Кіріспе
Ресейлік математик Анатолий Тимофеевич Фоменко (Анато́лий Тимофе́евич Фоме́нко) (1945 жылдың 13 наурызында Сталинода, КСРО-да дүниеге келген) – совет және ресейлік құпия теориясын қолдайтын адам, математик, Мәскеу мемлекеттік университетінің профессоры, тополог ретінде белгілі және Ресей ғылым академиясының мүшесі. Ол орыс совет жазушысы Николай Александрович Морозовтың еңбектеріне негізделген, «Жаңа хронология» деп аталатын жалған ғылыми тарихтың авторы. Сондай-ақ, ол 1991 жылдан бастап Ресей табиғат ғылымдары академиясының мүшесі.
Anatoly Timofeevich Fomenko (Анато́лий Тимофе́евич Фоме́нко) (born 13 March 1945 in Stalino, USSR) is a Soviet and Russian conspiracy theorist, mathematician, professor at Moscow State University, well known as a topologist, and a member of the Russian Academy of Sciences. He is the author of a fictitious pseudoscientific history known as New Chronology, based on works of Russian Soviet writer Nikolai Alexandrovich Morozov. He is also a member of the Russian Academy of Natural Sciences (1991).
Өмірбаян
Фоменко – Тимофей Григорьевич Фоменконың (орысша: Тимофей Григорьевич Фоме́нко) ұлы, өнеркәсіптік инженер, және Валентина Поликарповна (қыз фамилиясы Маркова) (орысша: Валентина Поликарповна Маркова), филолог және орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. Оның ата-анасы кейіннен 1983 және 1996 жылдары тарих саласындағы еңбектерін бірлесіп жазды. Донецкте, бұрынғы Сталино қаласында дүниеге келген ол Магаданда тәрбиеленіп, білім алды. 1959 жылы отбасы Шығыс Украинаға оралып, Луганск қаласына қоныс аударды, онда Фоменко №26 орта мектепте оқыды. Орта мектепте оқып жүрген кезінде Фоменко математика бойынша көптеген сайыстарға қатысып, бірнеше медаль жеңіп алды. Сондай-ақ 1959 жылы "Пионерская правда" (орысша: Пионерская правда, Пионер Шындығы) журналында оның "Галактиканың құпиясы" атты алғашқы ғылыми-фантастикалық әңгімесі жарияланды. Фоменко 1967 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінің механика-математика факультетін бітіріп, 1969 жылы аталған факультеттегі дифференциалдық геометрия кафедрасында жұмыс істей бастады. 1970 жылы "Риманның біртекті кеңістіктеріндегі тривиальды емес циклдарды іске асыратын толығымен геодезиялық көпқырлылықтардың жіктелуі" тақырыбында диссертациясын қорғады, ал 1972 жылы "Римандық көпқырлылықтардағы көпөлшемді Плато мәселелерінің шешімі" тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. 1981 жылдың желтоқсанында жоғары геометрия және топология кафедрасының профессоры, ал 1992 жылы дифференциалдық геометрия кафедрасының меңгерушісі болды. Фоменко бірнеше орыс тіліндегі математикалық журналдардың редакторы болып жұмыс істеді және өз саласындағы диссертацияларды бақылайтын көптеген кеңестердің мүшесі. 1996 жылы математика ғылымындағы еңбектері үшін Ресей Федерациясының Мемлекеттік сыйлығына ие болды.
