Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилияның Сао-Паулу штатының тұрғындары, муниципалитет
Inhabitants of the state of São Paulo, Brazil
the municipality
Паулистер – Бразилияның Сао-Паулу штатының және оның алдыңғысы – Сао-Висенте капитандығының тұрғындары. Оның астанасы бастапқыда Сао-Висенте ауылынан Сао-Паулу дос Кампос де Пиратинингаға көшірілген.
Paulistas are the inhabitants of the state of São Paulo, Brazil, and of its antecessor the Capitaincy of São Vicente, whose capital early shifted from the village of São Vicente to the one of São Paulo dos Campos de Piratininga.
Паулистердің шығу тегі
Паулиста тарихы португалдық авантюрист және зерттеуші, «паулисттердің әкесі» және «паулисталықтың негізін қалаушы» саналатын, Вузелада туған Жоао Рамалхо Мальдонадоның келуімен басталады. Рамалхо Португалиядан Тера-де-Вера-Круске әйелі Катарина Фернандес-дас-Вакас жүкті болған кезде кетіп қалды; оның Еуропадан кету себептері белгісіз. Аймақта португал отарлауының басталуына жиырма төрт жыл бұрын, шамамен 1508 жылдан бері Паулиста жерлерінде өмір сүрген ол, жер мен жергілікті халыққа тез бейімделіп, досы болған Тибириça басшысымен танысты. Рамалхо Тибириçаның қызы Бартирамен бірге болды. Той үнді дәстүрі бойынша өтті, Бартираның әкесі мен Жоао Рамалхо арасында серіктестік орнады, сондықтан Тибириça алдымен күйеу баласымен кеңеспей ештеңе істемейтін. Рамалхо португалдық болғанымен, толығымен үнді тіршілігіне сіңіп кетті, оның және оның балаларының өмірі үндістердікіне ұқсас болды. Бартирадан басқа Рамалхоның көптеген әйелдері болды, оның балалары әпкелерімен қарым-қатынас жасап, олардан балалары болды, үндістермен соғысқа қатысты, олардың тойлары үндістердің тойлары болды, олар үндістер сияқты жалаңаш өмір сүрді. Ресми түрде үйленбегендіктен, иезуиттермен мәселелер туындады, ол миссадан қуылды, кейіннен католик шіркеуі тарапынан қауымнан шеттетілді. Рамалхо мен Бартираның одағынан кабоклолардың үлкен отбасы туды, олар ұрпақтан-ұрпаққа тарады, осылайша алғашқы паулисталар пайда болды. Пиратининга далаларының және бастапқыда Сан-Висенте капитандығының кедейлігіне байланысты, олар Оңтүстік Американың шұрақты жерлерін зерттейтін, паулиста аумағын кеңейтетін және оның мәдениетін таратуға көмектесетін көптеген болашақ бандейрантелерді өсірді. Бұл мәдениет 19 ғасырдың соңында басталған иммиграциямен байланысты, ең бастысы итальяндық еуропалық әсерлерге ұшырады.
The paulista history begins with the arrival of João Ramalho Maldonado, a Portuguese adventurer and explorer born in Vouzela, considered the "father of paulistas" and the "founder of paulistanity". Ramalho left continental Portugal for Terra de Vera Cruz when Catarina Fernandes das Vacas, his wife, was pregnant; the reasons why he left Europe are not known. Living in the Paulista lands probably since 1508, twenty four years before the beginning of the Portuguese colonization in the region, he soon adapted to the land and the indigenous, coming to know Tibiriçá, a chief who became his friend. Ramalho got together with the Indian Bartira, Tibiriçá's daughter. The wedding ceremony followed an Indian tradition, and a partnership was established between Bartira's father and João Ramalho, to the point that Tibiriçá would do nothing without first consulting his son in law. Even though he was Portuguese, Ramalho was totally indigenized, his life and his children's lives imitated the Indians'. Ramalho had many wives besides Bartira, his children dated sisters and had children with them, went to war with the Indians and their parties were Indian parties, they lived naked like the Indians themselves. Because he was not married on paper, he had problems with the Jesuits, being expelled from a mass and later excommunicated by the Catholic Church. With the union of Ramalho and Bartira, a large family of caboclos was born, which spread through generations, thus giving rise to the first paulistas, who, due to the poverty of the Piratininga Fields as well as the poverty of the Capitania of São Vicente itself in the beginning, gave rise to many future bandeirantes who would explore the South American backlands, expand the paulista territory and spread its culture, which suffered many European influences, predominantly Italian, with the immigrations that began at the end of the 19th century.
