Кіріспе

Құрылыста біріктірулерді герметтеуге қолданылатын икемді материал, жылқының подковасына орнатылған тіреулер.

Қаптау немесе герметик – әртүрлі құрылымдар мен құбырлардағы ақауларды болдырмау үшін біріктірулерді немесе тігістерді герметтеуге қолданылатын материал. Қаптаудың ең ерте түрі – ағаш қайықтар мен кемелердің тақтайлары арасындағы үшбұрышты тігістерге тығылатын талшықты материалдардан тұрды. Бұрын құйылған темірден жасалған кәріз құбырлары да осылай герметтелетін. Кемелер мен қазандықтардың тігістерін бұрын металлмен соғу арқылы жабыстыратын. Қазіргі заманғы герметиктер – ғимараттар мен басқа да құрылымдарда су, ауа, шаң, жәндіктерден қорғауға немесе өрттен сақтауға арналған икемді герметтеу құралы болып табылады. Туннель салу саласында қаптау – сегменттік жиналмалы бетон туннельдердегі біріктірулерді герметтеу, көбінесе бетонды пайдалану арқылы жасалады.

Ағаштан жасалған кеме жасау

Ағаш кемелерде дәстүрлі калькуляциялау үшін қарағай шайырына малынған мақта және окум (кәнеп) талшықтары қолданылады. Бұл талшықтар тақтайшалардың арасындағы үшбұрышты тігіске қағу үшін, калькуляциялау балғасы және калькуляциялау темірі деп аталатын жалпақ кескіш тәрізді құралмен кіргізіледі. Калькуляциялау содан кейін корпустың тігістерінде, немесе палуба тігістерінде балқытылған қарағай шайырымен жабылады, бұл процеске "төлеу" немесе "калефакция" деп аталады. Осы жұмысты атқаратындар калькуляциялаушылар деп аталды. Еврей Библиясында, пайғамбар Езекиел кемелерді калькуляциялауды ерекше шеберлік деп еске алады.

Темірден немесе болаттан жасалған кеме жасау

Пернетілген болаттан немесе темірден жасалған кеме құрылысында, қаптау – тігістерді су өткізбейтін ету процесі болды, ол үшін қалың, дөңгелек ұшы бар кескіш құралды тігістің жанындағы металл пластинаға кіргізетін. Бұл металлдың жанындағы бөлікке жақын орналасуына себеп болады.

Қазандық жасау

Темір мен болаттан жасалған, жоғарыда кеме корпустары үшін сипатталғандай қаптау, қайнатылатын қазандықтар дәуірінде қазандық жасаушылар да жалғауларды су өткізбейтін және бу өткізбейтін ету үшін қолданған.

Қолдану

Көп мөлшерде қолдану үшін герметик көбінесе бір рет пайдаланылатын картридждерде таратылады, олардың бірінші ұшында жағылатын қондырғысы бар, қатты цилиндрлі картон немесе пластик түтікшелер, ал екінші ұшында жылжымалы поршень болады. Бұлар герметик тапаншаларында қолданылады, олар әдетте поршенді итеруге арналған таяқшаға қосылған иінтірекке және кері соққыны болдырмау үшін храповик механизміне ие. Поршенді итеру таяқшасын электрмотормен немесе қысылған ауамен де қоздыруға болады. Осыған ұқсас механизмдер май тапаншаларында да қолданылады. Шағын жұмыстар үшін герметик сығылатын түтікшелерде таратылуы мүмкін. Жабық ұялы таяқша орнату кезінде зақымданса немесе тым қысылса немесе өткір бұрылыстарда иілсе, беріктігін жоғалтады және газ шығарады. Газдар осы таяқша арқылы өте алмайды, деформацияға, әлсіреуге және тіпті герметикте немесе тығыздағышта тесіктер (жарықтар) пайда болуына себеп болуы мүмкін. Газ шығарудың себебі – ашық ұялы таяқшаның жасалуы.

Акрил латекс

Қаптаманың ең көп таралған түрі – жалпы қолданысқа арналған акрил латексі. Акрил латексі арзан ғана емес, сонымен қатар оны тегіс жағу және қажет болса, кейіннен бояу да оңай.

Акрилден жасалған тақтайларды тұйықтаушы зат

Акрилдік плиткаға арналған герметик көбінесе кішкентай түтікшелерде келеді және ылғалды жағдайларда жиі қолданылады.