Кіріспе

Project A (; толық атауы Jackie Chan's Project A) — 1983 жылы Гонконгта түсірілген жекпе-жек өнерінің комедиялық-әрекет фильмдері. Режиссері және сценарий авторы Джеки Чан, сценарийді Эдвард Тан жазды, ал өндірісшілері Леонард Хо мен Реймонд Чоу болды. Фильмде Сэммо Хунг пен Юэн Бяо түсті. "А" жобасы 1983 жылдың 22 желтоқсанында Гонконгта көрсетілді. Батыс Германияда бұл фильм "Пиратпатрульлен" және "Супержанкер" аттарымен танымал. Филиппиндерде де фильм "Superfly 2" деген атпен шығарылып, "Superfly" ([[Құдайдың қару-жарағы (фильм)|Құдайдың қару-жарағы]]) фильмімен бірге сатылды. 19 ғасырдағы Гонконгта өтетін "А" жобасы жекпе-жек өнерін комедиялық көріністермен және керемет трюктермен үйлестіреді. Атап айтарлықтай трюктердің бірінде Чан 18,29 метрлік сағат мұнарасының қолынан асылып, құлап, жерге тигенге дейін шатырларды жарып өтті. Ол бұл трюкті үш рет орындады, себебі алғашқы екі реттен қанағаттанбады. Фильм Шығыс Азияда кассалық табысқа ие болды. 4-ші Гонконг кино марапатында Чан бұл фильм үшін екі номинация алды (және "Wheels on Meals" үшін тағы бір номинация), соның ішінде алғашқы "Ең үздік актер" номинациясы және "Ең үздік экшн-хореография" сыйлығын жеңіп алды. 1987 жылы "Project A Part II" атты жалғасы шықты.

Сюжет

19 ғасырдың соңында сержант Дракон Ма Гонконг теңіз полициясының бірнеше айдан бері кемелерге шабуыл жасап жүрген қарақшылармен күресуге атсалысқан бөлігі болып табылады. Гонконг полициясы мен теңіз полициясының өкілдері, олардың арасындағы қызметтік бәсекелестік күшті болғандықтан, бір барда төбелес шығарады. Осыдан кейін капитан Чи барлық теңізшілерді олардың тікелей басшыларына жібереді, ал теңіз полициясына қарасты екі кеме жарылады. Гаңстерлер Чжан мен Чжоу мырза VIP-клубта кездесіп, Вьетнамға қашуды жоспарлайды. Чжан клубтан шыққаннан кейін, ол бір қарақшымен кездеседі және олар теңіз полициясының кемелерін саботаж жасау туралы әңгімелесіп күледі. Қарақшы Чжанға оның басшысы Сан Пао 100 полицейлік мылтық талап еткенін айтады. Дракон Ма мен оның тобы қалыпты полиция қызметкерлері болуға мәжбүр болады. Олар капитан Чидің жүйрігі Хонг Тин Цу басқаратын полициямен «қатаң оқудан» өтуі керек. Полиция Чжанның VIP-клубта екенін және клубтың қонақтарына араласуға тыйым салынғанын білгеннен кейін, Дракон мен Тин Цу оны тұтқындауға барады. Үлкен төбелес басталады. Полициядағы ашық сыбайлас жемқорлықтан жиреніп, Дракон Чжанды тұтқындайды және Тин Цуға барлық мақтауды өзіне алуды бұйырады. Бұл Гонконг полициясындағы оның соңғы ресми әрекеті болады. Фэй көшеде Драконды табады. Олар сөйлесіп, Фэй полицияның біреуінің мылтық сататынын айтады. Фэй Драконға оған тек қару керек екенін, ал Дракон сатқынды ұстап беруін өтінеді. Түнде Дракон мен Фэй әскер мен полиция капитаны арасындағы қару саудасына тосқауыл қояды. Барлығын суға итеріп, қаруды алып қашып кеткеннен кейін, Фэй мылтықтарды бір бөшке жасырып, оған қызыл ту байлайды. Кейін ол қаруды гаңстерлер мен қарақшыларға сатуға тырысады, бірақ Дракон Фэйдің қызыл туын алып тастап, басқа бөшкелерге ту байлайды. Фэйдің қарақшыларға мылтық сату жоспарын құлатқаннан кейін, Дракон адмиралдың қызы Виннимен сөйлеседі. Ол капитанның Сан Пао үшін мылтық контрабандалық жолмен әкелмей, өз адамын қаруландыру үшін әскерден сатып алып жүргенін біледі. Бұл әңгімені естіп қалған Фэй Драконмен дауласады. Гаңстерлер Фэйге шабуыл жасайды, ал ол оларға жоғалған мылтықтың кінәсі Драконда екенін айтады. Дракон Виннимен бірге қашуға мәжбүр болады. Фэймен бірігіп, мылтық туралы ақпарат алу үшін азапталып, сағат мұнарасынан құлағаннан кейін, Драконды полиция үшінші рет іздейді және бандиттерді тұтқындағанда оған қашып кетуіне көмектеседі. Мылтықтарды жоғалтқан қарақшылар кемеге шабуыл жасайды, жолаушылардың арасында контр-адмирал да болады. Чжоу мырза барымтаға қару беріп, кеме босатуды ұсынады, полковник келіседі. Бұл әңгімені естіген Дракон полковникке қарсы шығып, полиция сыбайлас жемқор болса, бандиттер мен қарақшылар ешқашан заңнан қорқамайтынына сендіреді. Сөйтіп, ол барымтадағыларды құтқару миссиясына толық жауапкершілікті өз мойнына алады, ал полковник теңіз полициясын толық күшке қайтаруға рұқсат береді. Чжоу мырзаны полиция тұтқындап, Сан Паоға қалай жету керектігін Дракон мен Тин Цуға айтқанша азаптайды. Дракон Чжоу мырза болып киініп, Сан Паоның жасырын орнына баратын кемеге отырады, ал оның тобы оның соңынан ілеседі. Фэй кемеге жасырын кіріп, қарақшы болып көрінеді. Көптеген құпия жұмыстардан кейін, күштер келіп жетеді және қарақшылардың қоршауында соңғы қақтығыс болады. Дракон, Тин Цу және Фэй Сан Паомен қолма-қол шайқасқа түседі, ақырында оны кілемге орап, қол гранатасымен өлтіреді. Шайқас аяқталғаннан кейін, олар салмен барып, барымтадағыларды Гонконгқа қайтарады.