Колониялық және императорлық кезең
Бандиранттар билікке ие болған сайын және Бразилияның вице-патшалығы дамыған сайын, португалдықтар халық арасында басымдық танытты, ал үндістер сіңіріліп немесе жойылды. Бірақ бандиралардың кеңейтуі арқасында Мато-Гросо, Гояс, Парана және Санта-Катаринаны қамтыған Сан-Висенте капитандығы дамымай, Минас-Жерайстың алтыны мен Пернамбуконың қант қамысы сияқты 16, 17 және 18 ғасырлардағы ең табысты екі өнімнен де құр қалды. Осының салдарынан, 16 және 17 ғасырларда Бразилияның өркендеген провинцияларына қара нәсілді құлдардың көптеп келуі болған жоқ. Дегенмен, Бразилия империясы кезінде Сан-Паулуда қара нәсілді құлдардың саны айтарлықтай артты, себебі құл саудасы 19 ғасырдың бірінші жартысындағы ең жоғары шарына жетті. 1850 жылы халықаралық құл саудасы тоқтатылғаннан кейін, Бразилияның құлдырап бара жатқан аймақтарынан көптеген құлдар кофе егістіктерінде жұмыс істеу үшін ауыстырылды.
As the bandeirantes gained power and the vice kingdom of Brazil developed, the Portuguese element predominated in the population, the Indians being either absorbed or killed. But the Captaincy of São Vicente, enlarged by the bandeiras to include Mato Grosso, Goiás, Paraná and Santa Catarina, remained undeveloped, having neither the gold of Minas Gerais nor the sugar cane of Pernambuco, two of the most lucrative products in the 16th, 17th, and 18th century. As a consequence, it did not receive the same influx of black slaves during the 16th and 17th centuries as the more prosperous provinces of Brazil. Nevertheless, the number of black slaves increased substantially in São Paulo during the Brazilian Empire, as the slave traffic reached its peak during the first half of the 19th century. After the abolition of the international slave trade in 1850, many more slaves were transferred from declining regions of Brazil to work in coffee plantations.
Сан-Паулу қаласының экономикалық дамуы
Сан-Паулудың экономикалық дамуы 19-шы ғасырда кофе плантацияларының құрылуымен нақты бастау алды. Бұл кофе плантацияларының барлығы бастапқыда құлдармен қамтылды және 19-шы ғасырдың көп бөлігінде осылай жалғасты. Атлантикалық құл саудасының тоқтатылуы да жағдайды өзгертпеді, себебі кофе барондары солтүстік-шығыс және оңтүстік аймақтардан құлдарды импорттауға көшті. Алайда, кофе плантаторлары мен Бразилия үкіметі құлдықты тоқтатуды кейінге шегеруге болатынын, бірақ одан толығымен қашу мүмкін емес екенін түсінді; нәтижесінде, осы кезеңде иммиграция бойынша бірнеше тәжірибелер жасалды, соның ішінде қытай жұмысшыларын әкелу туралы да ойлар айтылды. Бірақ, иммиграция тек 1880-ші жылдары қарқынды дамыды. Содан бері, иммиграция жұмыс күшінің жетіспеушілігіне деген шешім ретінде қабылданды, ал итальяндық және испандық иммигранттар кофе плантацияларына тасымалданған жұмысшылардың көп бөлігін құрады. Бұрынғы құлдардың жұмысқа алынбауының немесе шектеулі жұмыспен қамтылуының себептері әлі де нақты емес және пікірталас тудырады. Көптеген адамдар «ағарту» идеологиясы немесе тіпті «бағдарламасы» туралы айтады, бірақ шындық мынада: еуропалық жұмыс күшін алу мүмкін болмаған жағдайда, кофе барондары жапон иммигранттарына жүгінуден тартынбады. Бұл кезеңдегі тағы бір қызықты жайт – АҚШ-тың оңтүстік штаттарынан, «Конфедерадос» деп аталатын адамдардың көшіп келуі. Олар құлдық жойылған елден, әлі де құлдық бар елге келді. Әрине, олар қолмен еңбек ететін жұмысшылар емес және кофе плантацияларында жұмыс істеу үшін келген жоқ. Кофе өнімдерінен түскен байлық қаланың өсуіне және индустрияландыруға ықпал етті; дамып келе жатқан қалалық орта армян, итальяндық, неміс, португалдық, сириялық және ливандықтар сияқты көбірек иммигранттарды тартты. Кейіннен, шетелдік иммиграция төмендеген кезде, Бразилияның басқа аймақтарынан ішкі көші-қонның күшті арнасы қалыптасты.
