2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы

Кіріспе

2001 жылы Ұлыбританияда жалпыұлттық халық санағы 2001 жылғы 29 сәуірде Ұлыбританияда өткізілді. Бұл Ұлыбританияның 20-шы халық санағы болды және оның нәтижесінде 58 789 194 тұрғын тіркелді. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағын Англия мен Уэльстегі Ұлттық статистика басқармасы (ONS), Шотландияның Бас тіркеу кеңсесі (GROS) және Солтүстік Ирландияның Статистика және зерттеу агенттігі (NISRA) ұйымдастырды. Аймақтар, кеңес аудандары, округтер және нәтижелік аймақтар бойынша толық мәліметтер олардың тиісті веб-сайттарында қолжетімді.

Ұйым

Ұлыбританияның бұрынғы санақтарына ұқсас, 2001 жылғы санақ үш статистикалық агенттік – ONS, GROS және NISRA тарапынан ұйымдастырылды және Ұлттық статистика қызметі ұлттық деңгейде үйлестірді. Халық санағын жүргізуге қатысты жарлықтар, санаққа кіргізілетін адамдар мен ақпаратты нақтылайтын құжаттар, Ұлыбританияда 1920 жылғы Халық санағы заңы, ал Солтүстік Ирландияда 1969 жылғы Халық санағы заңы негізінде қабылданды. Англия мен Уэльсте бұл ережелер 2000 жылғы Санақ жарлығы (SI 744/2000) арқылы, Шотландияда 2000 жылғы Санақ (Шотландия) жарлығы (SSI 68/2000) арқылы, ал Солтүстік Ирландияда 2000 жылғы Санақ жарлығы (Солтүстік Ирландия) (SRNI 168/2000) арқылы бекітілді. Санақ 29 сәуірдегі санақ күніне дейінгі үш апта ішінде, халық санағы қызметкерлері арқылы үй шаруашылықтары мен коммуналдық мекемелерге жеткізілген, өзің толтыратын формалар арқылы жүзеге асырылды. Алғаш рет пошта арқылы жіберу негізгі әдіс ретінде пайдаланылды, ал формалар қайтарылмаған жағдайларда санақшылар жеке барып тексерді. Пошта арқылы жауап беру көрсеткіші Англия мен Уэльсте 88%, Шотландияда 91%, Солтүстік Ирландияда 92% құрады. Барлығы 81 000 қызметкер жұмыс істеді (Англия мен Уэльсте – 70 000, Шотландияда – 8 000, Солтүстік Ирландияда – 3 000). Дегенмен, аурудың таралуы жинау процесінің тиімділігіне әсер етпеді деп хабарланды. Санақтың құны жоспарлау 1993 жылы басталғаннан бастап, 2006 жылы соңғы нәтижелерді ұсынуға дейінгі 13 жылдық цикл ішінде 259 миллион фунт стерлингке бағаланды. 30 миллион санақ формаларын басып шығару Polestar Group компаниясына, ал қайтарылған санақ формаларын өңдеу Lockheed Martin компаниясына 54 миллион фунт стерлингтік келісімшарт бойынша тапсырылды. Формалар бастапқыда цифрлық форматқа сканерленді, содан кейін OMR және OCR технологияларымен оқылды, ал автоматты жүйе оқи алмаған жағдайларда қолмен енгізілді. Содан кейін формалар қағаз массасына айналдырылып, қайта өңделді, ал цифрлық көшірмелері 100 жылдан кейін сақтау және қолжетімділік үшін микрофильмге жазылды. Деректер статистикалық агенттіктерге қайтарылғаннан кейін, дәйектілікті қамтамасыз ету және жоғалған мәндерді толтыру үшін одан әрі өңделді.

Similar to previous UK censuses, the 2001 census was organised by the three statistical agencies, ONS, GROS, and NISRA, and coordinated at the national level by the Office for National Statistics. The Orders in Council to conduct the census, specifying the people and information to be included in the census, were made under the authority of the Census Act 1920 in Great Britain, and the Census Act (Northern Ireland) 1969 in Northern Ireland. In England and Wales these regulations were made by the Census Order 2000 (SI 744/2000), in Scotland by the Census (Scotland) Order 2000 (SSI 68/2000), and in Northern Ireland by the Census Order (Northern Ireland) 2000 (SRNI 168/2000). The census was administered through self completion forms, in most cases delivered by enumerators to households and communal establishments in the three weeks before census night on 29 April. For the first time return by post was used as the main collection method, with enumerators following up in person where the forms were not returned. The postal response rate was 88% in England and Wales, 91% in Scotland, and 92% in Northern Ireland. A total of 81,000 field staff were employed across the UK (70,000 in England and Wales, 8,000 in Scotland and 3,000 in Northern Ireland). However, it was reported that the disease outbreak did not affect the effectiveness of the collection process. The census was estimated to cost £259m over its 13 year cycle from the start of planning in 1993 to the delivery of final results in 2006. Printing of the 30 million census forms was subcontracted to Polestar Group, and processing of the returned census forms was subcontracted to Lockheed Martin in a contract worth £54m. The forms were initially scanned into digital format, then read with OMR and OCR, with manual entry where the automatic process could not read the forms. The forms were then pulped and recycled, and the digital copies printed onto microfilm for storage and release after 100 years. Once the data were returned to the statistics agencies it underwent further processing to ensure consistency and to impute missing values.

