Кіріспе
1984 жылғы бейне ойын
1984 жылғы бейне ойын
the 1984 video game
Sabre Wulf – 1984 жылы британдық бейне ойын әзірлеушісі Ultimate Play the Game компаниясы ZX Spectrum үй компьютері үшін шығарған әрекет пен шытырман ойын. Ойыншы 2D жанғол лабиринті арқылы бас киімді Сабреманды басқарады және оның шығуындағы күзетшіні айналып өту үшін амулет бөліктерін жинау керек. Ойыншы ойынды қалай ойнау керектігі туралы нақты нұсқаулар алмайды және сынақ пен қате арқылы ойынның мақсаттарын анықтауға қалдырылады. Сабреман лабиринттің 256 бір-бірімен байланысқан экраны арасында бір экранның аяқталып, екіншісі басталатын жиекті ұстап қозғалады. Әр экран түрлі-түсті флорамен, кездейсоқ пайда болатын жаулармен және кейде коллекциялық заттармен толтырылған. Ultimate пираттықпен күресу үшін ойынды ZX Spectrum үшін орташа бағадан жоғары бағамен шығарды. Оның премиум өнімдік қаптамасы компания стандарты болды. Әзірлеушілер Sabre Wulf ойынының жалғасын оның шығарылуынан бұрын аяқтаған, бірақ құпиялылыққа бейімділігіне сәйкес, оларды маркетингтік мақсаттар үшін жасырып ұстауды жөн көрді. Жалғастар сол жылы тез шығарылды. Ultimate Sabre Wulf ойынын басқа есептеу платформаларына: BBC Micro, Commodore 64 және Amstrad CPC-ге көшіру үшін тәуелсіз әзірлеушілерді жалдады. Ойын кейіннен 2015 жылы Ultimate және оның ізбасары Rare компанияларының ойындарына арналған шолу жинағына енді. Көптеген ойын басылымдары ойынды ұсынды, ал Crash журналының оқырмандары оны 1984 жылдың "Ең жақсы лабиринт ойыны" деп атады. Sabre Wulf – бестселлер және қаржылық табысқа жеткен ойын. Оның лабиринттік ойын стилі Ultimate-тің бұрынғы шығарылымдарына ұқсас болғанымен, сыншылар Sabre Wulf-ты артық көрді. Олар ойынның қиындығын атап өтіп, графикасын жоғары бағалады. Ойын журналистері Sabre Wulf-ты Spectrum-ның ең жақсы ойындарының бірі және Sabreman сериясын бастаған ойын ретінде еске алады.
Ойын процесі
Sabre Wulf ойынында ойыншы екі өлшемді лабиринт арқылы шлемді саяхатшы Сабреманды бағыттайды. Ойыншы лабиринтте шашыраған төрт бөліктен амулетті қайта құрауы керек, бұл ойынның жалғасы – Underwurlde-ге апаратын үңгірден шығу үшін күзетшіні айналып өтуге мүмкіндік береді. Лабиринт бір мезгілде лабиринттің бір статикалық тіктөртбұрышын көрсететін экрандар арқылы ұсынылады. Мысалы, Сабреман бір экранның сол жақ жиегіне жеткенде, келесі экранның оң жақ жиегінен лабиринтті жалғастырады. Ойын Иоганн Себастьян Бах жазған музыкамен басталады. Оның плиткалармен салынған лабиринті 256 экраннан тұрады және 16х16 тормен салынған. Лабиринт жолдары тропикалық өсімдіктермен шектелген, шабуылдайтын жаулармен толған және шетінде таулармен қоршалған. Джунглиден басқа, ойын лабиринтіне бірнеше көлдер де кіреді. Ойыншы джойстиктің ату түймесін басып, экранда кездейсоқ жерлерде пайда болатын жауларды жеңу үшін Сабреманның қылышын соғады. Ойыншы бір экранда тым ұзақ уақыт болса, бұзылмайтын өрт Сабреманды қуалай бастайды. Жаулардың ішінде: өрмекшілер, сарышаяндар, жыландар, жартастар, жергілікті халық, ұйықтаған бегемоттар және жылдам қасқыр (атақты Sabre Wulf). Кейбір жаулар өлтіріледі, ал кейбіреулері соққыдан қашады, бірақ қасқыр, үңгір күзетшісі және өрт қылыштан зардап тартпайды. Ойыншы ойынды қалай ойнау керектігі туралы ешқандай нақты нұсқау алмайды және ойынның мақсатын сынақ пен қате арқылы анықтауға қалдырылады. Sabre Wulf графикасы экранды минималды пайдаланушы интерфейсімен толтырады, онда ағымдағы