Математикалық жұмыс
Фоменко – Ресей Ғылым академиясының (1994), Халықаралық жоғары білім академиясының (1993) және Ресей технологиялық ғылым академиясының (2009) толық мүшесі, сондай-ақ физика-математика ғылымдарының докторы (1972), профессор (1980), Мәскеу мемлекеттік университетінің математика және механика факультетінің дифференциалдық геометрия және қолданбалар кафедрасының меңгерушісі (1992). Фоменко интеграцияланатын Гамильтон жүйесінің топологиялық инварианттары теориясын жасаған автор. Ол 180 ғылыми жарияланымның, 26 монография мен математикалық оқулықтың авторы, геометрия және топология, вариациялық есептеу, симплектикалық топология, Гамильтон геометриясы мен механикасы, есептеу геометриясы салаларындағы маман. Фоменко жаңа эмпирикалық-статистикалық әдістерді әзірлеу және оларды тарихи жылнамаларды, сондай-ақ антик және орта ғасырлардың хронологиясын талдау үшін қолдану туралы бірнеше кітаптың авторы. Фоменко математиканың өзінің бастапқы салаларында кең көлемді еңбектердің авторы, сонымен қатар топологиялық объектілер мен құрылымдардан шабыттанған өзінің ерекше суреттерімен де танымал.
Тарихи ревизионизм
Фоменко – тарихи хронологияны манипуляциялайтын тұжырымдаманың авторларының бірі. Бұл «Жаңа хронология» деп аталады. Фоменко көптеген тарихи оқиғалардың математикалық тұрғыдан олар болған деп есептелетін даталармен сәйкес келмейтінін анықтағанын айтады. Ол осыдан келіп, барлық ежелгі тарих (Грекия, Рим және Египет тарихы да оның ішінде) – орта ғасырларда болған оқиғалардың ғана көрінісі екенін, ал Қытай және Араб тарихының барлығы 17 және 18 ғасырлардағы иезуиттердің құрастырған өтіріктері екенін мәлімдейді. Ол сондай-ақ Исаның 12 ғасырда өмір сүргенін және Ешуа төбесінде айқышталғанын, Троя соғысы мен крест жорықтары – бір тарихи оқиға болғанын, Шыңғыс хан мен моңғолдардың шын мәнінде орыстар болғанын, қазіргі Американың батыс және орталық аймақтарын құрайтын Он үш колонияның батысындағы жерлер 1775 жылы ыдырауға дейін «Сибирь Американ империясының» алдыңғы шебі болғанын және дәстүрлі тарихнамаға қайшы келетін тағы да көптеген мәлімдемелер жасады. Жазбаша хронологияларды сынаумен қатар, Фоменко дендрохронология және радиокөміртектік талдау сияқты ғылыми мерзімдеу әдістерін де теріске шығарады. Оның кітаптарының ішінде «Повесть материалдарының эмпирикалық-статистикалық талдауы және оның қолданылуы» және «Тарих: шындық па, әлде фантазия ма?» кітаптары бар. Көптеген ресейлік ғалымдар мен әлемдік тарихшылар Фоменконың тарихи еңбектерін псевдоғылыми немесе ғылымға қарсы деп санайды.
Көркем шығарма
Фоменко – суретші және иллюстратор, оның туындылары көбінесе математикалық нысандарды, олардың көпшілігі топологиямен байланысты бейнелейді.