Санақ

Англия мен Уэльсте санау бойынша жалпы жауап беру деңгейі, яғни санау формасына енгізілген халықтың үлесі 94%, Шотландияда 96,1%, ал Солтүстік Ирландияда 95,2% деп есептелді. Бұл бірнеше себепке байланысты болды: жауап бермеген шаруашылықтар, өздерінің есептемесінен тұрғындарды шығарған шаруашылықтар және санауға енгізілмеген мекенжайлар. Мысалы, Манчестерде 14 000 мекенжай бойынша 25 000 адам санауға алынбады, себебі мекенжайлар базасы екі жылға қалып қойған. Ең төменгі жауап көрсеткіші Кенсингтон мен Челсиде – 64% құрады. Хакнидегі көрсеткіш одан жоғары, 72% болды. Барлық жергілікті билік органдарының арасындағы ең төменгі он көрсеткіштің бәрі Лондонға тиесілі.

Бір санды санақ

2001 жылғы санақ нәтижелері "Бір сандық санақ" әдістемесін қолдану арқылы дайындалды. Бұл санақ бойынша есептелгендерді түзетуге және Census Coverage Survey (320 000 үй шаруашылығынан тұратын үлгі) арқылы өлшенген, бағаланған кем есептелгендерді ескеру үшін жауаптарды толтыруға жасалған әрекет болды, соның нәтижесінде халық санының бірыңғай жиынтығы құрылды.

Нәтижелер

Санақ бойынша этникалық топтарға ақ (ақ британдықтар, ақ ирландтар, басқа ақ), аралас (ақ және қара карибтік, ақ және қара африкалықтар, ақ және азиялықтар, басқа аралас), азиялық немесе азиялық британиялықтар (үнді, пәкістандық, бангладештік, басқа азиялық), қара немесе қара британиялықтар (қара карибтік, африкалықтар, басқа қара) және қытай немесе басқа этникалық топтар кірді. Этникалық топ Халық саны % жалпы санынан* Ақ британдықтар 50 366 497 85,67% Ақ (басқа) 3 096 169 5,27% Үндістандықтар 1 053 411 1,8% Пәкістандықтар 747 285 1,3% Ақ ирландтар 691 232 1,2% Аралас нәсіл 677 117 1,2% Қара карибтіктер 565 876 1,0% Қара африкалықтар 485 277 0,8% Бангладештіктер 283 063 0,5% Басқа азиялықтар (қытай емес) 247 664 0,4% Қытайлар 247 403 0,4% Басқалар 230 615 0,4% Қара (басқалар) 97 585 0,2% Жалпы саны 58 789 194 100% Ұлыбританияның жалпы халқының үлесі.

Ұлыбританиядағы санақ өзін-өзі толтыру қағидасына негізделгендіктен, «басқа этникалық топ» санатының құрамы тұрақты емес. Ұлттық статистика басқармасының 2001 жылғы санақта Англия мен Уэльсте «басқа этникалық топ» дегенге белгі қойған 220 000 адамды талдауы көрсеткендей, олардың 53 пайызы Қиыр Шығыста, 10 пайызы Ұлыбританияда, 10 пайызы Таяу Шығыста және 7 пайызы Африкада туған. Адамдар «басқа» тақырыбы астында этникалық топты жаза алатын. 26 пайызы этникалық тегін көрсетпеген, ал қалғандарының 23 пайызы филиппиндық, 21 пайызы жапондық, 11 пайызы вьетнамдық, 11 пайызы араб, 6 пайызы Таяу Шығыстық және 4 пайызы Солтүстік Африкалық деп жазған. «Ағылшын» дегенге арналған тікше болмағандықтан, қол жетімді жалғыз тікшелер «ақ британдық», «ирландтық» немесе «басқа» болды. Дегенмен, егер «ағылшын» деген сөз «басқа ақ түсті» дегенге жазылса, ол валлийлер сияқты этникалық топ ретінде есептеле ме, әлде жоқ па, белгісіз.

Уэльстік жеке тұлға

Кейде 2001 жылғы санақ Уэльс халқының үштен екі бөлігі өзін уэльстік ұлттық деп сипаттағанын көрсеткені айтылады. Шындығында, 2001 жылғы санақ ұлттық есімділік туралы ешқандай ақпарат жинамады. Этникалық топтарды жіктеуге байланысты дау 2000 жылы Шотландия мен Солтүстік Ирландиядағы респонденттер өздерін шотланд немесе ирланд деп белгілейтін мүмкіндік алғанын хабарлаумен басталды, ал уэльстік респонденттер үшін мұндай мүмкіндік болмады. Санаққа дейін Plaid Cymru уэльстік таңдау қойындысын қосуды және Уэльс Ұлттық Ассамблеясына заң шығарудың негізгі құқықтарын беруді, сондай-ақ өз Ұлттық Статистика Бюросын құруды талап ететін петицияны қолдады. Бұл Корнуолл халқының шамамен 7 пайызын құрады. Әртүрлі Корнуолл ұйымдары 2011 жылғы келесі санаққа корнуоллдық таңдау қойындысын қосу үшін үгілдеді.