Кіріспе

Ресака шайқасы 1864 жылдың 13-15 мамыр аралығында Америка Азамат соғысы кезінде Атланта жорығының бір бөлігі болды. Бұл кезде Уильям Тэкумсех Шерман басқаратын Одақ әскері, Джозеф Э. Джонстон басқаратын Теннесси Конфедерация армиясымен шайқасты. Шайқас Джорджия штатының Гордон және Уитфилд округтерінде болды және көбінесе шешімсіз деп есептеледі. Жорық Джонстонның Бззард Рост-Гап және Рокки-Фейс-Ридждегі берік қорғаныс позицияларын ұстауымен басталды, ол Шерманның шабуылдайды деп үміттенеді. 8 мамырда Джеймс Б. Макферсон басқаратын Теннесси Одақ әскері күзетілмеген Снейк Крик-Гапты басып алып, Ресакаға батыстан қауіп төндірген соң, Джонстон Далтонды тастап кетуге мәжбүр болды. Джонстон Ресакаға шегінді, онда оған қосымша күштер келді; оны Шерман қуып жетеді, оның көп бөлігі Макферсонмен Снейк Крик-Гап арқылы, ал қалғаны Батыс және Атлантика темір жолымен оңтүстікке қарай ілесіп келді. 14 мамырда Шерман Ресаканың батысында бекінді, бірақ Конфедерацияның солтүстік және солтүстік-батыстағы қорғанысына жасалған шабуылдар сәтсіз аяқталды, сондай-ақ сол күні Джонстонның сол фланкіна жасалған шабуыл да қайтарылды. 15 мамырда Шерманның солтүстікке жасаған шабуылы мен Конфедерацияның қарсы шабуылы екеуі де тоқтатылды, бірақ басқа Одақ әскерлері Останаула өзенінің оң жағалауындағы көпір басын басып алды. Шегіну жолы қауіп төнгендіктен, Джонстон сол түні Ресаканы тастап, 17 мамырда шайқас болған Адерсвиллге оңтүстікке қарай шегінді.

Одақ әскері

30 сәуірде Шерман Миссисипи әскери округін басқарды және 110 000 сарбаздан тұратын далалық армия жинады, оның 99 000-ы «шабуылдық мақсаттарға» қолданылуға дайын болды. Одақ армиясының 254 бірлігі 12 фунттық «Наполеон», 10 фунттық «Parrott» мылтықтары, 20 фунттық «Parrott» мылтықтары және 3 дюймдік «Ordnance» мылтықтарынан тұрды. Армиямен бірге 25 000 әскери емес адамдар болды, олардың ішінде теміржол қызметкерлері мен жөндеушілер, жүк тасушылар, медициналық персонал және қара нәсілді лагерь қызметшілері бар еді. Шерман үш армияның бөлімшелерін басқарды. Джейкоб Долсон Кокс айтқанынша, Джордж Х. Томас басқарған Камберленд армиясы 60 000 сарбаз бен 130 бірлік қарудан, Джеймс Б. Макферсон басқарған Теннесси армиясы 25 000 сарбаз бен 96 бірлік қарудан, ал Джон Скофилд басқарған Огайо армиясы 14 000 адам мен 28 бірлік қарудан тұрды. Марк М. Боатнер III Томас армиясында 63 000, Макферсон армиясында 24 000, ал Скофилд армиясында 13 500 адам болғанын мәлімдеді. 1 мамырда Шерманның 88 188 жаяу әскері, 4 460 артиллериясы және 6 149 атты әскері болды, яғни жалпы саны 98 797 адамды құрады. Кевин У. Янгтың сөзіне сәйкес, Шерманның 110 000 сарбазы болды. Томас армиясы Оливер Отис Говард басқарған IV корпустан, Джон М. Палмер басқарған XIV корпустан, Джозеф Хукер басқарған XX корпустан және Эдвард М. МакКук, Кеннер Гаррард және Хью Джудсон Килпатрик басқарған үш атты дивизиядан тұрды. Макферсон армиясы Джон А. Логан басқарған XV корпустан және Гренвилл М. Додж басқарған XVI корпустың сол қанатынан құралды. Франсис Престон Блэр басқарған XVII корпусы 8 маусымға дейін қосылмады. Скофилд армиясы Скофилд басқарған XXIII корпустан және Джордж Стоунмен басқарған атты әскер дивизиясынан тұрды. IV және XX корпустарда әрқайсысында 20 000 сарбаз, XIV корпуста барлығы 22 000 сарбаз, XV корпуста 11 500 сарбаз, ал XVI және XVII корпустарда әрқайсысында шамамен 10 000 адам болды.

