Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шіркеу қызметіндегі көмекші
Assistant in church services
Верджер (немесе виржер, кеңсе таяғының атымен аталған, немесе британдық ағылшын тілінде wandsman, бірақ бұл сөз қолданыстан шығып барады) – әдетте, дін қызметкері емес, діни қызметтерді ұйымдастыруға көмектесетін адам, әсіресе Англикан шіркеулерінде.
A verger (or virger, so called after the staff of the office, or wandsman in British English, though archaic) is a person, usually a layperson, who assists in the ordering of religious services, particularly in Anglican churches.
Этимология
Вергер атағы олар дәстүрлі түрде алып жүретін, вирге деп аталатын рәсімдік таяқтан шыққан (латынша virga, "бұтақ, таяқ, шыбық"; virgule дегенді қараңыз). Ұлыбритания парламентінің Лордтар палатасы мен Халықтар палатасында қолданылатын Мемлекеттік жездендер ортағасырлық виргенің тағы бір қазіргі қолданылуының мысалы болып табылады. Бұрын вергер виргесін өзімен бірге жүретін адамды жануарлардан немесе тым шулы көпшіліктен қорғау үшін, тіпті тәртіпсіз хор оқушыларын жазалау үшін де пайдалануы мүмкін еді.
The title of verger arises from the ceremonial rod they traditionally carried known as a virge (from the Latin virga, "branch, staff, rod"; see virgule). The Maces of State used in the House of Lords and the House of Commons of the British Parliament are examples of another modern use of the medieval virge. In former times, a verger might have needed to use his virge to keep back animals or an overenthusiastic crowd from the personage he was escorting or even to discipline unruly choristers.
Тарих
Вергер қызметі Англия шіркеуі тарихының ерте кезеңдеріне барып тіреледі. Бұл Орден бұрынғы Портер және Аколит кіші ордендерімен белгілі бір ортақтықтарға ие. Тарихи тұрғыдан алғанда, вергерлер ғибадатхананың тәртібі мен күтімін, соның ішінде шіркеу ғимараттарын, оның жиһаздарын және қасиетті заттарды, литургияға дайындықтарды, пашшалардың мінез-құлқын және қабір қазу жұмыстарын қамтамасыз ететін. Вергер қызметіне қатысты толыққанды тарихи зерттеулер болмаса да, Рочестер, Линкольн, Эксетер және Солсбери соборларынан алынған мәліметтер 16 ғасырда да вергерлердің болғанын көрсетеді. [[Koster (нақтылау) – латын тіліндегі custos ("қорғаушы") сөзінен туындаған, "sexton" немесе "verger" деген мағына беретін голланд тіліндегі сөз (неміс тіліндегі баламасы Küster). Собор вергерлерінің гильдиясының символы – айқасқан кілттер.]
The office of verger has its roots in the early days of the Church of England's history. The Order shares certain similarities with the former Minor Orders of Porter and Acolyte. Historically, vergers were responsible for the order and upkeep of a house of worship, including the care of the church buildings, its furnishings, and sacred relics, preparations for liturgy, conduct of the laity, and grave digging responsibilities. Although there is no definitive historical examination of the office of verger, evidence from Rochester, Lincoln, Exeter, and Salisbury Cathedrals points to the existence of vergers even in the 16th century. [[Koster (disambiguation) is the Dutch word for 'sexton' or 'verger' (the equivalent German word is Küster), derived from the Latin custos ('guard'). The symbol of a guild of cathedral vergers is the crossed keys.
Міндеттер
Қызмет барысында бау-бақшаның негізгі міндеті – діни рәсімге қатысушылар шіркеу ішінде орын ауыстырғанда олардың алдында рәсімдік түрде жүру болып табылады; олар әдетте қызметтің өзінде сөз сөйлеуге қатыспайды. Бау-бақшаның қызмет кезіндегі басты мақтанышы көзге түспеуінде деп айтуға болады; бау-бақшалар көбінесе "көрініс артында" маңызды рөл атқарады – қызметтің логистикалық жағын жоспарлауға және дін қызметкерлерін сыйлы түрде бағыттап, көмектесуге (кейбір шіркеулерде осы міндеттерді рәсімдер шебері атқарады, ал бау-бақша процессияда маршал рөліндегідей жұмыс істейді).
During the service itself, a verger's main duty is ceremonially to precede the religious participants as they move about the church; they do not typically take any speaking part in the service itself. It could be argued that a verger's main pride during a service lies in their inconspicuousness; vergers often play a very prominent role "behind the scenes"—helping to plan the logistical details of service and discreetly shepherding the clergy through it (in some churches these latter duties are handled by a Master of Ceremonies, while the verger functions as a sort of marshal in the procession).
