Жүрек жүйесі: Жүректің қалай соғып, қанды айдауды қамтамасыз ететіні, электрокардиограмма (ЭКГ) және бұзылулар туралы маңызды ақпарат. Жүрек ырғағын реттеу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүрек қызметінің аспектісі
Aspect of heart function
Жүректің электрлік өткізгіш жүйесі (ЖЭЖЖ, сонымен қатар жүректің электрлік өткізгіш жүйесі деп аталады) синоатриалды түйіннен – жүректің кардиостимуляторынан – пайда болатын сигналдарды жүрек бұлшық етінің жиырылуына себеп болу және қанды денедегі қан айналымы жүйесі арқылы сорғылау үшін жеткізеді. Кардиостимуляциялық сигнал оң жақ қарынша арқылы қарынша-құлақша түйініне, Гис шоғыры бойымен және шоғыр тармақтары арқылы қарыншалар қабырғасындағы Пуркинье талшықтарына дейін жүзеге асады. Пуркинье талшықтары қарыншалардың жиырылуын күшейту үшін сигналдарды жылдам жеткізеді. ЭКГ-да көрінетін өткізгіш жүйені қоршап тұрған талшықты тіндердің қаңқасы бар. Өткізгіш жүйенің дисфункциясы жүрек ырғағының бұзылуына, соның ішінде тым жылдам немесе тым баяу ырғақтарға әкелуі мүмкін.
The cardiac conduction system (CCS, also called the electrical conduction system of the heart) transmits the signals generated by the sinoatrial node – the heart's pacemaker, to cause the heart muscle to contract, and pump blood through the body's circulatory system. The pacemaking signal travels through the right atrium to the atrioventricular node, along the bundle of His, and through the bundle branches to Purkinje fibers in the walls of the ventricles. The Purkinje fibers transmit the signals more rapidly to stimulate contraction of the ventricles. There is a skeleton of fibrous tissue that surrounds the conduction system which can be seen on an ECG. Dysfunction of the conduction system can cause irregular heart rhythms including rhythms that are too fast or too slow.
Құрылымы
SA түйінінен (оң жақ қарыншада орналасқан) туындайтын электр сигналдары қарыншаларды жиырылуға ынталандырады. Содан кейін сигналдар қарыншааралық пердеде орналасқан қарынша-қалқанша түйініне (AV түйіні) жетеді. Қарыншалардың қанмен толуына уақыт беру үшін қысқа тоқсыраудан кейін, электр сигналы екіге бөлініп, жүректің сол және оң жақтарындағы Пуркинье талшықтарына, сондай-ақ жүректің төбесіндегі эндокардиумға, одан кейін қарыншалық эпикардиумға таралады; бұл қарыншалардың жиырылуына себеп болады. Бұл сигналдар үнемі ритмдік түрде пайда болады, нәтижесінде жүректің үйлесімді ритмді жиырылуы мен босаңсуы қамтамасыз етіледі. Микроскопиялық деңгейде деполяризация толқыны интеркаляциялық дискіде орналасқан жарықшалар арқылы көрші жасушаларға таралады. Жүрек – бұл қаңқа бұлшықеті синцициінен өзгеше функционалдық синцициум. Функционалдық синцициумда электр импульстары жасушалар арасында барлық бағытта еркін таралады, сондықтан миокард біртұтас жиырылғыш бірлік ретінде жұмыс істейді. Бұл қасиет миокардтың жылдам, синхронды деполяризациясына мүмкіндік береді. Қалыпты жағдайларда пайдалы болғанымен, бұл қасиет зиянды болуы мүмкін, себебі бұл қате электр сигналдарының таралуына әкелуі мүмкін. Миокард инфарктісі (жүрек ұстамасы) кезінде зақымдалған немесе өліп бара жатқан тіндерді оқшаулау үшін бұл жарықшалар жабылуы мүмкін.
