Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2004 жылы Шотландияның Глазго қаласында болған өнеркәсіптік апат
2004 industrial disaster in Glasgow, Scotland
2004 жылдың 11 мамырында Шотландияның батысындағы Глазго қаласының Мэрихилл ауданындағы Вудсайд ауданындағы ICL Plastics зауыты (көбінесе Stockline Plastics зауыты деп аталады) жарылысқа ұшырады. Тоғыз адам қаза тапты, оның ішінде екі компания директоры, ал 33 адам жарақат алды, олардың 15-і ауыр жағдайда. Төрт қабатты ғимараттың көп бөлігі қирады.
On 11 May 2004, the ICL Plastics factory (commonly referred to as Stockline Plastics factory), in the Woodside district of Maryhill, Glasgow in western Scotland, exploded. Nine people were killed, including two company directors, and 33 injured, 15 seriously. The four storey building was largely destroyed.
Жауап
Төрт қабатты ғимаратта шамамен 100 адам жұмыс істеді. Күн ортасында, британдық жазғы уақыт бойынша (11:00 UTC), жарылыс болды және ғимарат дереу құлады. Оқиға орнына бірінші болып келгендер – науқастарды тасымалдаушы жедел жәрдем бригадасы болды. Олар жарылыс болған сәтте жақын болғандықтан, бірден оқиға орнына баруға шешім қабылдады. Бұл алғашқы экипаж эвакуацияны ұйымдастырып, жараланғандарды қауіпсіз жерге шығарып, ондаған адамның өмірін сақтап қалды. Шамамен ондай адам қираған ғимараттың астында қалды. Өрт сөндірушілер арнайы іздеу-құтқару жабдықтарын пайдаланды, олардың ішінде иісшіл иттер, көмірқышқыл газының детекторы (тұтқындалған адамдардың дем алған көмірқышқыл газын анықтайтын), жылулық бейнелеу құралдары және оптикалық талшықты камералар бар еді. Бұл жабдықтар ғимараттың астында қалған адамдарды іздеуге көмектесті. Кейбір жұмысшылар дауыстап немесе ұялы телефондары арқылы өздерін естірте білді. 11 мамырда өрт сөндірушілер мен жедел жәрдем бригадасы қираған ғимараттан жеті адамды тірі алып шықты. Зауыттың қираған жерлерін іздеу жұмыстары келесі үш күн бойы жалғасты. Оқиға орнында 300-ге жуық өрт сөндіруші мен фельдшер жұмыс істеді. Оларға Солтүстік Йоркширдегі Леконфилд әскери-әуе базасының Sea King құтқару тікұшағының экипажы және Линкольнширдегі Уоддингтон әскери-әуе базасының иісшіл иттер тобы көмектесті. Жер сілкінісі болған жерге барып, аман қалғандарды іздеуге көмектесетін "Халықаралық құтқару корпусы" еріктілер тобының он бір шотланд мүшесі оқиға орнына келді. Жарақат алғандар Глазгодағы бес ауруханаға жеткізілді. Көптеген пациенттер Стобхилл ауруханасына, Батыс ауруханасына және Глазго Корольдік ауруханасына, ал қалғандары Оңтүстік жалпы және Виктория ауруханаларына бағытталды. Жеті адам оқиға орнында, екеуі Батыс ауруханасында қайтыс болды. Бір өрт сөндіруші түтінге уланып ауруханаға түсті, ал бірнешеуі ыстық және ылғалды ауа райында жұмыс істеуден шаршады. Екінші күннің соңына қарай жеті адамның қазасы расталды. Төртінші күннен кейін Стратклайд полициясы қаза болғандардың есімдерін жариялады: Аннет Дойл (32), Питер Фергюсон (52), Томас МакАулей (41), Трейси МакЭрлейн (27), Энн Тренч (34), компания директорлары Стюарт Макколл (60) және Маргарет Браунли (49), Кеннет Рональд Мюррей (45) және Тимоти Смит (31). 14 мамырда Смит мырзаның денесі табылғаннан кейін Стратклайд өрт сөндіру бригадасы тірі қалғандарды табуға үміт қалмағанын мәлімдеді.
