Кіріспе

Американдық ақын Пол Блэкберн (24 қараша 1926 – 13 қыркүйек 1971) – американдық ақын. Ол өлеңдері, аудармалары және әріптес ақындарға көмектесуі арқылы заманауи әдебиетке әсер етті.

Өмірбаян

Блэкберн Вермонт штатының Сент-Олбанс қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Уильям Гордон Блэкберн және Фрэнсис Фрост (сондай-ақ ақын, романист және балалар кітаптарының авторы) Блэкберн үш жарым жасында ажырасып кетті. Одан кейін ол он төрт жасқа толғанға дейін, анасы оны Нью-Йоркке, Гринвич-Виллиджге әкелгенге дейін, негізінен анасының ата-анасы олардың фермасында тәрбиеледі. Ол анасының ынтасымен жасөспірім шағында өлең жазуды бастады. 1945 жылы Нью-Йорк университетіне түскеннен кейін Блэкберн шетелге жіберуді үміттене отырып, әскерге қатысты. Бірақ соғыс аяқталған соң ол қызметінің қалған бөлігін Колорадодағы зертханада өткізді. 1947 жылы Нью-Йорк университетіне оралып, 1949 жылы Висконсин университетіне ауысып, 1950 жылы бітірді. Осы университет жылдарында Блэкберн алғаш рет Езра Паундтың ықпалына түсіп, Висконсин университетінде онымен хат алмасып жүрді. Ол бірнеше рет Вашингтонға автостоппен барып, Сент-Элизабет ауруханасында оны көріп қайтты. Паунд арқылы ол Роберт Крилимен танысты, бұл Сид Корман, Дениз Левертов, Чарльз Олсон, Джоэл Оппенгеймер және Джонатан Уильямспен байланысқа әкелді. Крилидің көмегімен Крилидің "Black Mountain Review" журналының алғашқы екі санымен байланысып, Блэкберн кейде "Black Mountain" ақындары мектебіне енгізілді. "Жинақталған өлеңдер" кітабының кіріспесінде былай делінген: "Блэкберн әрқашан ақындарды мектептерге бөлуге қарсы болды және Дональд Алленнің "Жаңа американдық поэзия" антологиясы (1960 ж.) оны "Black Mountain" ақыны рөліне қойғанын ұнатпады. Ол өлеңнің барлық түрлерін қабылдап, "егер дұрыс жасасаң, кез келген еңбек құнды" екенін айтты" (Э. Джаролим, "Пол Блэкберннің жинақталған өлеңдері", 1985). Сондай-ақ, Блэкбернге провансальдық поэзияға бағыт көрсеткен Паунд болды, ол Висконсин университетінде провансаль тілдерін зерттеді. Провансаль тіліндегі аудармалары бойынша жұмысы 1953 жылы Divers Press басылымынан шыққан өлеңдерінің шағын таңдауынан кейін күшейді, ал келесі жылы Францияда провансаль тілі мен әдебиетін зерттеу үшін Фулбрайт стипендиясын алды. Ол өмірінің соңына дейін провансаль поэзиясын аударуды жалғастырды. Оның еңбектері оның өлімінен кейін толық жарияланды. Блэкберн сонымен қатар ортағасырлық эпостық "Poema del Mio Cid", Федерико Гарсия Лорка, Октавио Пас және Пабло Пикассоның поэзиясын, Хулио Кортазардың әңгімелерін испан тілінен аударғаны үшін де танымал болды. Ол Кортазардың Америка Құрама Штаттарындағы әдеби агенті болды. Блэкберн поэзия қауымдастығында, әсіресе Нью-Йоркте маңызды рөл атқарды, ол жас ақындардың дамуына көмектесті. Ол қалаға келген жазушыларға логистикалық және эмоционалдық қолдау көрсетті, сондай-ақ өзі қатысқан түрлі оқу серияларында белгілі және жаңа жазушыларға оқуға мүмкіндік берді. Ол Битс, Нью-Йорк мектебі, Терең бейне ақындары және Black Mountain ақындарынан шығармалар ұсынған оқуларды ұйымдастырды. Клейтон Эшлмен былай деп жазды: "Көптеген, жай ғана бірнеше емес, бүгін тірі ақындар оған негізгі көркемдік мейірімділігі үшін, оқулары үшін, кеңестері үшін, бірақ одан да маңыздысы, өте аз ақындар бере алатын достық үшін қарыздар". Блэкберн ұйымдастырған оқулар Боуэридегі Сент-Марк поэзия жобасының тікелей бастауы болды. Сонымен қатар, Блэкберннің өзі ұйымдастырған және қатысқан оқуларды жазуға деген ұмтылысы 1950-ші жылдардың соңы мен 1970 жылдар аралығында Нью-Йорк поэзиясының ең толық ауызша тарихын жасады. 1960-шы жылдардың ортасына дейін Блэкберн өзін түрлі баспаханаларда, редакторлық және аударма жұмыстары арқылы қамтамасыз етті, соның ішінде "The Nation" журналының поэзия редакторы ретінде қысқа уақыт жұмыс істеді. Оның алғашқы жұмыстарының кейбірі энциклопедияларда жұмыс істеу және еркін рецензиялар жазуды қамтыды. 60-шы жылдардың ортасында ол WBAI радиосында ақындармен сұхбат алып, олардың өлеңдерін оқыды. Ол оқытушылық лауазымдар алуды бастады, ал 1965, 1966 және 1967 жылдары Аспен жазушылар конференциясында семинарлар өткізді. Ол 1966-1967 жылдары Нью-Йорктің Сити колледжінде резидент ақын болды. 1967 жылы Гуггенхайм стипендиясы оған аудармалары мен поэзиясы бойынша жұмыс істеу үшін Еуропаға оралуға мүмкіндік берді. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол өзін оқу турлары мен Нью-Скулда және Кортлендтегі Нью-Йорк мемлекеттік университетінде оқыту арқылы қамтамасыз етті. Блэкберн үш рет тұрмысқа шықты: 1954 жылдан 1958 жылға дейін Уинифред Грей Маккартимен; 1963 жылдан 1967 жылға дейін Сара Голденмен; және 1968 жылы Джоан Дайан Миллермен, одан 1969 жылы Карлос Т. есімді ұлы дүниеге келді. Пол Блэкберн 1971 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктің Кортланд қаласында өңеш рагынан қайтыс болды. Блэкберн өзінің поэтикасын толыққанды айқындауға ешқашан тырыспағанмен, 1954 жылғы "Мәлімдеме" туындысы жақсы қорытынды болып табылады. Өмірінде Блэкберн түпнұсқа поэзиядан он үш кітап, сондай-ақ аудармадан бес маңызды еңбек жариялады. Оның өлімінен кейін тағы он екі кітабы жарық көрді.