Киімдер
Вергерлердің әдеттегі киімі – қара жейдеден үстіне жабылатын қара халат. Халат белгілі бір дәрежеде академиялық халатқа ұқсас және ағылшын дәстүрі бойынша алды ашық болады. Вергердің халатының бір немесе екі жеңінде шіркеудің гербі бейнеленуі жиі кездеседі. Ол матаның шеті барқытпен әшекейленуі мүмкін, ол басқа түсте болуы да мүмкін (мысалы, собормен тығыз байланысты түс). Формальды жағдайда, мойынға жабот тағылуы мүмкін. Кем ресми жағдайда, вергер жейдесіз халат киюі немесе керісінше, халатсыз жейде киюі мүмкін. Көбінесе қазіргі заманғы жағдайларда вергер халаттың орнына скапуляр киеді. Егер вергер қасиетті құлшылық кезінде алтарьда да қызмет етсе, онда халат көбінесе альбамен ауыстырылады.
The typical robes of a verger are a black gown worn over a black cassock. The gown is somewhat like an academic gown and is open fronted in the English tradition. It is common for a verger's gown to bear the arms of the church, usually on one or both sleeves. It can be trimmed with velvet, which may be in another colour (a colour prominently associated with the cathedral, for instance). Formally, a jabot may be worn at the neck. Less formally, a verger may wear a gown without a cassock below, or, conversely, a cassock without the gown. In more modern settings, a verger might wear a scapular instead of a gown. If a verger also serves at the altar during divine worship, the gown is often replaced with a surplice.
Қазіргі заманғы қызмет
Кейбір шақырушылар өздерінің рөлін құнақжайлылыққа немесе қонақтарды қарсы алуға бағытталған деп есептейді, оған тойларды және жерлеу рәсімдерін ұйымдастыру, сондай-ақ епископтар сияқты маңызды қонақтарды күтіп алу сияқты міндеттер кіреді. Мысалы, Вестминстер аббаттығындағы шақырушылар экскурсиялар да өткізеді. XX ғасырда Австралиядағы Англикан шіркеуінде болған пікірталастарда, кейбір дін қызметкерлері әйелдерге шіркеу сақтаушылары болып қызмет етуге рұқсат беру қажет екенін айтты, себебі олардың үй шаруашылығындағы тәжірибесі шақырушылардың жұмысын бақылауға мүмкіндік береді, яғни көптеген шақырушылар күтім жұмыстарын атқарады.
Some vergers see their role as one of welcoming or hospitality, encompassing duties such as arranging weddings and funerals or meeting important visitors such as bishops. Vergers at Westminster Abbey, for example, also lead guided tours. In 20th century debates in the Anglican Church in Australia, some clergy argued that women should be allowed to serve as churchwardens because their experience in housekeeping would lead them to check up on the work of the vergers, indicating that many vergers performed maintenance.
Католик шіркеуі
Католик дәстүрінде вергер лауазымы көбінесе жойылды, ең жақын функциясы секстон немесе бас немесе аға ушер болып табылады, әсіресе үлкен шіркеулерде (мысалы, Нью-Йорктегі Сент-Патрик соборы немесе Вашингтондағы Пәк Концепция Ұлттық ғибадатханасы базиликасы) ресми, ұйымдастырылған ушерлер тобы бар жерлерде.
The office of the verger has, for the most part, disappeared in the Catholic tradition, the closest function being that of the sexton or the head or senior usher, particularly in those churches (usually large establishments, like St. Patrick's Cathedral in New York City or the Basilica of the National Shrine of the Immaculate Conception in Washington, DC) that have a formal, organized corps of ushers.
Мәдени сілтемелер
Мүмкін, ағылшын шіркеуінің бау-бақшасының көркем әдебиеттегі ең танымал бейнесі Сомерсет Момның "Бау-бақша" атты әңгімесінде кездеседі. Британдық халық мәдениетінде BBC-нің "Dad's Army" комедиялық сериалында Эдвард Синклер ойнаған Морис Йейтман есімді шатақ басқан, сатиралық бау-бақша бейнесі болды. "The Vicar of Dibley" ситкомында, Англия шіркеуінің алғашқы әйел викарийлерінің бірі болған басты кейіпкермен қатар, ақыл-ойы жетілмеген, бірақ ізгі ниетті Элис Тинкер (Эмма Чемберс) атты әйел бау-бақша да болды.
Perhaps the best known portrait of an Anglican verger in fiction is in Somerset Maugham's short story, "The Verger". In British popular culture, the BBC sitcom Dad's Army featured a bumbling caricature of a verger named Maurice Yeatman, played by Edward Sinclair. The sitcom The Vicar of Dibley, whose title character is among the Church of England's first female vicars, also featured a female verger, the dim witted but well intentioned Alice Tinker (Emma Chambers).