Approximately 100 people worked in the four storey building. At midday BST (11:00 UTC), an explosion occurred and the building collapsed instantly. The first service to attend were a Patient Transport Ambulance crew who took the decision to divert straight to the scene because they were so close at the time of the explosion. This initial crew saved dozens of lives by taking control of the evacuation and pulling the injured to safety. Around a dozen were trapped in the rubble. Fire crews used specialist search and rescue equipment, including sniffer dogs, carbon dioxide detectors (which detect the respired carbon dioxide of trapped persons), thermal imaging equipment, and fibre optic cameras to search for people trapped in the collapsed building. Some trapped workers were able to make themselves heard by shouting, or by using their mobile phones. Fire and Ambulance crews pulled seven people alive from the rubble on 11 May. The search through the factory's ruins continued for the following three days. Up to 300 firefighters and paramedics were present at the scene and were supported by, the crew of a Sea King rescue helicopter from RAF Leconfield, North Yorkshire, and a sniffer dog team from RAF Waddington, Lincolnshire. The volunteer group International Rescue Corps, who specialise in travelling to the site of earthquakes and helping locate survivors, sent eleven of its Scottish members to the scene. The injured were taken for treatment to five hospitals in Glasgow; the most patients were taken to Stobhill Hospital, Western Infirmary and Glasgow Royal Infirmary, and the remaining were treated at Southern General and Victoria Infirmary. Seven people were declared dead at the scene, and two died in Western Infirmary. One firefighter was taken to hospital after being overcome by fumes, and several were stricken by heat exhaustion while labouring in the hot and humid conditions. By the end of the second day, seven deaths had been declared. After the fourth day, Strathclyde Police had named the deceased as Annette Doyle (32), Peter Ferguson (52), Thomas McAulay (41), Tracey McErlane (27), Ann Trench (34), company directors Stewart McColl (60) and Margaret Brownlie (49), Kenneth Ronald Murray, (45), and Timothy Smith (31). With the recovery of Mr. Smith's body from the site on 14 May, Strathclyde Fire Brigade announced that they believed no hope of recovering live victims remained.
Себеп
Жарылыстан кейін он апта өткен соң, учаске иелеріне қайтарылды, ал тонналаған қирандылар егжей-тегжейлі сараптама үшін алып тасталды. Жарылыстың себебі бастапқыда белгісіз болды. Кейбір баспасөз құралдарында газ өңдеу бөліміндегі газдық өнеркәсіптік пештердің жарылғанын көрген куәгерлердің айғақтары жарияланды. Бірақ бұл ақиқат емес екені дәлелденді, себебі учаскедегі газ пештері зақымдалмаған күйде табылған. Денсаулық және қауіпсіздік басқармасы (HSE) тағы бір теорияны зерттеді, ол жарылыс болмаған деген болжамға негізделген. 2004 жылғы 5 қазандағы «The Scotsman» газетінде HSE жоғарғы қабаттарда сақталған ауыр техника мен паллеттердің еденнің күлдіреуіне, соның салдарынан ғимараттың қалған бөлігінің құлауына себеп болу мүмкіндігін тергеп отырғаны айтылды. Басқа теориялардың ішінде шаңның жарылуы және ғимараттың астында метанның жиналуы қарастырылды. Дегенмен, HSE-нің соңғы есебінде жарылыс қысыммен берілетін мұнай газы құбырынан шыққан газдың тұтанғаннан болғаны көрсетілді. 1960 жылдардың соңында зауыттың астына орнатылған сұйытылған мұнай газы (СЖГ) резервуары мен құбырлары тот басып, газдың сыртқа шығуына жағдай жасаған.
Ten weeks after the explosion, the site was returned to the owners, after tonnes of debris were removed from the site for detailed examination. The cause of the explosion was initially unknown. Some press coverage reported eyewitness accounts of gas industrial ovens in the coating department exploding. This has since been shown as unlikely as the gas ovens used on site have been found intact. Another theory investigated by the Health and Safety Executive (HSE) was that there was no explosion. An article in The Scotsman newspaper of 5 October 2004 stated that the HSE was investigating the possibility that heavy machinery and pallets kept on the upper floors caused the floor to collapse, bringing the rest of the building down with it. Other theories included a dust explosion and a build up of methane beneath the building. However the final report of the HSE indicated that the explosion was due to an ignition of gas released by a leak in a pressurised petroleum gas pipe. The liquefied petroleum gas (LPG) tank and pipes that had been installed beneath the factory in the late 1960s had corroded, allowing the gas to escape.
Атауының қателігі
"Stockline Plastics фабрикасы" деп жиі айтылса да, көбінесе ғимараттағы табельдерге ("есік үстіндегі" атауы) байланысты, фабрика ICL Plastics-ке тиесілі болған және ондағы жұмыстың басым бөлігі ICL Tech үшін (бір компаниялар тобының құрамында) жасалған. Жоғары қабаттардағы кеңселер ICL Plastics, ICL Tech (бұрын ICL Technical Plastics) және Stockline Plastics қолданысында болды. Stockline Plastics – бұл аталған компаниялар тобының бір бөлігі болып табылатын тарату компаниясы, ол фабриканы басқармаған.
Although regularly referred to as the "Stockline Plastics factory", largely due to the signage around the building (the "name over the door"), the factory was owned by ICL Plastics and much of the work that took place there was for ICL Tech (part of the same group of companies). The offices on the floors above were used by ICL Plastics, ICL Tech (formerly ICL Technical Plastics), and Stockline Plastics. Stockline Plastics is a distribution company that is part of the same group of companies, and did not operate the factory.
