Кіріспе

"Бүркіттің көлеңкесіндегі жылан" – 1978 жылы Гонконгта түсірілген, режиссер Юэн Ву Пингтің режиссерлік дебюті. Басты рөлдерде Джеки Чан, Хван Чжан Ли және Юэн Ву Пингтің нағыз әкесі Юэн Сю Тьен ойнайды. Фильмнің сюжеті кунг-фу мектебінде зорлық көретін жетім Чиен Фу (Джеки Чан) туралы. Ол Пай Ченг-тьен (Юэн Сыу-тьен) атты ескі сақалымен кездеседі, ол оның сифуына (ұстазы) айналып, оған Жылан кунг-фуын үйретеді. Осы фильмнен кейін Юэн Ву Пинг сол жылы шыққан "Мастық шебері" фильмін түсірді, онда да Джеки Чан, Хван Чжан Ли және Юэн Су Тьен қатысты. Бұл фильм Чанның комедиялық және акробатикалық кунг-фу стилін қалыптастырды, оны ол "Мастық шебері" фильмінде одан әрі дамытты. Сонымен қатар, ол көптеген халықаралық жекпе-жек фильмдерінде қолданылатын негізгі сюжеттік құрылымды орнатып берді.

Сюжет

Кунг-фу мектебінде тәрбиеленген жетім бала Чиен Фу үйді жинаушы болып жұмыс істейді, ал кунг-фу ұстаздары оны боксшы торбасы ретінде мазақтап, зорлық-зомбылыққа ұшыратады. Мектеп аспазы А Ву – оның жалғыз жанашыры. Чиен тамақтандырып, баспана берген қарт саяхатшымен дос болады. Ченге беймәлім, қарт тіршілікке ие емес, Пай Ченг Тьен – жылан стилінің соңғы сақталған шеберлерінің бірі. Пай Құзғын тырнағы тайпасынан қашып жүр, олар жылан стилінің қарсыластарын қатыгездікпен өлтіріп жатыр. Ол Құзғын тырнағының шәкірті Су Чен және христиан миссионері кейпіндегі кісі өлтіруші (Рой Хоран) тарапынан шабуылға ұшырап, жарақат алады. Тағы да зорлық-зомбылық көргеннен кейін, Чиен Пайді тауып, оның жазылуына көмектеседі. Пай оған сабақ беруге келіседі, бірақ оны "сифу" (ұстаз) деп атамау шартымен, өйткені олар дос. Бірақ, шынайы себеп – Чиеннің онымен байланысын оның қуғыштарынан жасыру. Чиен сабақтарды жаттығу арқылы мектептің аңқылдаған ұстаздарынан жарақат алудан сақтануды үйренеді. Мектепке Мысық мектебі шабуыл жасағанда, барлығының таңғалысына орай, Чиен жылан стилін қолданып, олардың ұстазын оңай жеңеді. Көшпенділердің бірі, бұл төбелес куәгері болған Құзғын тайпасының жоғары шебері Шенг Куан, стильді бірден таниды және Чиенді бақылауға шешім қабылдайды. Чиен Шан Куанмен кездеседі, ол Пайдың әріптесі екенін айтып, қарт саяхатшы туралы сұрайды. "Дәлел" ретінде ол Чиеннің шабуылдарын оңай тойтарып алады. Чиен өзінің жылан стиліндегі күресінің бұл бейтаныс адамның стилімен теңесе алмайтынын түсінеді, сондықтан ол үй жануары мысығының кобраны өлтіруін бақылап, жаңа стиль жасайды. Кейін Құзғын тырнағының құдайлары Пайді табады, ол Су Ченді өлтіреді. Ол жасырыну үшін Чиенге қайта оралады, бірақ содан кейін А Вуның да Құзғын тырнағы тайпасының құдайларының бірі екені белгілі болады, өйткені ол олардың шайына у салады. Чиен Шенг Куанды шақыруға асығады, бірақ қауіпті сезінген Пай қашып кетеді, оның артынан жауы қуады. Чиен олардың артынан асығып бара жатқанда, жалған миссионерді жеңгеннен кейін, соңында Пайды құлатқаннан кейін Шенг Куанды жекпе-жекке шақырады. Бастапқыда кемтар көрінген Чиен өзінің жаңа "Мысық тырнағы" техникасын қолданады, оған қарсы Шенг Куан қорғанудың жолын білмейді, оны өлтіреді. А Ву жекпе-жектен кейін пайда болып, өзінің шынайы адалдығын көрсетеді, Чиен мен Пай жеңілгендей болады, содан кейін Вуды өлтіргеннен кейін, олар уды ішпеуден сәтті құтылғанын көрсетеді. Содан кейін екі дос Чиеннің жаңа техникасын жетілдіріп, оған атау береді.