Electrical signals arising in the SA node (located in the right atrium) stimulate the atria to contract. Then the signals travel to the atrioventricular node (AV node), which is located in the interatrial septum. After a short delay that gives the ventricles time to fill with blood, the electrical signal diverges and is conducted through the left and right bundle branches of His to the respective Purkinje fibers for each side of the heart, as well as to the endocardium at the apex of the heart, then finally to the ventricular epicardium; causing the ventricles to contract. These signals are generated rhythmically, which results in the coordinated rhythmic contraction and relaxation of the heart. On the microscopic level, the wave of depolarization propagates to adjacent cells via gap junctions located on the intercalated disc. The heart is a functional syncytium as opposed to a skeletal muscle syncytium. In a functional syncytium, electrical impulses propagate freely between cells in every direction, so that the myocardium functions as a single contractile unit. This property allows rapid, synchronous depolarization of the myocardium. While advantageous under normal circumstances, this property can be detrimental, as it has potential to allow the propagation of incorrect electrical signals. These gap junctions can close to isolate damaged or dying tissue, as in a myocardial infarction (heart attack).
Даму
Жүректің өткізгіш жүйесінің пайда болуының эмбриологиялық дәлелдері осы арнайы жасушалар тобының атқаратын рөлін аңғартса, жүрек иннервациясы миға шоғырланған парасимпатиялық холинергиялық бірінші деңгеймен басталады. Одан кейін көкірек омыртқа ганглияларының қалыптасуымен байланысты екінші деңгей симпатикалық адренергиялық жүйенің қарқынды өсуі жүреді. Жүрекке үшінші деңгейдегі электрлік әсер басқа перифериялық органдар қалыптасқанда, көкек жүйке арқылы жүзеге асырылады.
Embryologic evidence of generation of the cardiac conduction system illuminates the respective roles of this specialized set of cells. Innervation of the heart begins with a brain only centered parasympathetic cholinergic first order. It is then followed by rapid growth of a second order sympathetic adrenergic system arising from the formation of the thoracic spinal ganglia. The third order of electrical influence of the heart is derived from the vagus nerve as the other peripheral organs form.
Іс-қимыл әлеуетін қалыптастыру
Жүрек бұлшық еті нейрондармен және қаңқа бұлшық етімен кейбір ортақтықтарға ие, сонымен қатар маңызды ерекше қасиеттері бар. Нейрон сияқты, миокард жасушасы да тыныш күйде теріс мембраналық потенциалға ие. Белгілі бір шектен жоғары стимуляция кернеуге сезімтал иондық каналдардың ашылуына және клеткаға катиондардың ағылуына себеп болады. Клеткаға кіретін оң зарядталған иондар әрекет потенциалының сипаттамалық белгісі болып табылатын деполяризацияны тудырады. Қаңқа бұлшық еті сияқты, деполяризация кернеуге сезімтал кальций каналдарының ашылуына және T-түтікшелерден Ca2+ бөлінуіне әкеледі. Бұл кальцийдің ағыны саркоплазмалық тордан кальцийдің бөлінуін шақырады, ал бос Ca2+ бұлшық еттің жиырылуына себеп болады. Кейін калий каналдары қайта ашылады, нәтижесінде К+ клеткадан шығып, тыныш күйге қайта поляризацияланады. Тораптық және қарыншалық жасушалар арасында маңызды физиологиялық айырмашылықтар бар; иондық каналдар мен поляризация механизмдеріндегі нақты айырмашылықтар SA тораптық жасушаларының ерекше қасиеттерін тудырады, ең маңыздысы – SA тораптық жасушаларының сергіткіш қызметі үшін қажетті спонтанды деполяризациялар.
Cardiac muscle has some similarities to neurons and skeletal muscle, as well as important unique properties. Like a neuron, a given myocardial cell has a negative membrane potential when at rest. Stimulation above a threshold value induces the opening of voltage gated ion channels and a flood of cations into the cell. The positively charged ions entering the cell cause the depolarization characteristic of an action potential. Like skeletal muscle, depolarization causes the opening of voltage gated calcium channels and release of Ca2+ from the t tubules. This influx of calcium causes calcium induced calcium release from the sarcoplasmic reticulum, and free Ca2+ causes muscle contraction. After a delay, potassium channels reopen, and the resulting flow of K+ out of the cell causes repolarization to the resting state. There are important physiological differences between nodal cells and ventricular cells; the specific differences in ion channels and mechanisms of polarization give rise to unique properties of SA node cells, most importantly the spontaneous depolarizations necessary for the SA node's pacemaker activity.
Электрлік белсенділік
Электрокардиограмма – жүректің электрлік қызметінің тіркелуі.