Конфедерациялық армия

Джонстонның Теннесси армиясына Уильям Дж. Харди мен Джон Белл Худ басқарған екі жаяу әскер корпусы, сондай-ақ Джозеф Уилер басқарған ат әскер корпусы кірді. Көп ұзамай армияға Леонидас Полк корпусы мен Уильям Х. Джексонның ат әскер дивизиясы қосылды, оны кейде Миссисипи армиясы деп атаған. Харди корпусына Бенджамин Ф. Читам, Патрик Клебурн, Уильям Х. Т. Уокер және Уильям Б. Бейт дивизиялары кірді. Худ корпусы Томас К. Хиндман, Картер Л. Стивенсон және Александр П. Стюарт дивизияларынан құралды. Полк корпусы Уильям Уинг Лоринг, Сэмюэл Гиббс Френч және Джеймс Канти дивизияларынан тұрды. 30 сәуірде Джонстонның Теннесси армиясы 41 279 жаяу әскер, 8436 атты әскер және 144 зеңбірекке қызмет ететін 3227 артиллерияшыны тіркеді. «Ұрыстар мен басшылар» Джонстонның күшейткіштерін келесідей есептеді: Хью В. Мерсердің бригадасы (2800) 2 мамырда Атлант жағалауынан, Канти дивизиясы (5300) 7 мамырда Мобилден, Алабамадан, Лоринг дивизиясы (5145) 10-12 мамыр аралығында Миссисипиден, Френч жасағы (550) 12 мамырда, Джексонның ат әскері (4477) 17 мамырда және Френч дивизиясы (4174) 19 мамырда келді. Басқа бөлімдер кейінірек жетті. Армияны қолдауға шамамен 8000 жауынгерге жарамсыз адамдар, олардың көпшілігі соғысқа қабілетсіз болды. Янгтың сөзіне сүйенсек, Полк корпусы қосылғаннан кейін Джонстонның «шамамен 70 000» әскері болды. Американдық майдандық сенім қоры Ресакада Джонстонның 60 000 әскері болғанын мәлімдеді.

Стратегия

Одақ армиясының бас генерал-майтабалы Улисс Грант Шерманға "Джонстон әскеріне қарсы жорық жасап, оны талқандап, жау елінің мүмкіндігінше тереңіне еніп, олардың соғыс ресурстарын барынша жоюды" бұйырды. Конфедерация әскерін "талқандау" орнына, Шерман оны Атлантаға кері шегіндіруді жоспарлады. Атланта Конфедерацияның маңызды теміржол, жабдықтау және өндіріс орталығы болғандықтан, Шерман оны өзінің басты мақсаты ретінде белгіледі. Шерман Гранттың Шығыс майданында Роберт Лиге қарсы операциялары басты науқан болады, ал оның Батыс майданындағы операциялары екінші деңгейде болады деп есептеді. Грант пен Шерманның екеуі де келіскен нәрсе – Джонстонға Лидің шығыстағы күштерін нығайтуға рұқсат беруге болмайды. Шерманның алғашқы міндеті – Чаттанугадағы алдыңғы базасында 70 күнге 100 000 