Актерлік құрам

Изабелла Вонг – бұл фильмде маңызды рөлде ойнаған жалғыз әйел актриса. Ол «Проект А, ІІ бөлім» және «Полиция тарихы 2» фильмдерінде эпизодтық рөлдерде түскен.

Атау

1980 жылдары Чан фильмдердің сюжеттерін көрсетілімге шығар алдында жарияламау үшін "Проект А" және "Полиция оқиғасы" сияқты нақты емес, жалпылама атауларды таңдады. Бұрынғы Чан фильмдерінің атаулары, мысалы, "Бүркіттің көлеңкесіндегі жылан" және "Мас шебер" фильмде қандай кунг-фу стилі көрсетілетінін (тиісінше, Жылан стилі және Мас ұру) тым көп аңғартып берді. "Проект А" бастапқыда "Қарақшылар патрулі" деп аталатын болған, бірақ жарияланса, басқа гонконгтық кино өндірушілер пираттар туралы фильмдерді көшіріп, тез шығарып жіберуі мүмкін деген қорқыныш болды.

Өндіріс

Гонконг аңыздары (2-аймақ) DVD-нің дыбыстық түсініктемесінде Бей Логан Чанның соңғы тарихи фильмі, «Аждаһа Иесі» (1982) алдыңғы «Жас шебер» (1980) фильмімен салыстырғанда Гонконг кассасында нашар нәтиже көрсеткенін айтады. Логан бұл нашар нәтижеге себеп болуы мүмкін екенін айтады – әрекеттің жетіспеуі. Эдвард Тан және түсірілім тобы тарихи фильмнің жеткілікті әрекет болса, табысқа жете алатынына сенді және «А» жобасы үшін пираттар заманындағы Гонконг тарихын зерттеді. Голливуд фильмдерінен айырмашылығы, Гонконг фильмдері тарихи кезеңдермен еркін ойнайды. Бей Логан мысал келтіреді: Гонконг теңіз полициясы 1846 жылы британдық отаршыл үкімет тарапынан құрылған. Гонконг штаб-пәтері 1884 жылы, ал Коулун-Кантон теміржолының сағат мұнарасы 1915 жылы орнатылған. Яғни, бұл фильм 19-шы ғасыр мен 20-шы ғасырдың басында өтеді. Джеки және «Алтын орақ» тобы Гонконгтағы пираттар туралы оқиғаның негізін табу үшін зерттеушілерді жұмысқа алды, фильмді дәл сол дәуірде көрсетуге тырыспады. «А» жобасы – ардагер Майкл Лайдың фильм музыкасына кітапханалық музыканы немесе басқа фильмдерден алынған музыканы пайдаланбастан, алғаш рет оркестрлік музыка қолданғаны. Сағат мұнарасынан құлау сахнасын репетициялау кезінде Чанға осындай биіктіктен секіруге батылдық жинауға бір апта уақыт кетті. Велосипедпен қуу сахнасын түсіру кезінде каскадерлердің бірі Чанға жергілікті кинотеатрда «Е.Т. Жерден тыс адам» көрсетіліп жатқанын айтты. Чан түсірілімді тоқтатып, «Е.Т.» финалындағы велосипедпен қуу сахнасын көру үшін барды, өзінің және Стивен Спилбергтің сахналары бір-біріне ұқсамауын қамтамасыз ету үшін. Фильмді көргеннен кейін Чан көрермендердің мұндай ұсақ-түйектерге көңіл бөлмейтініне көз жеткізіп, сенімді болды, олар фильмді көруден және жақсы уақыт өткізуден ләззат алады. Оның «Мен Джеки Чанмын: Менің өмірдегі іс-қимылым» кітабында айтылғандай, Чан сахнаны түсіру кезінде мойнына жарақат алды. «The Cannonball Run» (1981) фильмінде түскеннен кейін, Чан фильмнің соңындағы титрлерде жасалған қателерді қосу идеясын ұнатып қалды. «Аждаһа Иесі» фильмінен