Өндіріс

"Арланның көлеңкесіндегі жылан" фильмінен бұрын Чан режиссер Ло Вэй үшін жұмыс істеген, ол оны "Жаңа ашудың жаңа тұмсығы" сияқты фильмдерде жаңа "Брюс Ли" етіп жасағысы келді. Алайда, бұл фильмдер көрермендерден күтілген табыс әкелмеді. Продюсер Нг Се Юэн Чанды басты рөлде комедия жасауға шешім қабылдағанда, бұл идея бастапқыда фильмдерді таратушылардың қолдауына ие болмады. Бірақ Нг мен Чан табандылық танытып, "Мас шебермен" бірге, осы фильм Джеки Чанды жалпыұлттық жұлдыздық деңгейге көтерді. Комедия, жекпе-жек, трюктар мен акробатиканың үйлесімі бұрын Лау Кар Леннің 1975 жылғы "Рухани боксшы" фильмінде қолданылған болатын. Дегенмен, "Арланның көлеңкесіндегі жылан" фильмінің шығуы Гонконг әрекет фильмдері үшін жаңа бағыт ашты. Нг Се Юэн мен Юэн Ву Пинг ескі, ерекше, саяхатшы Кунг-фу шеберінің рөліне көптеген актерлерді қарастырды, содан кейін Нг Юэннің әкесі Юэн Сиу Тьенді ойнауды ұсынды. Юэн 1979 жылы қайтыс болғанға дейін Тегінші Со рөлін бірнеше рет ойнады. Оның "Мен Джеки Чанмын: Менің өмірдегі әрекетім" кітабында айтылғандай, Чан жекпе-жек сахнасында Хван Чан Ли оны бетінен тепкен кезде тісін жоғалтты. Сонымен қатар, қаталдау болуы керек болған қылыш оның қолына тиіп кесіп алды, бірақ ол ауырсынудан айқайлап тұрғанда, камера түсірілімді жалғастырды.

Музыка

Chou Fu liang-тің түпнұсқа музыкасымен қатар, фильмде Жан Мишель Жардың "Oxygène (Part 2)" және Space-тің "Magic Fly" әндері де қолданылған. Сол дәуірдегі көптеген Гонконг фильмдері сияқты, бұл фильмде де "You Only Live Twice", "The Spy Who Loved Me", "Carrie" және "Star Wars" сияқты батыс фильмдерінен алынған үзінділер бар. Фильм продюсері Серафим Каралексис 80-ші жылдары Америкада фильмді тарату құқығын алып, оны "Бүркіттің көлеңкесі" деп атады. Авторлық құқық мәселелеріне байланысты түпнұсқа саундтрекке жаңа музыка жазылды. АҚШ-тағы фильм және оның жарнамалық материалдары Чанды "Джеки Чан" деп көрсетті.

Кассалық жинақ

Гонконг кассасында "Бөрік көлеңкесіндегі жылан" HK$2,708,748.20 табыс етіп, жылдың ең көп табыс тапқан 13-фильмі болды. Оңтүстік Кореяда бұл 1979 жылдың екінші ең көп табыс тапқан фильмі болды (Джеки Чанның "Мас шебер" фильмінен кейін), Сеулде 765,930 билет сатылып, шамамен 100 миллион теңге табысқа ие болды. Барлығы алған табыс шамамен миллион теңгеге жетеді, инфляцияға байланысты түзетілгенде.