сарбаз бен 35 000 жылқыға жететін азық-түлік қорын жинау болды. Осылайша, егер Конфедерация Нэшвилл мен Чаттануга арасындағы теміржолды бұзса, оның Одақ әскерлері науқанды жалғастыра алады. Шерман бұл мәселені Луисвилл және Нэшвилл теміржолынан, сондай-ақ екі кішірек теміржолдан вагондарды тәркілеу арқылы шешті. Теміржолдарды әскери мақсаттар үшін пайдалануға басымдық беріп, Шерман 1864 жылдың сәуір айының соңына дейін жеткілікті қоры жинады. Батыс және Атлантика теміржолы Чаттануганы Атлантамен байланыстырды және Джонстон әскерін Далтоннан жабдықтады. Шерманның 2000 адамнан тұратын теміржол жөндеу ұйымына Уильям Вирман Райт жетекшілік етті. Бастапқыда Шерман Макферсон әскерін Алабама штатының солтүстік-шығыс бөлігінен Джорджия штатының Рим қаласына қарай жылдыруды жоспарлаған. Алайда, XVII корпустың әлі де Каирде, Иллинойста екенін және Эндрю Джексон Смиттың екі дивизиясын да пайдалану мүмкін емес екенін анықтады. Сондықтан Шерман Макферсонның 23 000 адамын Томас ұсынған жоспарды орындау үшін пайдалануды жоспарлады, атап айтқанда, Snake Creek Gap арқылы өтіп, Ресакадағы Батыс және Атлантика теміржолын қирату. Содан кейін Шерман Макферсонның сол жерден кері шегінуін қалады. Осы уақытта Шерман Томас пен Скофилд әскерлерін Конфедерация әскеріне қарсы фронталды шабуылға түсуге шақырды. Теміржол қиратылғаннан кейін Шерман Джонстонның кері шегінетінін күтті, содан кейін Макферсон ол жерден шығып, Джонстонға батыстан шабуылдайды, ал Томас пен Скофилд солтүстіктен шабуылдайды. Сәуір айының басында Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Конфедерация үкіметі Джонстонның өзіне қарсы шыққан Одақ әскерлеріне қарсы шабуыл жасауын қалады. Джонстон күштерді сұрады, бірақ Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис бас тартты. Дэвис басты Одақ шабуылы шығыста болатынын күтті және Одақ армиясының шығыста да, батыста да ірі шабуылдар жасауға күші жетпейді деп сенді. Уилер Шерманның 103 000 сарбазы бар екенін дәл баяндаған кезде, Дэвис пен оның әскери кеңесшісі Брэкстон Брэгг оған сенуден бас тартты. Брэгг Шерманның 70 000-нан аспайтынын, оның ішінде 60 000-нан тұратын далалық күштері бар екенін мәлімдеді. Дэвис Джонстонға сенбеді, бірақ науқанның алдында оны алмастыруға болмайтынын сезінді.