Салдары
Жарылыста қаза тапқан және жарақат алғандардың отбасыларына көмек көрсету үшін құрылған Гроувпарк қоры, Селтик футбол клубының жұлдызы Хенрик Ларссонның сейсенбі күні Севильяға қарсы өткен қоштасу ойынында киген футболкасын қайырымдылық акциясына сатуға шешім қабылдағанын жариялады. Ол 10 000 фунтқа дейін сатылуы күтілді. Бірақ ақырында 1400 фунтқа сатылды. 2004 жылдың 4 шілдесінде Глазго Корольдік концерт залында естелік шара өтті. Ал 2005 жылдың 11 мамырында, трагедиялық оқиғадан бір жыл өткен соң, тағы бір шара Community Central Hall-да ұйымдастырылды.
The Grovepark Fund, established to help the families of those killed and injured in the blast, received a boost when the departing Celtic F. C. star, Henrik Larsson, announced that the shirt he wore in his farewell match against Seville on Tuesday would be auctioned in aid of the appeal. It was expected to attract bids of up to £10,000. It eventually sold for £1400. A memorial service took place in the Glasgow Royal Concert Hall on 4 July 2004. Another was held at Community Central Hall on 11 May 2005, one year on from the tragic event.
Қоғамдық тексеру
ICL тергеуі Maryhill Community Central Hall-да өтті. Бұл қылмыстық сот ісі аяқталғаннан кейін болды. 2007 жылдың желтоқсан айында Лорд Гилл тергеу төрағасы болып тағайындалды. Тергеу 2008 жылдың 2 шілдесінде басталды, алдында Шотландия сот қызметі тапсырысымен зал қоғамдық тыңдауға лайықты болу үшін кең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Корольдік прокуратурасы, құрбандардың отбасылары, Денсаулық және қауіпсіздік басқармасы (HSE) және ICL өкілдері қатысты. Тергеу 20 000-нан астам беттік дәлелді материалды қарастырып, екі кезеңде өтті. Бірінші кезең оқиғаның мән-жайларын анықтауға бағышталды. Себептер мен себептерін зерттеудің екінші кезеңі 2008 жылдың қазан айында басталды. Тергеу төрағасы Лорд Гилл болды. Адвокаттар факультетінің бұрынғы деканы Рой Мартин тергеудің жетекші кеңесшісі болды. 2009 жылдың шілдесінде Лорд Гиллдің есебі жарияланды. Тергеуге 1,9 миллион фунт стерлинг жұмсалды және ол тағайындалғаннан кейін 13 ай өткен соң жарияланды. 2024 жылы "Таймс" газеті оны "қысқа, өткір және әсерлі" деп сипаттады, бұл көптеген келесі тергеулермен салыстырғанда ерекшеленді. Лорд Гилл есептің 4-қосымшасында өзі жүргізген хронологиялық процесті баяндады. Алғы сөзінде ол мұны болашақта басқа да тергеулерге көмектесу үшін жасағанын мәлімдеді. Компанияларға сын айтумен қатар, Денсаулық және қауіпсіздік басқармасының қадағалау және тексеру жүйесіндегі кемшіліктерді де атап өтті. Есепте сұйық мұнай газын сақтау және пайдалану қағидаларына қатысты бірнеше ұсыныстар енгізілді.
The ICL Inquiry took place in Maryhill Community Central Hall. It occurred after the criminal proceedings were concluded. In December 2007, Lord Gill, Lord Justice Clerk was announced as Chair of the inquiry. The inquiry started on 2 July 2008, after extensive refurbishment work was carried out on behalf of the Scottish Courts Service to make the venue suitable for the public inquiry. The Crown, the victims' families, the Health and Safety Executive (HSE) and ICL are all represented. The inquiry examined over 20,000 pages of evidence and took place in two phases. The first was a factual enquiry into what occurred. The second stage, to look at causes and reasons, began in October 2008. The inquiry was chaired by Lord Gill. Roy Martin Q. C., a former Dean of the faculty of Advocates, was lead counsel for the inquiry. In July 2009, Lord Gill's Report was published. His inquiry cost £1.9 million and was published 13 months after his appointment. It was described favourably in 2024 by the Times as "short, sharp and hard hitting" in contrast to many subsequent inquiries. In Appendix 4 of the Report Lord Gill set out the chronological process operated by him. In the Preface he stated he did this to assist other inquiries in the future. As well as being critical of the companies involved, it noted failings by the Health & Safety Executive's supervision and inspection regime. The Report contained various recommendations relating to proper safety protocols concerning the storage and use of liquid petroleum gas.