Кіріспе

Крикетте, ойын алаңының бір бөлігі. Аяқ жағы немесе жақ – крикет спортын ойнау үшін пайдаланылатын алаңның белгілі бір жартысы. Бұл, ойыншының өзіне қарағанда, басым емес қолына сәйкес келетін алаңның жағы. Оң қолды ойыншы үшін, доп тастаушыға қарағанда, бұл крикет алаңының сол жағы (доп тастаушының оң жағында). Сол қолды ойыншы үшін аяқ жағы – ойыншының оң жағында (доп тастаушының сол жағында). Крикет алаңы шартты түрде, алаңның ұзын осынан төмен қарай жүретін көзбен көрілмейтін сызық арқылы екіге бөлінеді. Әдеттегідей, соққы беруге дайындалған ойыншы доп тастаушыға бүйірімен тұрады. Аяқ жағы – ойыншының артындағы алаңның жартысы. Оның алдындағы алаңның жартысы оф-сайд деп аталады. Суретте, доп тастаушы суреттің төменгі жағынан доп тастап тұр, оң қолды ойыншы (S), оған бүйірімен қарап, аяқтары суреттің оң жағында, аяқ жағында орналасқан. Егер доп алаңның сол жағына түссе, ол ойыншының аяғына жақын болады, яғни аяқ жағында. Бұл анықтама ойыншыға қатысты. Егер ойыншы тікелей доп тастаушыға қараса, аяқ жағы: оң қолды ойыншы үшін сол жақта, ал сол қолды ойыншы үшін оң жақта болады. Әдетте, аяқ жағы оф-сайдқа қарағанда нашар қорғалады, себебі доп тастаушылардың шабуыл желісі көбінесе оф-стампқа немесе одан сыртқа бағытталған болады. Бұл допты аяқ жағына соғуды қиындатады, өйткені доптың траекториясын кесіп өтуге тура келеді, бұл қателіктерге және допты ұстап алуға әкелуі мүмкін. «Аяқ жағы» және «жақ» терминдері алаңның жартысын білдіргенімен, әрбір термин көбінесе осы жартысының бір бөлігін ғана білдіреді. Егер ойыншы допты осы жартыға қарай ойнаса, доп жаққа ойналған деп айтылады. Алайда, егер доп қақпаның деңгейінде немесе одан артқа ойналса, доп аяқ жағына ойналған деп айтылады. Филдинг позицияларының атауларында көбінесе «аяқ» немесе «жақ» сөздері қолданылады, және олар осы конвенцияны көрсетеді. Мысалы, фин-лег қақпаның артында, ал мид-он қақпаның алдында орналасқан. Егер ойыншы доп тасталғанда, өзінің қалыпты тұру позыциясынан артқа жылса, ол аяқ жағына қарай жылғалы жатыр деп айтылады.

Бейсболмен салыстыру

Аяқ жағы – бұл ойыншының артындағы алаңның жартысын құрайды. Оң қолды ойыншы үшін ол бейсбол алаңының сол жағы мен үшінші базаны қамтитын бөлігіне шамамен ұқсас. Сол қолды ойыншы үшін аяқ жағы оң жақ алаң мен бірінші базаны қамтитын бөлігіне ұқсас. Сондықтан аяқ жағына соққы беру, бейсболдағы "тарту" (pull) соққысына тікелей визуалды ұқсастық жасайды (бірақ бейсболдағы барлық ойын алаңы ойыншының алдында болғандықтан, "үстінде" (on) бұл алаң бөлігіне дәлірек сәйкес келеді). Керісінше, "сыртқа" (off) соққы беру бейсболдағы "қарсы алаңға" (opposite field) соққы беруге ұқсас.