Операциялар

Джефферсон Дэвис Шерманның Джорджияға төнген қауіпін сезгенде, Полкке Миссисипиден Лоринг дивизиясын және Мобилден жаяу әскер бригадасын жіберуге рұхсат берді. Полк бұйрықтарын асырып, Френч дивизиясы мен Джексонның атты әскеріне Миссисипиден Джорджияға көшуге және өзі де сонда баруға бұйрық берді. 3 мамырда Шерман әскерлері қозғалды. 7 мамырда Палмердің XIV корпусы оңтүстік-шығысқа қарай Ринггольдтен Туннель-Хиллге, Говардтың IV корпусы XIV корпусты қолдау үшін Катуса-Спрингстен, ал Хукердің XX корпусы Ли мен Гордон Миллден оңтүстік-шығысқа қарай Роки-Фейс-Ридждегі Милл-Крик-Гэпке қарай жорық жасады. Скофилдтің XXIII корпусы Ред-Клейден оңтүстік-батысқа қарай Катуса-Спрингс маңындағы IV корпусымен қосылу үшін жүрді. МакКуктың атты әскері Шерманның сол қанатында Варнелл станциясында орналасқан еді. Макферсон әскері Ли мен Гордон Миллден оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай Шипс-Гэпке, содан кейін шығысқа қарай Виллановқа қарай бағытталды. Гаррардтың атты әскер дивизиясы Макферсон колонналарын бастап жүруге тиіс болған, бірақ ол кешіктірілді; Шерман олардан бұрын шабуылды бастауға бұйрық берді. 8 мамырда Роки-Фейс-Ридж шайқасында Чарльз Гаррисон Харкердің IV корпус бригадасы тау жотасының солтүстік ұшын басып алды, ал басқа бөлімшелер Базард-Рост асуына көтерілді. Оңтүстікке қарай Дуг-Гэптен Джон У. Гиридің XX корпусы дивизиясы жота арқылы өтуге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Дегенмен, бұл әрекеттер Джонстонның назарын Макферсон күштерінен аудару мақсатында жасалды. Шындығында, Уилердің атты әскері Макферсон колоннасын байқады, бірақ Джонстон оның Римге қарай бет алғанын сенді. Джонстон Лоринг дивизиясына Алабамадан Римге қарай шеру жасауды және Уильям Т. Мартиннің атты әскер дивизиясына да сонда баруды бұйырды. Осы уақытта Джеймс Канти бригадасы Ресакаға келді. Бастапқыда Джонстон оған Далтонға қарай шеру жасауға бұйрық берді, бірақ шешімін қайта қарастырып, Ресакада қалуға нұсқады. 9 мамырдағы шеруден кейін Томас В. Суинидің XVI корпусы дивизиясы Снейк-Крик-Гэптің ұзын шатқалынан өтіп, оның оңтүстік шығысына жетті. Джеймс К. Веатчтің басқа XVI корпус дивизиясы және XV корпустың екі дивизиясы сол күні кешке шатқалының солтүстік жағына дейін жетті. XV корпустың үшінші дивизиясы вагонды күзетіп тұрды, ал Гаррардтың атты әскері әлі алыста болды. Шерман Килпатрикке Макферсонға көмектесу үшін атты әскер бригадасын жіберуді тапсырды. Макферсон Шерманға Снейк-Крик-Гэпте екенін хабарлап, келесі күні таңертең Ресакаға шабуыл жасауға бұйрық берді. Кейінірек Клебурн Джонстонның штаб бастығы Уильям В. Макколл оған "бұйрықтарды ашық бұзғандықтан" шатқал қорғалмағанын айтты, бірақ кінәлі тарапты атамады. 9 мамыр түнінде Канти Джонстонға Вилланов маңында атты әскер одақтық әскерлерді көргенін хабарлады. Сондықтан Джонстон Дж. Уоррен Григсбидің атты әскер бригадасына Снейк-Крик-Гэпті басып алуға бұйрық берді. 10 мамыр күні таңертең Григсбидің сарбаздары шатқалға жақындағанда, олар Макферсоннің алғы шебімен, 9-шы Иллинойс атты жаяу әскерімен және 66-шы Иллинойс жаяу әскер полкімен кездесті. Григсби атты әскеріне Ресакаға қарай одақтық әскердің жолын тоқтатуға бұйрық берді. Түскі сағат 2-ге қарай Додждың XVI корпусының екі дивизиясы Ресакадан батысқа қарайғы жол қиылысына жетті. Веатч дивизиясын солтүстіктен жолды бақылауға қалдырып, Додж Суини дивизиясымен бірге алға жылжып, Балд-Хиллді қорғаған 1400 адамнан тұратын конфедерат күштерін жеңді. Ресаканы қорғауға Кантидің 4000 адамы ғана болды, оның ішінде Григсбидің атты әскері де бар. Уильям Р. Скайфтың айтуынша, конфедерат күштеріне Дэниел Х. Рейнольдс басқарған бригада және 12 фунттық Наполеонмен қаруланған екі 4 зеңбілік батарея кірді. Кокс басқа бір дереккөзі Рейнольдстың бригадасы Дуг-Гэпте болғанын мәлімдеді. Түскі сағат 4-те Логанның екі дивизиясы жол қиылысына жетіп, Веатч дивизиясын босатты. Веатчтің әскері Суинидің сол жағындағы Кэмп-Крик арқылы өтіп, темір жолға жақындады. Сол кезде Суини дивизиясы алға жылжып, темір жолға жақын келді. Макферсон тұзаққа түсіп қалғанынан қорқып, Додждың екі дивизиясын да шақырып алып, 6 адам қаза тапқан, 30 жараланған және 16 тұтқынға түскеннен кейін өзінің әскерін Снейк-Крик-Гэпке қайтарды. Оның бұйрығы темір жолды бұзу еді, бірақ оның әскерлері тек телеграф сымдарын ғана кесіп тастады.