An electrocardiogram is a recording of the electrical activity of the heart.
SA түйіні: P толқыны
Қалыпты жағдайда, электрлік белсенділік жүрек сергітушісі болып табылатын SA түйінімен өздігінен туындайды. Бұл электр импульсі оң жақ қарынша арқылы таралып, Бахман шоғыры арқылы сол жақ қарыншаға жетеді, қарыншалардың миокардын жирылуға ынталандырады. Электр импульстарының қарыншалар бойынша таралуы ЭКГ-да P толқыны ретінде көрінеді. Электрлік белсенділік қарыншалар арқылы таралатын кезеңде, ол SA түйінінен AV түйініне интернодальді жолдар деп аталатын арнайы жолдармен жетеді.
Under normal conditions, electrical activity is spontaneously generated by the SA node, the cardiac pacemaker. This electrical impulse is propagated throughout the right atrium, and through Bachmann's bundle to the left atrium, stimulating the myocardium of the atria to contract. The conduction of the electrical impulses throughout the atria is seen on the ECG as the P wave. As the electrical activity is spreading throughout the atria, it travels via specialized pathways, known as internodal tracts, from the SA node to the AV node.
AV түйіні мен түйіндер: PR аралығы
АВ түйіні өткізгіш жүйеде маңызды кешігу ретінде жұмыс істейді. Егер бұл кешігу болмаса, алқалар мен қарыншалар бір уақытта жиырылып, қан алқалардан қарыншаларға тиімді ағып кетпейді. АВ түйінінің кешігуі ЭКГ-да PR сегментінің көп бөлігін құрайды, ал алқалық реполяризацияның бір бөлігі PR сегментімен көрсетілуі мүмкін. АВ түйінінің дисталь бөлігі Хис шоғыры деп аталады. Хис шоғыры аралық бөлімшеде екі тармаққа – сол және оң қарынша тармақтарына – бөлінеді. Сол қарынша тармағы сол қарыншаны, ал оң қарынша тармағы оң қарыншаны белсендіреді. Сол қарынша тармағы қысқа болып, сол жақ алдыңғы және сол жақ артқы талшықтарға бөлінеді. Сол жақ артқы талшық салыстырмалы түрде қысқа және кең, екі қан тамырымен қамтамасыз етілгендіктен, ишемиялық зақымдануға өте төзімді. Сол жақ артқы талшық импульстарды папиллярлық бұлшықтарға жібереді, бұл митраль қақпағының жабылуына әкеледі. Сол жақ артқы талшық оң жақ талшықтан қысқарақ және кең болғандықтан, импульстар сол қарынша миокардының деполяризациясынан және одан кейін жиырылуынан бұрын папиллярлық бұлшықтарға жетеді. Бұл хордалардың алдын ала керілуіне мүмкіндік береді, сол қарынша жиырылғанда митраль қақпағы арқылы ағынға қарсылықты арттырады. Электрокардиограмманың трансторакальды өлшенген PQRS бөлігіне негізінен симпатикалық жүйке жүйесі әсер етеді. T (және кейде U) толқындарына негізінен парасимпатикалық жүйке жүйесі әсер етеді, оны бүйірлік сабақтан және кеуделік жұлынның қосымша ганглияларынан басқаруға болады. SA түйінінен 60-100 соққы/мин салыстырмалы жылдамдықпен шығатын импульс (әрекет потенциалы) қалыпты синустық ырғақ деп аталады. Егер SA түйінінен шығатын импульстардың жылдамдығы 60 соққы/мин-нан төмен болса, жүрек ырғағы синустық брадикардия деп аталады. Егер SA түйінінен шығатын импульстардың жылдамдығы 100 соққы/мин-нан асса, нәтижесіндегі жүрек соғу жылдамдығы синустық тахикардия болып табылады. Алайда, бұл жағдайлар міндетті түрде жаман белгілер емес. Мысалы, жаттығу жасамайтын спортшылардың жүрек соғу жылдамдығы көбінесе 60 соққы/мин-нан төмен болады. Егер SA түйіні бастамалауға қабілетсіз болса, AV түйіні жүректің негізгі кардиостимуляторы рөлін атқара алады. AV түйіні АВ түйінінен, Хис шоғырынан және оны қоршаған аймақтан тұрады; оның жылдамдығы 40-60 соққы/мин-ға тең. Бұл "AV-түйіндық" ырғақтар P толқынының жоқтығымен немесе инверсиясымен сипатталады. Егер SA түйіні де, AV түйіні де электр импульсын бастамалауға сәтсіз болса, қарыншалар электр импульстарын 20-40 соққы/мин жылдамдықпен өздігінен тудыра алады және 120 мс-ден асатын QRS кешеніне ие болады. Бұл жүректің дұрыс жұмыс істеуі үшін қажет.
