Кіріспе
Саяси көңіл-күй
Биліктегі саясаткерлерге қарсы сезім – бұл билікте отыруының өзіне байланысты, қазіргі саясаткерлерді сайлаудан бас тартуға бағытталған көңіл-күй. Оны кейде "жамандыларды қуу" сезімі деп те атайды. Билікке қарсы сезімдердің күшті болатын кезеңдерде әдетте сайлау толқындары болады.
Anti incumbency is sentiment in favor of voting out incumbent politicians, for the specific reason of being incumbent politicians. It is sometimes referred to as a "throw the bums out" sentiment. Periods of anti incumbent sentiment are typically characterized by wave elections.
Себептер
Сайлаушылар жағдайдың нашарлағанын сезгенде, бұл биліктегілерге қарсы пікір тудыруы мүмкін. Дегенмен, мұндай пікірлер субъективті болады. Мысалы, саяси қайраткердің өкілеттік мерзімінде экономикалық жағдай нашарлағандығы туралы түсінік, партиялық көзқарасқа байланысты өзгеруі мүмкін. АҚШ-та негізгі ақпарат құралдарының орнына, партиялық ақпарат құралдарына сену Конгресске қарсы көзқараспен байланысты. Орталық және Шығыс Еуропа, Латын Америкасы және Азиядағы жаңа демократиялық елдердегі сайлауларда көбінесе билікке қарсы үрдіс байқалады.
Болгария
Болгарияда, дерлік барлық үкіметтер бір заңнамалық кезеңнен кейін биліктен құлатылды.
Үндістан
Үндістанда билікке қарсылық деңгейі әлемде ең жоғары, үкіметтегі партия өкілдерінің парламентке қайта сайлану мүмкіндігі теңдей – 50/50. Мысалы, 1985 жылдан бері Үндістанның Ассам штатындағы сайлаушылар Ассам Гана Паришад пен Үндістан Ұлттық Конгресі арасында кезекпен дауыс беріп, билікке жеткізіп отырады. Карнатака штатында биліктегі үкімет соңғы рет 1985 жылғы сайлауда қайта сайланды. Керала штаты 1982 жылғы сайлаудан бері үнемі оппозициялық сайлауалды коалициясына дауыс береді. Сайлауға қатысу деңгейі мен биліктегілердің сайлау нәтижелері арасында байланыс байқалмайды. 2018 жылы Үндістандағы билікке қарсылық кезеңі ауылдық ахуалдың нашарлауымен, шаруалардың көптеген наразылықтарымен және жұмыссыздықпен бірге жүрді.
Мексика
2010 жылы Мексикадағы губернатор сайлауларында Институционалдық-революциялық партия, Ұлттық әрекет партиясы және Демократиялық революция партиясының қазіргі биліктегі өкілдері үміткерлердің бірауыздан қолдауына ие болмады.
Америка Құрама Штаттары
Орындыққа қарсы сезімдердің дәуіріне Алтын ғасыр жатты, онда АҚШ Өкілдер палатасындағы үстем партия 1870 мен 1900 жылдар аралығында өткен 15 Конгресс сайлауында алты рет ауысты, ал оның үш реті үстем партияның 70-тен астам орынды жоғалтуымен аяқталды. Дэвид М. Кеннеди былай деп жазады: "Америкалық ғалымдардың бірнеше буыны сол дәуірдің шатасқан және шешімсіз саяси аясында тұтас түсіндірме табуға немесе батыр көшбасшыларды анықтауға күш салды". 1992 жылғы АҚШ сайлауы да биліктегілерге қарсы сезіммен еректелді, себебі қатты экономикалық төмендеу және тұрақты жоғары жұмыссыздық сайлаушылардың наразылығын күшейтті. 2013 жылы жасалған сауалнамаға сәйкес, американдықтардың 60%-ы Конгрестің барлық мүшелерін, оның ішінде [өздерінің] өкілдерін де жеңіп, ауыстыруға дауыс беретінін айтты, егер мұндай мүмкіндік болғанда. Анти-инкумбентизм концепциясы, кем дегенде АҚШ сайлауларына қатысты, әртүрлі пікір тудырады, өйткені сайлаушылар көбінесе бір ғана партияны жазалайды. Биліктегілерді сайлаудан шығаруды қолдаған үш ұйым: "Екіжүзді қарақшыларды қуғынға салыңыз", "Биліктегілерді сайлаудан шығару демократиясы" және "Қызмет мерзімі жемқорлыққа ұшыратады".
Сын
Сот сайлауларына қатысты анти-инкумбенцияның кемшілігі ретінде қарастырылатыны – жақсы адвокаттар мұны айналмалы қызмет деп есептеп, оған келіспеуі мүмкін. Анти-инкумбенцияға тағы бір сын – ол саяси партияларды ұзақ мерзімді дамудың орнына бір мерзімдік саясатқа назар аударуға итермелейді.