Алдын ала мәліметтер

9 мамырда Томас пен Скофилд Рокки Фейс Ридждегі Конфедерация қорғанысын зерделеу үшін алғы шепке барды. Джонстон Харди корпусын сол жаққа, ал Худ корпусын оң жаққа орналастырды. Тек Харкер бригадасы шабуылға өтті, бірақ олар кері қайтарылды. Джонстонға Snake Creek Gap-те Одақ әскерлерінің бар екені туралы хабар жеткенде, Конфедерация қолбасшысы Клебурн мен Уокер дивизияларын Ресаканың солтүстігіндегі Тилтонға жіберді. 10 мамырда Шерман Макферсонның теміржолды кесіп тастай алмағанын біліп, дереу Хукердің XX корпусын оған қосылуға жіберді, ал Говардтың IV корпусын Рокки Фейс Риджде қалдырып, Хукерді әскердің қалған бөлігімен еріп кетті. 11 мамырда Полк Лоринг дивизиясымен Ресакаға жетті, келесі күні Палмер мен Скофилд корпустары келді, ал Джонстон сол түні Далтонды эвакуациялап, әскерін Ресакаға қарай оңтүстікке жылжытты. 12 мамыр күні түстен кейін Шерман Макферсон штабына келді. Ол өзінің бағыныштысына: «Жарайды, Мак, өмір бойындағы мүмкіндікті жіберіп алдың» деді. Кейін сол күні Томас та келді және Шерманға Джонстонның вагондары оңтүстікке қарай Ресакаға қарай жылжып бара жатқанын хабарлады, бұл Конфедерация әскерінің шегініп жатқанын көрсетеді. Шерман XIV корпусына асығыс етуді бұйырды, және сол түні олар Snake Creek Gap арқылы өтті. Говардтың IV корпусы мен Стонменнің кавалерия дивизиясы, соңғы рет майданға келген, 13 мамыр таңында Далтонды басып алды. Говард Шерманға таңғы сағат 9-да Далтонның эвакуацияланғанын, оның штабы мен Макферсон штабы арасындағы уақытша телеграф желісі арқылы хабарлады. Таңертең Шерман әскері Ресакаға қарай жылжып, сағат 10-ға дейін жақындады. Килпатрик кавалериясын барлауға шығарды, бірақ көп ұзамай жараланды. Логанның XV корпусы Ветчтің XVI корпусы дивизиясымен оң жақта және XX корпусының бөлімдерімен сол жақта орналасты, сағат 13:00-де Конфедерацияның алғы шебіне шабуыл жасады. Сағат 16:30-ға қарай Логан әскері Конфедерация әскерін Bald Hill-ден ығыстырып, Ресаканың сыртындағы бекінілген қатарлармен бетпе-бет келді. 13 мамыр күні кешке Шерман әскері оңнан солға қарай келесідей орналасты: Ветч дивизиясы, Логан корпусы, Даниэль Баттерфилдтің XX корпусы дивизиясы, қалған екі XX корпусы дивизиясы резервте, Палмердің XIV корпусы. Шофилдтің XXIII корпусының екі дивизиясы XIV корпустың артында, ал үшінші дивизия, Альвин Петерсон Хови, Snake Creek Gap-ті күзетті. Свинидің XVI корпусы дивизиясы Ресаканың батысында болды. Гаррардтың кавалерия дивизиясы Виллановқа жақын болды, ал Килпатриктің кавалериясы, уақытша Илай Лонгтың басшылығымен, Останаула өзенінің сол жағалауын бақылады. Одақ әскеріне Джонстон әскерінің көп бөлігі қарсы тұрды. Тек Бэйт, Хиндман және Стюарт дивизиялары ғана Далтоннан жылжып, сол күні кешке Ресакаға жетті. Стоунмен мен Маккуктың кавалериясы және Говардтың IV корпусы Далтоннан оңтүстікке жылжыды, оларды Уилердің тиімді тосқауылдау тактикасы баяулатты. Джонстон Полк корпусын Конфедерацияның сол жақ қанатына орналастырды, сол жағы батысқа қарап, Останаулаға тірелді. Харди корпусы ортаны батысқа қарап ұстады. Худ корпусы оң жақ қанатын қорғады, оң жағы Конасауга өзеніне тірелді. Уокер дивизиясының бір бөлігі резервте, ал екінші бөлігі Калхунда, оңтүстікке қарай болды.