Математикалық
А. В. Болсинов пен А. Т. Фоменко: Интеграцияланатын Гамильтон жүйелері: Геометрия, Топология, Жіктеу (қатаң мұқаба), Б. А. Дубровин, С. П. Новиков, А. Т. Фоменко Қазіргі Геометрия. Әдістер мен Қолданылуы. Springer Verlag, GTM 93, 1-бөлім, 1984; GTM 104, 2-бөлім, 1985. 3-бөлім, 1990 ж., GTM 124. А. Т. Фоменко, В. В. Трофимов Ли алгебралары мен Симметриялық кеңістіктердегі Интеграцияланатын жүйелер. Gordon and Breach, 1987 жыл. А. Т. Фоменко Дифференциалдық Геометрия және Топология. Plenum Publishing Corporation, 1987 жыл. АҚШ, Consultants Bureau, Нью-Йорк және Лондон. А. Т. Фоменко Геометрия мен Механикадағы Интеграцияланушылық және Интеграцияланбаушылық. Kluwer Academic Publishers, Нидерланды, 1988 жыл. А. Т. Фоменко Тензорлық және Векторлық талдау: Геометрия, Механика және Физика. Taylor and Francis, 1988. А. Т. Фоменко Симплектикалық Геометрия. Әдістер мен Қолданылуы. Gordon and Breach, 1988 жыл. Екінші басылым 1995 жыл. А. Т. Фоменко, С. П. Новиков Дифференциалдық Геометрия және Топологияның Негізгі Элементтері. Kluwer Acad. Publishers, Нидерланды, 1990. А. Т. Фоменко, Ричард Липкин Математикалық Әсерлер. American Mathematical Society, 1990, 184 бет. А. Т. Фоменко Плато Проблемасы (томдар 1, 2). Gordon and Breach, 1990 жыл. (Қазіргі Заманғы Математиканың Дамуына Қатысты Зерттеулер). А. Т. Фоменко Топологияның Вариациялық Принциптері. Көпөлшемді Минималды Беттер Теориясы. Kluwer Academic Publishers, Нидерланды, 1990 жыл. А. Т. Фоменко Топологиялық Вариациялық Проблемалар. Gordon and Breach, 1991 жыл. А. Т. Фоменко, Дао Чонг Ти Минималды Беттер және Плато Проблемасы. АҚШ, American Mathematical Society, 1991 жыл. А. Т. Фоменко, А. А. Тужилин Үшөлшемді Кеңістіктегі Минималды Беттердің Геометриясы. АҚШ, American Mathematical Society. Математикалық Монографиялардың Аудармасы. 93-том, 1991 жыл. А. Т. Фоменко Интеграцияланатын Жүйелердің Топологиялық Жіктелуі. Advances in Soviet Mathematics, 6-том. АҚШ, American Mathematical Society, 1991 жыл. А. Т. Фоменко Визуальды Геометрия және Топология. Springer Verlag, 1994 жыл. А. Т. Фоменко, С. В. Матвеев Үшөлшемділіктерге Арналған Алгоритмдік және Компьютерлік Әдістер. Kluwer Academic Publishers, Нидерланды, 1997 жыл. А. Т. Фоменко, Т. Л. Куньи Топологиялық Модельдеу Визуализациясы. Springer Verlag, 1997 жыл. А. В. Болсинов пен А. Т. Фоменко Интеграцияланатын Гамильтон жүйелері: Геометрия, Топология, Жіктеу. Taylor and Francis, 2003 жыл. А. Т. Фоменко, Д. Б. Фукс Гомотопиялық Топология. Springer. Екінші басылым, GTM 273, 2016 жыл.
B. A. Dubrovin, S. P. Novikov, A. T. Fomenko Modern Geometry. Methods and Applications. Springer Verlag, GTM 93, Part 1, 1984; GTM 104, Part 2, 1985. Part 3, 1990, GTM 124. A. T. Fomenko, V. V. Trofimov Integrable Systems on Lie Algebras and Symmetric Spaces. Gordon and Breach, 1987. A. T. Fomenko Differential Geometry and Topology Plenum Publishing Corporation. 