Кіріспе

Даниялық лексикограф Сандро Нильсен (1961 жылы туған) – даниялық металексикограф, Данияның Орхус бизнес мектебінің лексикография орталығының доценті, ол 1992 жылы осы мектептен докторлық диссертациясын қорғаған. Нильсен лексикография саласына теориялық және практикалық лексикограф ретінде үлкен үлес қосты, әсіресе екі және көп тілді мамандық сөздіктеріне (техникалық сөздіктерге) ерекше назар бөлді. Ол лексикография, теориялық мақалалар, баспа және электрондық (онлайн) сөздіктер бойынша жүзден астам жарияланымның авторы және бір авторы.

Табысы мен жұмысы

Сандро Нильсен – заңдық лексикография және екі тілді заң сөздіктері саласындағы авторитет. Ол 1994 жылы жарық көрген «The Bilingual LSP Dictionary – Principles and Practice for Legal Language» кітабында сипатталған екі тілді заңдық лексикографияның негізді жалпы теориясын ұсынды. Оның зерттеулері мен жарияланымдары оны заманауи лексикограф ретінде бекітеді, өйткені ол лексикографиялық ақпараттық құн (Nielsen 2008), сөздіктің мақсаттылық деңгейін арттыру мен азайту арасындағы айырмашылық, көп салалық, бір салалық және қосалқы салалық сөздіктердің типологиясы және функцияға байланысты сілтемелер сияқты лексикографиялық ұғымдарды енгізді. Ол лексикографиялық теория мен аударма стратегияларын үйлестірген лексикографтардың бірі, ол екі тілді LSP сөздіктері бастапқы және мақсатты тілдердің аударма стратегияларын қалай араластыратынын көрсету арқылы екі тілді аударма сөздіктерін жақсартуға тырысты (Nielsen 2000). 2003 жылғы «Сөздік тақырыбындағы өзгерістер» атты мақаласында Сандро Нильсен дәстүрлі тілдік тәсілге қарамастан, сөздікті анықтауға лексикографиялық тәсілді ұсынды. Ол сөздікті оның негізгі ерекшеліктері арқылы анықтайды, ал сөздіктің үш ерекшелігі бар: сөздік – бір немесе бірнеше функцияны (оның таза мүмкіндігін) орындауға арналған лексикографиялық анықтамалық еңбек, функцияны қолдайтын лексикографиялық деректерді және функцияны орындау үшін деректерді біріктіретін және байланыстыратын лексикографиялық құрылымдарды қамтиды. Бұл анықтама баспа, электрондық және интернет сөздіктерге, сондай-ақ қолданыстағы, жоспарланған және тікелей сөздіктерге де қатысты. Сандро Нильсен сөздіктерді саралау үшін практикалық және теориялық негізді ұсынды (Nielsen 2009). Бұл мақалада ол ғылыми немесе академиялық саралаудың талаптарын сипаттайды және сөздікті нақты талдау мен тексеру нысаны ретінде қарастыру қажеттігін атап көрсетеді. Аталған негізде сөздіктерді саралаудың үш тәсілі ұсынылды: тілдік тәсіл, фактілік тәсіл және лексикографиялық тәсіл. Бұл тәсілдерді біріктіру арқылы шынайы академиялық саралауға қол жеткізуге болады. Сонымен қатар, сөздіктерді саралаудың ақпараттық құндылығына қатысты талаптар да келтірілді: олар сенімді, маңызды және материалдық аспектілерді қамтуы керек, сондай-ақ бейтарап болуы тиіс. Теориялық жарияланымдарынан басқа, Сандро Нильсен үш баспа сөздік – ағылшын-дания заң сөздігі (Engelsk Dansk Juridisk Basisordbog), дания-ағылшын есептік сөздігі (Regnskabsordbogen. Dansk Engelsk) және ағылшын-дания есептік сөздігі (Regnskabsordbogen. Engelsk Dansk), сондай-ақ бес интернет сөздік – дания-ағылшын заң сөздігі (Dansk Engelsk CISG ordbog), дания есептік сөздігі (Den Danske Regnskabsordbog), дания-ағылшын есептік сөздігі (Den Dansk Engelske Regnskabsordbog), ағылшын есептік сөздігі және ағылшын-дания есептік сөздігі жариялады. Ол «The Bilingual LSP Dictionary – Principles and Practice for Legal Language» кітабының авторы және «Manual of Specialized Lexicography» кітабына үлес қосушы.

Басылған әдебиеттер

Нильсен, С., 2003 жыл. Екі тілді құқықтық лексикографияның жалпы теориясына қарай. Århus қаласындағы Handelshøjskolen мекемесінде, Århus қаласындағы Det erhvervssproglige fakultet-те. http://research.asb.dk/research/(6586) сайтында қолжетімді [2010 жылғы 25 қыркүйекте қарастырылды].