14 мамыр

Шерман Джонстонды Ресакадан шегінуге ниетті деп ойлады, бұл сенім Останауланың оңтүстік жағалауына қарай жылжып бара жатқан конфедераттық вагон тізімін көргеннен кейін күшейді. Шындығында, Джонстон Шерманның өзіне шабуыл жасап, одақ әскеріне қарсы соққы беру мүмкіндігін ұсынатынына үміттенеді. Шерман Камберленд понтондарын дайындады, сонда Килпатриктің кавалериясы Останауладан өтіп, теміржолды бүлдіре алады. Ол Гаррардтың кавалериясының Римге қарай жылжуын да қалады. Сонымен қатар, Шерман одақтың жаяу әскерінің шабуыл жасауын қалады, осылайша Джонстон Килпатрик пен Гаррардты тоқтатуға үлкермейді. Томас Макферсонның әскерін және Хукер корпусын Останауладан өте қалып, конфедераттардың ықтимал шегінуіне кедергі келтіретіндей етіп жіберуді ұсынды. Шерман бұл идеяны қабылдамады. Понтондар 14 мамыр күні таңертең жетті және бірнеше сағаттан кейін Останауладағы Лейдің паромдық өтпелі жеріне жетті. Таңертең Шерманның бұйрығымен Макферсон Свини дивизиясына Останауладан өтіп, Гаррардқа Римге қарай жорық жасауға бұйрық берді. Хауардтың IV корпусы түнгі сағат 11-де солтүстіктен келген кезде, Шерман Палмердің XIV корпусына және Скофилдтің XXIII корпусына (Палмердің сол жағында) алға жылжуға бұйырды. Шерман олардың конфедераттардың оң қанатына шабуыл жасап жатқанына сенді. Шындығында, одақ әскері конфедераттардың оң орталық бөлігіне білмей шабуыл жасады. Одақ сарбаздары тығыз өсімдіктердің арасынан адасып, кенеттен Камп-Крик шығысындағы конфедераттардың бекіністеріне тап болды. Генри М. Джуданың XXIII корпусы дивизиясы ойсыз шабуыл жасады, қарқынды мылтық пен зеңбірек атысына тап болып, қанды түрде кері шегінді. Джуданың сол жағында Кокстың XXIII корпусы дивизиясы мылтық орларының алдыңғы қатарына тап болып, ащы күреспен оларды басып алды. Джуданың оң жағында Абессалом Бейрдтің XIV корпусы дивизиясы 135 жаралыдан кейін қатты қарсылыққа тап болды. Түскі сағат 3-ке қарай Джуда дивизиясы 700 адамды өлтіріп немесе жаралап алды, ал Кокс әскерлері 66 адам өлтіріліп, 486 адам жараланды. Содан кейін одақ артиллериясы далалық қаруларын дайындап, конфедераттардың қатарларын күшті бомбалауға алды. Түскі сағат 4-те Джонстон Дэвид Стенлидің Ховард корпусы дивизиясының сол қанаты ашық екенін байқап, Худқа шабуыл жасауға бұйрық берді. Сағат 17:00-де Стюарт пен Стивенсон дивизиялары Уокер дивизиясының үш бригадасы мен Лоринг дивизиясының бір бригадасының қолдауымен алға жылды. Стенли көмек сұрап, өзінің дивизиясын ұзын, жіңішке желіге бөліп, сол қанатына Питер Симонсонның 5-Индиана батареясын орналастырды. Хауард күшейтуді сұрады және Хукер корпусынан Альфеус С. Уильямстың дивизиясы жіберілді. Стивенсон сарбаздары Стенлидің екі сол бригадасын басып алды, бірақ олар 5-ші Индиана батареясын басып алуға тырысқанда, оның алты M1857 12 фунттық Наполеондары мен 3 дюймдік орднанс мылтықтарының қатал атысынан кері шегінді. Стивенсон дивизиясы екінші шабуылға көшті және Стенлидің қайта жиналған одақ жаяу әскерінің және қанаттан атылған қос канистраның жақын қашықтықтағы жарылысынан кері қайтарылды. Конфедераттар үшінші шабуылға тырысқан кезде Уильямстың дивизиясы келді және оны ауыр шығынмен сүріндірді. Стивенсонның оң жағында Стюарт дивизиясы оңға тым алыс жылжыды және одақ қанатына ешқашан тиіспеді. Түстен кейін Питер Жозеф Остерхаус конфедераттардың соғыс желісінің әлсіздігін байқап, 12-ші Миссури пехотасын алға итерді. Полк Камп-Крикке көпірді басып алып, оны қорғауға кірісті. Кешкі сағат 5-те Макферсон өзіне қарсы шыққан конфедераттардың солтүстікке әскер жұмсап жатқанын білді. Әскерлердің көшуін тоқтатуға бел буған ол XV корпустың екі бригадасына Камп-Криктің арғы жағындағы төбені басып алуға бұйрық берді. Остерхаус дивизиясынан Чарльз Р. Вудстың бригадасы және Морган Льюис Смит дивизиясынан Джайлс Александр Смит бригадасы сағадан өтіп, төбені басып алды. Кешкі сағат 7:30-да Канти дивизиясы мен Альфред Джефферсон Вонн-младший бригадасы төбені үш рет қайта басып алуға тырысты, бірақ Луи Волькердің F батареясының 2-ші Миссури батареясының және мылтық атысының алдында сәтсіз болды. Төбеге орналасқан артиллерия теміржол мен вагон көпірлеріне тиіп кетуі мүмкін болғандықтан, Джонстон пулялардан тыс қашықтықта понтон көпірін орнатуды бұйырды. Лейс-Ферриде Суини дивизиясы Останауладан сәтті шабуылмен өтті. Алайда, конфедераттар өзеннің жоғары жағында көпір салып жатқандары туралы хабар алғаннан кейін, Суини өзінің көпірбасына шегінді.