ойын ұпайы, қалған өмірлер саны және жоғарғы қатардағы рекордтық ұпай көрсеткіші бар. Сабреман орхидеяның тек бірнеше секундқа гүлдейтін күшін жеп, орхидея түсіне ие болып, уақытша сипаттама алады. Кейбір әсерлер күшті етеді (мысалы, зақымсыздану, жылдамдық), ал басқалары әлсіретеді (мысалы, ойыншы басқаруын кері қайтару). Сабреман лабиринтте шашыраған қазыналар мен қосымша өмірлерді де жинап алады. Spectrum және Commodore 64 нұсқаларында екі ойыншы режимі бар, онда ойыншылар өздерінің Сабремандарымен кезекпен ойнайды.
Даму
"Sabre Wulf" ойынын жасаған Ultimate Play the Game компаниясы құпиялылық сақтаумен танымал болды. Компания сирек интервью беретін немесе ішкі тәжірибелері мен жаңа ойындары туралы мәліметтерді жариялайтын. Олардың Sage IV компьютерлерін пайдаланудан басқа, даму процесі туралы көп мәлімет жоқ, ZX Spectrum-тің Z80 микропроцессоры үшін ойын жасауға басымдық берді және 6502 микропроцессорларын қолдайтын басқа платформалар үшін дамуды аутсорсингке жиі тапсыратын. 1983 жылдың соңында "Atic Atac" ойынын шығарғаннан кейін, Ultimate 1984 жылдың сәуірінде "Sabre Wulf" ойынының тизерлік жарнамаларын көрсеткенге дейін үнсіздік сақтады. Компания жарнамаларында нақты ойын процесін сирек көрсетті. Олар "Sabre Wulf" ойынында кейіпкерді таныстырудан бұрын "Knight Lore" ойынын, "Sabreman" сериясының үшінші ойынын дайындаған еді. Ultimate "Knight Lore" ойынын шамамен бір жылға дейін шығармай, себебі ойыншылар "Sabre Wulf" ойынының графикалық жетістіктерін көргеннен кейін оны жақсы сатпайды деп ойлады. Кейіннен "Knight Lore" британдық ойын тарихындағы маңызды туынды ретінде танылды және изометриялық платформалық форматты танымал етуі үшін 1980 жылдардың ең танымал ойындарының бірі болды. Ultimate 1984 жылы ZX Spectrum үшін "Sabre Wulf" және сол жылы шығарылған басқа "Sabreman" ойындарын шығарды. "Sabre Wulf" Ultimate компаниясының стандартты бағасы және ерекше, әшекейсіз қаптамасы бар алғашқы ойыны болды. 9,95 фунт стерлингке сатылатын бұл ойын, компанияның әдеттегі бағасынан екі есеге жуық болды, бұл пираттықпен күресудің "батыл қадамы" деп есептелді. Олар заңды түрде сатып алған ойындарының көшірмелерін достарына беруге иелерінің көбірек қорғанышпен қарауына үміттенді. Ultimate бәсекелестердің бағасының бірте-бірте өсіп жатқанын байқап, бұл баға өздерінің жұмсаған уақытына лайық деп санады. Ойын үлкен, жоғары сапалы картон қорапта, жылтыр нұсқаулықпен бірге сатылды, бұл әдеттегі ойын қаптамасына қарағанда жақсарту болды. Бұл Ultimate компаниясының жаңа ойындар үшін стандартты қаптамасына айналды. Компанияның ойын қаптамасы ерекшеленбеді және ойын әлемінің скриншоттарын көрсетпеді. Ultimate ойындарының ішкі тізімі де болмады. Компания "Sabre Wulf" ойынының басқа компьютерлерге портталуын жүзеге асыру үшін сыртқы әзірлеушілерді жалдады. Пол Проктор BBC Micro нұсқасын жасады, ал 1985 жылы Грег Даддл Firebird лицензиясы бойынша Commodore 64 нұсқасын жасады. Кейіннен "Sabre Wulf" 1985 жылы шығарылған "They Sold a Million" жинағына енді, бұл жинақта миллион дана сатылған Spectrum ойындары болды. Жинақ Amstrad CPC үшін шығарылғанда, "Sabre Wulf" платформаға аударылды және ақырында жеке басылымда шығарылды. "Sabre Wulf" сондай-ақ "Underwurlde" ойынымен, оның жалғасымен бірге Commodore 64 жинағында, және 2015 жылдың тамызында Xbox One платформасы үшін шығарылған 30 Ultimate және Rare ойындарының жинағында, "Rare Replay" ойынында пайда болды.
