Кіріспе

Vis немесе Vis 35 (поляк тілінде Pistolet wz. 35 Vis; неміс тілінде 9 мм Pistole 35(p), ал кейбір ағылшын тіліндегі дереккөздерде Radom және Польшада Vis wz. 35) – 9×19 мм калибрлі, бір реттік әрекетті, жартылай автоматты поляк пистолеті. Оның дизайны америкалық Джон Мозес Браунинг жасаған Colt 1911 пистолетінен шабыттанды. Vis 1935 жылы Польшаның Радом қаласындағы Fabryka Broni зауытында өндіріле бастады және келесі жылы Польша армиясының стандартты жеке қаруы ретінде қабылданды. 1939 жылы Польшаға жасалған шабуыл, Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуын белгіледі, одан кейін неміс әскерлері елдің қару-жарақтары мен өнеркәсібін басып алды; пистолет немістерге бағалы болды, олар оны өндіруді жалғастырды және ақырында неміс парашютистеріне берді. Vis қару коллекционерлері арасында жоғары бағаланады және кейбіреулер оны сол кезеңнің ең жақсы қаруларының бірі деп санайды, ол Colt M1911, Browning Hi Power және Ruby .45 ACP пистолеттеріндегі кейбір ерекшеліктерді біріктіреді. Vis-ті Пиотр Вильневчич жобалаған, ол 1930 жылы Радомдағы Fabryka Broni (Қару зауыты) директоры Казимеж Олдаковский басшылығымен жасалған. Алғашқы прототип 1930 жылы дайын болды және 1932 жылы патенттелді, сол кезде 134 прототиптік Vis wz. 32 пистолеті шығарылды. Пистолет қысқа кері импульс принципі бойынша жұмыс істейді, мұнда ствол слайдтағы құлыптағыштардан төмен және алыс жылжиды. M1911 пистолетінен айырмашылығы, Vis бұрыштық байланыс арқылы емес, кері күшпен жылжығанда стволға жанасатын және оны төмен итеретін тірек арқылы жұмыс істейді. Ол испандық Ruby .45 ACP пистолетімен кейбір ұқсастықтарды бөліседі. Оның ерекшелігі – трапеция тәрізді тұтқа, төменгі жағы кеңейтілген, жақсы эргономика мен берік ұстанымды қамтамасыз етеді. Тәжірибелер пистолеттің өте дәл және тұрақты екенін көрсетті (оның өлшемі мен салмағының арқасында көптеген жүктемелер сіңіріліп, атушыға берілмейді), сонымен қатар 6000-нан астам оқ атқаннан кейін де сенімді болып қалады. 1945 жылға дейін 312 000 мен 380 000 аралығында өндіріліп, неміс парашютистері мен әскери полициясы қолданды. Қару-жарақ шеберханасында жұмыс істейтін поляк техниктері көптеген пистолет бөліктерін ұрлап, оларды жасырын жинап, неміс оккупациясына қарсы күресте Отандық армияға пайдалану үшін жеткізді; нацистер бұл туралы білгеннен кейін, поляк жұмысшыларының бір бөлігі зауыттың алдында ашық түрде дарға асылды, ал қалғандары концлагерлерге жіберілді. 2012 жылы IWA Radom зауыты 2010 жылы жасалған, көк түс емес, хроммен қапталған пистолетті ұсынды. 2015 жылы қару зауытының 90 жылдығына орай коллекционерлерге арналған тағы 50 пистолет шығарылды.

Шолу

Вис пістолеті – бір рет әрекет ететін, балғамен оқ атуға арналған, құлпы таңылған конструкция. Слайдтағы басқару элементі – бұл балғаны босататын және ату тетігін слайдке көтеретін механизм. Тұтқада тұтқа сақшысы бар, ол толық басылмаса, оқ ату тетігін тоқтатады, бірақ Browning Hi Power немесе M1911 үлгісіндегі пистолеттегі сақтандырғыш сияқты бірдей орналасқан тұтқа сақтандырғыш емес. Бөлшектеу кезінде слайдты кері бұру үшін бөлшектеу тетігі қолданылады (Browning Hi Power сақтандырғышы сияқты), бұл слайдты босату тетігін алуға мүмкіндік береді. Кейінгі үлгілерде бұл тетік алынып тасталған, сондықтан слайдты босату тетігін алу үшін слайдты қолмен туралау қажет. Слайд пен рама (бөлшектеу тетігі арқылы немесе қолмен) тураланғаннан кейін, серіппе жетекшісі алға тартылып, слайдты босату тетігін босатады және оның еркін түсуіне мүмкіндік береді. Содан кейін слайд алға жылжып, рамадан алынып тасталады. Патрон ұстағышы сол кездегі еуропалық үлгідегідей тұтқаның өкшесінде емес, қақпақтың арт жағында орналасқан. Пистолетті ұстап тұру үшін тұтқаның өкшесіне пистолет арқаны орнатылған. Патрон сақтандырғышы жоқ. Неміс әскерлерінен алынып, қарсылық күресшілері қолданған.