15 мамыр

15 мамырда Шерман Говард пен Хукер корпустарына солтүстіктен шабуылдап, Ресакаға қарай жылжуға бұйрық берді. Макферсонға күтілмеген шабуылға дайындалып, орнын ұстауға бұйрық берілді. Палмер корпусына да өз позицияларын сақтап тұруға бұйрық берілді. Шофилдке корпусын шегіндіріп, сол фланға жылжытуға тапсырылды. Джонстон бастапқыда Федералдардың сол флангына тағы шабуыл жасауды жоспарлаған, бірақ Останаулаға көпір салынғанын және Полк қорғанысына енгенін естіген соң жоспардан бас тартты. Таңертеңгі уақытта, жалғыз оқиға – Стоунменнің кавалериясының бір бөлігі Конасауганы кесіп өтіп, қууға дейін Конфедерация госпиталін басып алды. Сағат 13:00-де Хауард шабуылға көшті, бірақ оқ жаңбыры мен артиллерия отынан бірден кері қайтарылды. Бір генерал өзінің бригадасы отыз секунд ішінде 120 адамнан шығынға ұшырағанын, ал аман қалғандарына шегінуге бұйрық берілгенін хабарлады. Одан кейін болған атыста Одақ бригадасының командирі Август Виллих ауыр жарақат алды. Хауардтың сол жағында Хукер Гири мен Баттерфилд дивизияларымен, барлығы 12 000 адаммен сағат 13:30-да шабуылға шықты. Әр дивизияның үш бригадасы бригадалық колонна құрды, яғни полктер бірінің артынан бірі орналасты. Бірақ, шабуылға дейін жасалған марш бригадаларды тығыз өсімдіктер мен шатқалдар арқылы жүргізіп, бригадалар мен полктерді шатастырды. Одақ әскерлерінің әртүрлі бөлімдері қиын жерлерден ретсіз шығып, шабуылдары кері қайтарылды. Алайда, Бенджамин Харрисонның 70-ші Индиана жұмылдырылған полкімен басқарған Уильям Томас Уордтың бригадасы Макс Ван Ден Корпуттың Джорджия Чероки батареясының алдына шығып, қаруларды басып алды. Конфедерацияның қарсы шабуылы Уордтың әскерін кері шегіндірді, бірақ Джон Кобёрнның бригадасы да кері шегінгенге дейін қаруды қайтарып алды. Соңында, 12 фунттық төрт Наполеон екі жақтың арасында қалды, ешкім де қаруды иелене алмады. Хукер корпусы ешқандай аумақты басып алмады және 1200 адамнан шығынға ұшырады, оның ішінде 70-ші Индианадан 156 адам. Джонстон Федералдардың Лейс-Ферриде қауіпті болмайтынын естігеннен кейін, Худқа сол фланға қайта шабуыл жасауға бұйрық берді. Сағат 16:00-де Стюарт дивизиясы Худтың нұсқауымен шабуылға көшті. Бірден кейін Уолкер Федералдардың Лейс-Ферридегі Останауладан қайтадан өтіп жатқанын хабарлады. Джонстон шабуылды тоқтатуға тырысты, бірақ кеш болды. Кездейсоқ оқиғаның нәтижесінде Стюарт бригадалары бірінен соң бірі орманнан шығып, Уильямс дивизиясынан ауыр соққыға ұшырады. Уильямс әскерлері Стюарт дивизиясына 1000 адамнан шығын келтірген кезде 48 адам қаза тауып, 366 адам жараланды. Стивенсон дивизиясы да сәтсіз шабуылда кем дегенде 100 адамнан шығынға ұшырады. Ховидің XXIII корпусының дивизиясы, жаңадан жұмылдырылғандардан құралған, Уильямсқа қолдау көрсетуі керек еді, бірақ оның әскерлері жерге жатып, алға жылжудан бас тартты. Осы уақытта Лейс-Ферриде Суини Конфедерация көпірі туралы хабардың жалған екенін білді. Сондықтан, ол өткен күнгі сәтті операцияны қайталап, оң жағалауда көпірдің басын құрды. Кешке, Худ пен Хардимен кездескеннен кейін Джонстон әскеріне Ресакадан шегінуге бұйрық берді. Ол Шерман әскерінің Конасаугадан Останаулаға дейін толыққанды бекініп алғанын және оның жабдықтау желісіне қарсы күштерді бөліп алатынын білді. Ол Лейс-Ферридегі Одақ әскерлерінің өз әскерінің шегіну жолына тікелей қауіп төндіретінін көрді. Джонстон әскеріне теміржол және вагон көпірлерін, сондай-ақ понтон көпірін пайдалануға нұсқау берді. Екі жақ арасында қалған төрт зеңбірек – артта қалған жалғыз мүлік. Полк пен Харди корпустары теміржол және вагон көпірлерін, ал Худ корпусы понтон көпірін пайдаланды. Конфедерация әскері Останаула көпірінен таңғы сағат 03:30-да өтті, ол Логанның XV корпусының шабуылшылары Конфедерация бекіністерін бос тапқан кезде таңғы сағат 03:00-де ғана анықталды. Джонстонның инженерлері понтон көпірін алып тастап, қалған екі көпірді өртеп жіберді, бірақ Логанның әскері вагон көпірін қиратудан сақтап, бірнеше дезертирлерді ұстады.