1987. USA, Consultants Bureau, New York and London. A. T. Fomenko Integrability and Nonintegrability in Geometry and Mechanics. Kluwer Academic Publishers, The Netherlands, 1988. A. T. Fomenko Tensor and Vector Analysis: Geometry, Mechanics and Physics. – Taylor and Francis, 1988. A. T. Fomenko Symplectic Geometry. Methods and Applications. Gordon and Breach, 1988. Second edition 1995. A. T. Fomenko, S. P. Novikov The basic elements of differential geometry and topology. Kluwer Acad. Publishers, The Netherlands, 1990. A. T. Fomenko, Richard Lipkin, Mathematical Impressions, American Mathematical Society, 1990, 184 pp. A. T. Fomenko The Plateau Problem (vols. 1, 2). Gordon and Breach, 1990. (Studies in the Development of Modern Mathematics.) A. T. Fomenko Variational Principles of Topology. Multidimensional Minimal Surface Theory. Kluwer Academic Publishers, The Netherlands, 1990. A. T. Fomenko Topological variational problems. – Gordon and Breach, 1991. A. T. Fomenko, Dao Chong Thi Minimal surfaces and Plateau problem. USA, American Mathematical Society, 1991. A. T. Fomenko, A. A. Tuzhilin Geometry of Minimal Surfaces in Three Dimensional Space. USA, American Mathematical Society. In: Translation of Mathematical Monographs. vol.93, 1991. A. T. Fomenko Topological Classification of Integrable Systems. Advances in Soviet Mathematics, vol. 6. USA, American Mathematical Society, 1991. A. T. Fomenko Visual geometry and topology. Springer Verlag, 1994. A. T. Fomenko, S. V. Matveev Algorithmic and Computer Methods for Three Manifolds. Kluwer Academic Publishers, The Netherlands, 1997. A. T. Fomenko, T. L. Kunii Topological Modeling for Visualization. – Springer Verlag, 1997. A. T. Fomenko, A. V. Bolsinov Integrable Hamiltonian Systems: Geometry, Topology, Classification. Taylor and Francis, 2003. A. T. Fomenko, D. B. Fuchs Homotopical Topology. Springer. Second edition, GTM 273, 2016.
Псевдотарихи
Фоменко А. Т. «Жаңа эмпирикалық-статистикалық мерзімдеу әдістері және қазіргі әлемдік хронологияны талдау», – Лондон: Ұлыбритания кітапханасы, баспа кітаптар бөлімі. Том. 918/87, 1981 ж. А. Т. Фоменко, В. В. Калашников, Г. В. Носовский Жұлдыз конфигурацияларын талдаудың геометриялық және статистикалық әдістері. Птолемейдің «Альмагестінің» мерзімдеуі. – CRC Press, АҚШ, 1993 ж. А. Т. Фоменко Эмпирикалық-статистикалық талдау повесть материалдары және оның тарихи мерзімдеуге қолданылуы. 1-том: Статистикалық құралдарды дамыту. 2-том: Ежелгі және ортағасырлық жазбаларды талдау. – Kluwer Academic Publishers, Нидерланды, 1994 ж. А. Т. Фоменко Тарихи мәтіндерді статистикалық талдаудың жаңа әдістері. Хронологияға қосымшалар. Орта ғасырлардағы антикалық тарих. Грек және Киелі кітап тарихы. 1, 2, 3 томдары. – Льюистон, Нью-Йорк: Edwin Mellen Press, 1999 ж. Фоменко А. Т. «Орта ғасырлардағы ежелгі заман. Грек және Киелі кітап тарихы», – Льюистон, Нью-Йорк: Edwin Mellen Press, (Орыс тіліндегі ғылыми монографиялар), 1999 ж. А. Т. Фоменко және басқалар. «Тарих: шындық па, әлде қиял ма? Хронология 1, Кіріспе. Скалигерлік хронологияға сын. Математикалық статистика ұсынған мерзімдеу әдістері. Күн және ай тұтылулары мен зодиак белгілері». А. Т. Фоменко және басқалар. «Тарих: шындық па, әлде қиял ма? Хронология 2, Династиялық параллелизм әдісі. Рим. Троя. Грекия. Киелі кітап. Хронологиялық өзгерістер». А. Т. Фоменко және басқалар. «Тарих: шындық па, әлде қиял ма? Хронология 3, Хронологияға қолданылатын астрономиялық әдістер. Птолемейдің «Альмагесті». Тихо Браге. Коперник. Мысырлық зодиак белгілері». Носовский Г. В., Фоменко А. Т. «Ресей. Ұлыбритания. Византия. Рим. Тарих: шындық па, әлде қиял ма? Хронология IV том», – Париж, Лондон, Нью-Йорк: Mithec, Delamere Resources LLC, 2008 ж., 727 б.