The AV node functions as a critical delay in the conduction system. Without this delay, the atria and ventricles would contract at the same time, and blood wouldn't flow effectively from the atria to the ventricles. The delay in the AV node forms much of the PR segment on the ECG, and part of atrial repolarization can be represented by the PR segment. The distal portion of the AV node is known as the bundle of His. The bundle of His splits into two branches in the interventricular septum: the left bundle branch and the right bundle branch. The left bundle branch activates the left ventricle, while the right bundle branch activates the right ventricle. The left bundle branch is short, splitting into the left anterior fascicle and the left posterior fascicle. The left posterior fascicle is relatively short and broad, with dual blood supply, making it particularly resistant to ischemic damage. The left posterior fascicle transmits impulses to the papillary muscles, leading to mitral valve closure. As the left posterior fascicle is shorter and broader than the right, impulses reach the papillary muscles just prior to depolarization, and therefore contraction, of the left ventricle myocardium. This allows pre tensioning of the chordae tendinae, increasing the resistance to flow through the mitral valve during left ventricular contraction. The transthoracically measured PQRS portion of an electrocardiogram is chiefly influenced by the sympathetic nervous system. The T (and occasionally U) waves are chiefly influenced by the parasympathetic nervous system guided by integrated brainstem control from the vagus nerve and the thoracic spinal accessory ganglia. An impulse (action potential) that originates from the SA node at a relative rate of 60 100 bpm is known as a normal sinus rhythm. If SA nodal impulses occur at a rate less than 60 bpm, the heart rhythm is known as sinus bradycardia. If SA nodal impulses occur at a rate exceeding 100bpm, the consequent rapid heart rate is sinus tachycardia. These conditions are not necessarily bad symptoms, however. Trained athletes, for example, usually show heart rates slower than 60bpm when not exercising. If the SA node fails to initialize, the AV junction can take over as the main pacemaker of the heart. The AV junction consists of the AV node, the bundle of His, and the surrounding area; it has a regular rate of 40 to 60bpm. These "junctional" rhythms are characterized by a missing or inverted P wave. If both the SA node and the AV junction fail to initialize the electrical impulse, the ventricles can fire the electrical impulses themselves at a rate of 20 to 40 bpm and will have a QRS complex of greater than 120 ms. This is necessary for the heart to be in good function.
Аритмия
Аритмия – жүрек соғуының қалыптан тыс ырғағы немесе жылдамдығы. Минутына 60 немесе одан кем соққысы бар баяу жүрек соғуы брадикардия деп аталады. Минутына 100-ден астам соққысы бар жылдам жүрек соғуы тахикардия деп аталады. Аритмия – физиологиялық емес жағдай, мысалы, жаттығумен шұғылданатын спортшыда табиғи түрде дамыған төмендеген жүрек соғуы. Тынығу кезіндегі жүрек соғуы минутына 60 соққыдан кем болуы мүмкін. Егер аритмияны дәрі-дәрмекпен (немесе басқа стандартты кардиоверсия шараларымен) емдеуге болмаса, жүргізу жүйесін реттеу үшін жасанды кардиостимулятор орнатылуы мүмкін.
An arrhythmia is an abnormal rhythm or speed of rhythm of the heartbeat. A slow heart rate of 60 or less beats per minute is defined as bradycardia. A fast heart rate of more than 100 beats per minute is defined as tachycardia. An arrythmia is defined as one that is not physiological such as the lowered heart rate that a trained athlete may naturally have developed; the resting heart rates may be less than 60 bpm. When an arrhythmia cannot be treated by medication (or other standard cardioversion measures), an artificial pacemaker may be implanted to control the conduction system.