Қабылдау
Рецензенттер ойынның графикасын бағалады және оның геймплейі Ultimate-тің бұрынғы ойыны Atic Atac-қа ұқсас екенін, әсіресе кіріспе сахнасы мен лабиринт форматында, бірақ Sabre Wulf-ті артық жақсы көргенін айтты. Сыншылар ойынның қиындығын және орташа бағадан жоғары құнын да атап өтті. Sabre Wulf 1984 жылдың шілдесінде Crash Smash жүлдесін алды, сондай-ақ Personal Computer Games (1984 жылдың тамызы) және Popular Computing Weekly (1984 жылдың маусымы) басылымдарында ұсынылған ойын ретінде танылды. Ойын 1984 жылғы Crash Readers Awards жүлдесінде «Үздік лабиринт ойыны» атанды. Ultimate-тің жаңа баға саясаты сәтті болды және Sabre Wulf видео ойын форматындағы сату тізімінде көшбасшы болды. Retro Gamer Sabre Wulf компанияның сату рекордтарын жаңартқанын хабарласа, Computer and Video Games (CVG) бұл шығарылымның бұрынғы ойындардан нашар нәтиже көрсеткенін, 1984 жылдың желтоқсанына дейін бар болғаны 30 000 дана сатылғанын мәлімдеді. Кейін Eurogamer 350 000 дана сатылғанын хабарлады. Crash ойынның Atic Atac-қа ұқсас екені туралы қауесетті растады, бірақ Sabre Wulf-ты жақсырақ деп жариялады және олардың ұқсас тарихы болатынын болжады. Журнал Sabreman-нің ағымдағы инвентаризациясын немесе зақымға төзімділігін түсінудің қиындығы ойынға мистикалық аура қосатынын, ал Ultimate кеңес бермей, бірақ ойын дизайны арқылы жеткілікті ишаралар қалдыруда шебер екенін жазды. Personal Computer Games мұндай бір ишаратты тапты: жергілікті жаулар амулет бөлігімен қатар тұрғанда дыбыс шығарады. Ұқсас тәжірибеде Popular Computing Weekly орхидеялардан қашқанның орнына оларды пайдалануды үйренді. CVG ойын нұсқауларын «жасырын» деп сипаттады. Crash кейіннен Atic Atac-қа жасалған салыстырулар әділетсіз болғанын, екі мәтіндік ойынды бірдей деп атауға ұқсас екенін айтты. Сыншылар түрлі-түсті және егжей-тегжейлі графика мен анимацияға жоғары баға берді. CVG сыншыларының пікірінше, Sabre Wulf Ultimate-тің Jetpac және Atic Atac ойындарынан алған серпінін сақтап, ZX Spectrum ойындарының арасында ең жақсы графикаға ие болды, бұрынғы сыншылар компьютердің мүмкіндіктерін шектеп қойғаннан асып түсетін графикалық егжей-тегжейлілікке қол жеткізді. Sinclair User әсіресе гиппопотам жауларының ойыншыны хакерлік және кескіш ойын стилін өзгертуге мәжбүрлеуін ұнатып, ойынды «Бағдарламалық шедевр» деп атады. 