The economic development of São Paulo only really took off with the founding of coffee plantations in the nineteenth century. Those coffee plantations were manned, from the beginning, by slaves, and remained so during most of the 19th century. Not even the abolition of the transatlantic trade changed this, with the coffee barons resorting to the import of slaves from the Northeastern and Southern regions. Both the coffee planters and the Brazilian government, however, were aware that the abolition of slavery could be postponed but not avoided at all; as a result, a few experiments in immigration were tried during this period, and some ideas were discussed, including the immigration of Chinese workers. Only in the 1880s, however, did immigration start in earnest. From then on, immigration was the solution adopted to what was seen as a labour shortage, and Italian and Spanish immigrants made the bulk of the workers brought to coffee plantations; the reasons why ex slaves were not employed, or were only marginally employed, are unclear and subject to debate. Much is made of a supposed "whitening" ideology, or even "program", but the cold fact is that, when faced with the impossibility of obtaining European manpower, the coffee barons had no qualms about resorting to Japanese immigrants. A curious fact from this period was the immigration of American Southerners, called Confederados, moving from a country where slavery had been abolished to one where it still existed. Of course, those were not manual workers and did not come to work in coffee plantations. The wealth produced by coffee culture eventually sparked urbanisation and industrialisation; the growing urban environment attracted even more immigrants, especially Armenians, Italians, Germans, Portuguese, Syrians, and Lebanese. Later, as the foreign immigration declined, a strong chain of internal migration from other regions of Brazil developed.
Паулист тілі
Бастапқыда паулистер, сондай-ақ паулистер аумақтарындағы өзге де халықтар, 16 ғасырда ежелгі тупи тілдерінің диалектілерінен қалыптасқан, португал және испан тілдерінің ықпалына түскен креол тілінде қарым-қатынас жасады. 17 ғасырдың басында паулиста бандиралары паулиста жерлерінде жұмыс істеу үшін гуарани құлдарын іздеу мақсатымен испан иезуит миссияларына қарсы шабуылдар сериясын бастады. Осы кезеңдегі соғыстар барысында паулистер мен испандар арасындағы байланыс тілге гуарани тілінің элементтерін енгізді. Қазіргі таңда оның бірнеше тіркелімі сақталған, бірақ көптеп көші-қон және Бразилия үкіметтерінің, алғашқыда 1758 жылдан бастап, Себастьяно Хосе де Карвальхоның жарлығымен португал тілін міндетті етуіне байланысты ол қолданыстан шығып, өлі тілге айналды.
Initially, the Paulistas, as well as the other populations from Paulista territories, communicated in the Paulista General Language, a creole language formed in the 16th century from ancient Tupi dialects, with influences from the Portuguese and Spanish languages. At the beginning of the 17th century, Paulista bandeiras began a series of raids against the Spanish Jesuit missions in search of Guarani slaves to work in Paulista lands. As a result, the contact established during this period of wars between the Paulistas and the Spanish brought elements of the Guarani language into the language. Today it has a few registers, being a dead language due to mass immigration and the obligation of the Portuguese language imposed by the governments of Brazil, initially from 1758 on, with a decree by Sebastião José de Carvalho.