Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресейлік математик (1856–1922)
Russian mathematician (1856–1922)
Андрей Андреевич Марков (14 маусым 1856 – 20 шілде 1922) – орыс математигі, ең алдымен, ықтималдық процестер жөніндегі еңбектерімен танымал. Оның зерттеулерінің басты пәні кейіннен Марков тізбегі деп аталды. Ол сонымен қатар шахмат шебері деңгейіне жақын, күшті шахматшы болған. Марков пен оның кіші інісі Владимир Андреевич Марков (1871–1897) Марков ағайындыларының теңсіздігін дәлелдеді. Оның ұлы, тағы бір Андрей Андреевич Марков (1903–1979) да белгілі математик болды, ол конструктивті математика және рекурсивті функциялар теориясына үлес қосты.
Andrey Andreyevich Markov (14 June 1856 – 20 July 1922) was a Russian mathematician best known for his work on stochastic processes. A primary subject of his research later became known as the Markov chain. He was also a strong, close to master level chess player. Markov and his younger brother Vladimir Andreevich Markov (1871–1897) proved the Markov brothers' inequality. His son, another Andrey Andreyevich Markov (1903–1979), was also a notable mathematician, making contributions to constructive mathematics and recursive function theory.
Өмірбаян
Андрей Марков 1856 жылы 14 маусымда Ресейде дүниеге келген. Ол Санкт-Петербург гимназиясында оқыды, онда кейбір мұғалімдер оны көңілсіз оқушы деп есептеді. Оқу барысында математикадан басқа пәндерді нашар орындады. Кейін Санкт-Петербург императорлық университетіне (қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік университеті) түсті. Оның ұстаздарының арасында Юлиан Сохоцкий (дифференциалдық есептеу, жоғары алгебра), Константин Поссе (аналитикалық геометрия), Егор Золотарев (интегралдық есептеу), Пафнутий Чебышев (сандар теориясы және ықтималдықтар теориясы), Александр Коркин (қалыпты және дербес дифференциалдық теңдеулер), Михаил Окатов (механизмдер теориясы), Осип Сомов (механика) және Николай Будаев (сипаттамалық және жоғары геометрия) болды. Университетті бітірген соң, одан математик болып қалуды сұрады. Кейін ол жоғары мектептерде сабақ беріп, математикалық зерттеулерін жалғастырды. Осы кезеңде ол математикалық білімін практикалық мақсаттарда қолданды. Ол тізбектерді орыс әдебиетіндегі дауыстылар мен қосылған дыбыстардың аллитерациясын модельдеу үшін пайдалана алатынын анықтады. Сондай-ақ ол сол кездегі математиканың көптеген саласына үлес қосты. 1922 жылы 20 шілдеде 66 жасында қайтыс болды.
Andrey Markov was born on 14 June 1856 in Russia. He attended the St. Petersburg Grammar School, where some teachers saw him as a rebellious student. In his academics he performed poorly in most subjects other than mathematics. Later in life he attended Saint Petersburg Imperial University (now Saint Petersburg State University). Among his teachers were Yulian Sokhotski (differential calculus, higher algebra), Konstantin Posse (analytic geometry), Yegor Zolotarev (integral calculus), Pafnuty Chebyshev (number theory and probability theory), Aleksandr Korkin (ordinary and partial differential equations), Mikhail Okatov (mechanism theory), Osip Somov (mechanics), and Nikolai Budajev (descriptive and higher geometry). He completed his studies at the university and was later asked if he would like to stay and have a career as a mathematician. He later taught at high schools and continued his own mathematical studies. In this time he found a practical use for his mathematical skills. He figured out that he could use chains to model the alliteration of vowels and consonants in Russian literature. He also contributed to many other mathematical aspects in his time. He died at age 66 on 20 July 1922.