1984 жылы журнал Sabre Wulf-қа арналған мақтау хаттардың көптігін алды, ал бір жылдан кейін Sabre Wulf Spectrum үшін қол жетімді ең жақсы ойындардың бірі екенін қайталады, ойынның ескіргендей сезілмейтінін қосты. CVG Commodore 64 рецензиясы, бастапқы шығарылымнан екі жыл өткен соң, портты мақұлдады және ойын классика болып қала беретінін айтты. Рецензенттер ойынның жоғары бағасына наразылық білдірді, ол орташа бағадан екі есеге жуық болды. Crash бұл құнның пираттыққа әкелуі мүмкін екенін ойлады. Сыншылар екі ойыншы режиміндегі қателерді, лабиринттегі басқа жерлерден қайталанатын экрандарды және семсердің соққыларын жаудың соққылары ретінде тіркеуге мүмкіндік беретін тым тар уақыт аралығын да атап өтті. CVG лабиринттің картасын салуды ұсынды, онсыз адасу оңай. Sabre Wulf-та кейбір жарқылдаулар болғанымен, Sinclair User ойын Ultimate-тің жоғары сапа стандарттарына сай екенін айтты. Retro Gamer журналының ретроспективті шолуы Sabre Wulf-ты «түске толы және хакерлік пен кескіш ойынға толы интерактивті лабиринт» деп сипаттады. Журнал ойынның түсі мен ортасын Ultimate-тің ең жақсы аркадалық ойыны Dingo (1983) деп санайтын ойынмен салыстырды және Сабреманның өзінен жоғары немесе төмен жауларды ұта алмауына өкініш білдірді. Eurogamer-ден Питер Пэрриш соқтығысуды анықтаудың дәл еместігін де анықтады. The Routledge Companion to Video Game Studies еңбегінде Саймон Нидентал Sabre Wulf-ты 8 биттік компьютерлердің шектеулі түстер палитрасын барынша пайдаланған ойындардың мысалы ретінде келтірді. Ол оның түстерін «витраждың сияқты жарқыраған» деп сипаттады, ал түстердің тазалығы қара фонмен салыстырғанда күшейеді.
Мұра
Ойыншылар мен ойын журналистері бұл ойынды Spectrum-ның ең жақсыларының бірі деп санайды. Sabre Wulf, ZX Spectrum үшін жасалған Sabreman сериясының алғашқы, төрт ойынының бірі болды. Retro Gamer журналы кейіпкердің аты мен мінез-құлқының ұзақ есте қалуына себепкер болғанын айтады. Қарапайым адам бейнесінде, басына киген шляпасы мен үлкен мұрнымен Сабереман 8-биттік видео ойын дәуірінің кейіпкерлік архетипіне сай келді. Spectrum Sabreman сериясының соңғы, жарық көрмеген Mire Mare ойынының геймплейі Sabre Wulf ойынына ұқсас болуы жоспарланған. Ultimate компаниясының ізбасары болған Rare, кейіннен 2004 жылы Game Boy Advance қол консолі үшін Sabre Wulf деп аталған жанында жылжитын платформалық ойын шығарды, онда Сабереман ормандағы жануарлардың көмегімен Sabre Wulf-тің жұмбақтарын шешеді. Бірақ бұл ойын жанкүйерлер тарапынан жақсы қабылданылмады. Sabre Wulf-тің элементтері басқа ойындарда да қолданылды, мысалы Rare компаниясының Jet Force Gemini және Sabrewulf атты кейіпкері бар Killer Instinct ойындарында. Star Fox Adventures ойынының даму кезеңінде бір кезде Sabre the wolf деп аталған басты кейіпкер болды. Retro Gamer журналы Сабереманның қайта-қайта пайда болуын Rare компаниясының кейіпкерге және серияға деген қызығушылығының дәлелі деп есептейді.