабант халқының шамамен жартысынан азы (48%) өзін католик дінінің жақтасы деп санады, ал 5,6% Нидерландтағы протестант шіркеуіне, 4,4% исламға, 3,3% басқа шіркеулерге немесе діни сенімдерге жатты. Халықтың үштен бірінен астамы (38,8%) дінсіз екенін мәлімдеді. Көптеген тұрғындар өзін католик деп санағанымен, шіркеу қызметтеріне қатысу деңгейі төмен. Мысалы, 2006 жылы Солтүстік Брабанттың шығыс бөлігіндегі 's-Hertogenbosch епархиясы және Гелдерланд провинциясының бір бөлігінде 1,167,000 адам (халықтың 56,8 пайызы) Рим-католик дінімен байланысты екенін көрсетті. Дегенмен, осы аймақтағы миссаға орташа есеппен барған адамдардың саны 45,645 болды, бұл аймақтың жалпы халқының 2 пайызын құрады. Батыс Солтүстік Брабантта (Breda епархиясы) католицизммен байланысқан адамдардың саны да күрт төмендеді; Батыс Брабант халқының тек 52 пайызы өзін Рим-католик деп есептейді. Батыста шіркеуге бару көрсеткіштері одан да төмен болды, Батыс Брабант халқының тек 1 пайызы миссаға қатысты. Солтүстік Брабант дәстүр бойынша Рим-католик провинциясы болып табылады. Тұрғындары бұл терминді және белгілі бір дәстүрлерді діни емес, мәдени сәйкестігінің негізі ретінде пайдаланады, ал католиктердің басым көпшілігі қазіргі таңда діни ұстанымдардан алыс. 2007 жылы Нидерландтағы католиктер арасында жүргізілген зерттеу көрсеткендей, голландтық католиктердің тек 27 пайызы теист деп есептелуі мүмкін, ал 55 пайызы иетист немесе нетеист, ал 17 пайызы агностик болып табылады.