бастап, ол көптеген фильмдерінің, соның ішінде «А» жобасының соңындағы титрлерде жасалған қателерді қосып (және режиссерлік етіп) оларды өзінің айқалды белгісіне айналдырды. Фильмдерінің ерекшелігіне байланысты, Чанның жасалған қателер жинағы комедиялық сәттер мен ол және оның командасы каскадтық және жекпе-жек сахналарын орындаған кезде алған жарақаттардың үйлесімінен тұрады. Бұл жасалған қателерді Жапониядағы көрермендер ерекше ұнатып, жапондық кинокомпаниялар режиссерге қарамастан барлық Джеки Чан фильмдерінің дистрибьюторлық келісімшарттарына «NG» («жақсы емес») кадрларын қосуды талап етті. «А» жобасындағы Чанның комедиялық каскадтары Бастер Китон мен Гарольд Ллойдтың комедиялық каскадтарына ұқсас болғанымен, Чан сол кезде олардың фильмдерін көрмеген, өйткені олар үйде бейнежазбада қол жетімді емес еді. Чанның айтуынша, «А» жобасы – «Жас шебер» (1980) фильмінен бастап ол бұрынғы кунг-фу комедиялық фильмдерінде жасаған әрекеттің дамуы. Ол Китон туралы кейіннен Батыс сыншыларынан естіді, олар «А» жобасын көріп, салыстырулар жасады, содан кейін Чан Китонның фильмдерін үйде бейнежазбада қол жетімді болған кезде көріп, олардың өзіне қаншалықты ұқсас екенін түсінді.

Шығару

Project A 1983 жылы 22 желтоқсанда Гонконгта жарық көрді. Филиппинде фильм бастапқыда «Mark of the Dragon» деп шығарылды, бірақ «First Films» компаниясы кейіннен 1992 жылдың 17 қыркүйегінде оны «Superfly 2» деп қайта шығарды, осылайша оны «Armour of God II: Operation Condor» (қатысы жоқ фильм, «Superfly» деп шығарылған) фильмімен байланыстырды.

Кассалық жинақ

Project A (Dragon Lord) - Чанның Азия киносына оралуын белгіледі, Голливуд нарығына "The Cannonball Run" фильміндегі шағын рөлмен және коммерциялық тұрғыдан сәтсіз "Battle Creek Brawl" фильміндегі басты рөлмен алғашқы тырысынан кейін. "А" жобасы Гонконг кассасында үлкен жетістікке жетіп, 19 323 824 HK долларын таба алды. Ол шетелде де, әсіресе Шығыс Азияда жақсы қабылданды. Хабарлама бойынша, Жапонияда император Сёваның фильмге деген әуесқойлығы және жалғасын көргісі келуі Чанды "А" жобасы 2-бөлімін жасауға ынталандырды, ол 1984 жылғы ең табысты үш шетелдік фильмнің (Джеки Чанның тағы бір басты рөлде ойнаған "Cannonball Run II" фильмімен бірге) қатарына енді және жылдың жалпы алғанда ең табысты алтыншы фильмі болды (611 777 АҚШ доллары). Оңтүстік Кореяда бұл фильм 1984 жылы ең көп касса жинаған фильм болды, 396 436 билет сатылды. Францияда 1988 жылы 200 498 билет сатылды. Азия мен Еуропа бойынша фильмнің жалпы табысы шамамен құрады.

Сыни қабылдау

"А" жобасы жағымды пікірлерге ие болды. Леонард Мальтиннің жылдық кино нұсқаулығында, "Леонард Мальтиннің киножүргізімінде" Мальтин фильмді 4 жұлдыздың 3-ін берді. Фильмді "Лос-Анджелес Таймс" мақтады. Rotten Tomatoes сайтындағы 13 рецензияға сүйенген фильмнің мақұлдау деңгейі 77% құрады.