Нәтижелер

Кастельдің мәліметінше, Ресака шайқасында Одақтың жоғалғандары 4000-қа жетті, оның ішінде 600 адам қаза тапты немесе жан сақтап қалуға мүмкіндіксіз жарақат алды. Конфедерацияның жоғалғандары шамамен 3000 болды, олардың 500-600 әскері мен 4 зеңбірек тұтқындалды. Американдық майданды сақтау қоры мен Ұлттық саябақтар қызметі 2747 Одақ және 2800 Конфедерация әскерінің қаза болғанын тіркеді. Бұл дереккөздер шайқасты шешілмейтін және нәтижесіз деп сипаттады. Шерман Джонстонды екі «тактикалық тұрғыдан берік қорғаныс позициясын» тастауға мәжбүр етті, бірақ Конфедерация әскері екі рет те зардапсыз қашып кетті. Кастель Шерманның шайқасты жүргізуін сынады, атап айтқанда, қымбатқа түсетін шабуылдарды бастады, сол қанатын қарсы шабуылға ашық қалдырды, артиллериясымен көпірлерге оқ атпады және Джонстонның шегінуіне қауіп төндіретін Лейс Ферри көпір басын пайдаланбады. Джонстон да қымбатқа түсетін шабуылдар жасады, бірақ оның шегінуі «уақытылы және тиімді» болды. Дегенмен, Шерман Джонстонды Атлантаға қарай итеріп, Джонстонның Лиге әскер жіберуіне кедеріс келтірді. Шерман Оостанаула және Этова өзендері арасында Джонстонның шегініп бара жатқан әскерін қуып жеңіп, талқандауға ниеттенді, бұл Солтүстік Грузиядағы ең ашық аймақ, себебі Этовадан оңтүстікке қарай ландшафт қайтадан орманды және таулы болып кетеді. Шерман Гаррардтың атқыштар дивизиясын, одан кейін Джефферсон Дэвистің XIV корпусының бөлімшесін Останауланың батыс жағалауымен Римге қарай жіберді. Макферсонның екі корпусы Шерманның оң жақ қанатын құру үшін Лейс Ферриден өтті. Томас әскерлеріне теміржолмен оңтүстікке қарай ілесуге бұйрық берілді. 16 мамыр күні сағат 13:00-де Говард корпусы жөнделген көпірден өтіп, сол күні кешке Калхунға жетті. Шофилд және Хукер корпустары шығысқа қарай бағытталды. Олар алдымен Конасауганы кесіп өтіп, содан кейін Филдс-Миллде Кусаватти өзенін кесіп, оңтүстікке бұрылып Шерманның сол жақ қанатын құрады. Джонстон Адерсвиллге қарай шегінді, онда қорғаныс шайқасын өткізуді жоспарлады.

Ресака соғыс алаңы мемлекеттік тарихи орны

Соғыс алаңы Ресака соғыс алаңы мемлекеттік тарихи орны ретінде сақталған және жұма күндері мен демалыс күндері ашық. Мекеңжайы: 183 Resaca Lafayette Rd., Resaca, GA 30735. Америка шайқас алаңдарының қоры және оның серіктестері 2023 жылдың ортасына дейін Ресака шайқас алаңының 1044 акрын сатып алып, сақтап қалды. Ресака шайқас алаңының достары мен Джорджия шайқас алаңдары қауымдастығы Камп-Крик бойында 500 акрлық шайқас алаңы паркін құрды.

Танымал мәдениетте

Амброз Биерстің "Ресакада қаза тапқан" атты қысқа әңгімесі, өртке бейсақты шабуылдаған батыл штаб офицерінің қазасына тоқталады.