Жеке жалғасы

1979 жылы "Арланның көлеңкесіндегі жылан II", сондай-ақ "Жылан рыцары мен құмырсқаға қарсы күрес" (немесе "Жылан рыцары құмырсқамен шайқасады") атты фильм шықты. Оны Чан Хсин и режиссерлік етті, ал Ван Тао басты рөлде ойнады. Дегенмен, бұл фильм нағыз жалғасы емес, студияның түпнұсқа фильмнің сәттілігін пайдалануға жасаған әрекеті болды. "Арланның көлеңкесіндегі жылан" фильмінен монтаж және айқас көрінісі фильмге тіркелді. Чанның суреті кейбір нұсқалардың обложкасында да қолданылды.

Үйге шығарылғандар

2000 жылдың 7 ақпанында «Hong Kong Legends» компаниясы бірнеше қосымша материалдарды қамтитын DVD шығарды, олардың ішінде фотогалерея, Джеки Чан мен Хван Чан Лидің өмірбаяндары/кинографиялары, ағылшын тіліндегі экспорттық трейлер және продюсер Нг Се Юэнмен жасалған сұхбат. Дегенмен, оның экраны 2:35:1 форматынан 1:78:1 форматына қысқартылған, сондай-ақ дұрыс емес мандарин дубляжы және оған сәйкес субтитрлер бар. Бұл DVD-де жануарларға қатыгездік көрсетуге байланысты BBFC-нің шамамен 45 секундтық міндетті монтаждалған бөлімдері бар. Қытай тіліндегі титрлер тізімі қолданылады (осы бөлімде 2:35:1 форматына қайта оралады). Ағылшын тіліндегі дубляж – бұл фильм АҚШ-та шыққан кезде (музыкалық авторлық құқықтарды сақтау мақсатында «Бүркіттің көлеңкесі» деген атпен) американдық студиялар жасаған, бірақ қалған бөлігі Seasonal Films компаниясы тапсырыс берген экспорттық дубляжбен бірдей. 2002 жылдың 18 маусымында Destination Films компаниясы АҚШ-та алғашқы ресми лицензияланған DVD-ді шығарды. Ол кесілмеген және толық 2:35:1 форматында, дұрыс кантон тілінде болса да, дубляж субтитрлері сақталған. Ағылшын тіліндегі дубляж (және титрлер тізімі) экспорттық нұсқасы және толыққанды. 2004 жылдың 16 ақпанында Mei Ah Entertainment компаниясы Гонконгта қайта жаңартылған DVD шығарды. Онда 2:35:1 форматындағы анаморфты бейне бар. Аудио тректеріне кантон тіліндегі Dolby Digital 5.1, кантон тіліндегі Dolby Digital 2.0 Dual Mono және мандарин тіліндегі Dolby Digital 2.0 Dual Mono кіреді. Субтитрлерге дәстүрлі, жеңілдетілген қытай және ағылшын тілдері кіреді. Арнайы мүмкіндіктер актерлер мен түсірілім тобы туралы ақпараттан және фильмнің синопсисінен тұрады. 2021 жылдың мамыр айында 88 Films компаниясы фильмді Ұлыбританияда B аймақтық Blu-ray форматында шығарды. Бұл нұсқада фильм 2.35:1 форматында ұсынылған, сонымен қатар кантон, мандарин және ағылшын тілдеріндегі аудио тректер бар. Бонустық материалдарға екі аудио түсіндірме (біреуін Майк Лидер мен Арне Венема, екіншісін Джон Кренг пен Р. П. «Кунг-фу Боб» О'Брайен жазған), Рой Хоранмен бір сағаттық сұхбат және Джордж Кларкпен жасалған сұхбат кіреді.

Мәдени әсері

Фильм Джеки Чанның кунг-фу комедиялық стилінің қалыптасуына негіз болды, оны ол сол жылы жарық көрген "Мас шебер" (1978) фильмінде одан әрі дамытты. Екеуі де ұқсас сюжеттік құрылымды ұстанады, онда Чанның кейіпкері Юэн Сиу Тьеннің тіңкестік кейіпкерінен оқытылатын нашар жігіт болып келеді. The DVD Journal журналынан Dawn Taylor сондай-ақ фильмнің сюжеттік құрылымы 1980 жылдан бері "Карате Кид сияқты американдық фильмдердің көптеген нұсқаларымен қайта-қайта көшірілгенін" айтады.