Жалғасқан гиперлипидемия және оның себептері мен емделуі
Combined hyperlipidemia
Жалғасқан гиперлипидемия – холестерин деңгейінің жоғарылауы, LDL және триглицеридтердің артуымен сипатталады. Атеросклероз қаупін арттырады. Жұмақтың бірінде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Комбицияланған гиперлипидемия (немесе аэмия) – гиперхолестеринемияның (холестерин деңгейінің жоғарылауы) жиі кездесетін түрі, бұл жоғары деңгейдегі ЛПНҚ (төмен тығыздықты липопротеин) және триглицеридтермен сипатталады, көбінесе ЖЖЛ (жоғары тығыздықты липопротеин) деңгейінің төмендеуімен бірге жүреді. Липопротеин электрофорезі (қазіргі кезде сирек қолданылатын тест) оны гиперлипопротеинемия IIB түрі ретінде көрсетеді. Бұл липидтік бұзылыстардың ең көп кездесетін тұқым қуалайтын түрі, шамамен 200 адамның бірінде кездеседі. Шындығында, жүрек-қантамыр ауруын 60 жасқа дейін дамытқан әрбір бесінші адамның бірінде осы бұзылыс кездеседі. Триглицерид деңгейінің жоғарылауы (>5 ммоль/л) көбінесе атеросклерозға бейім липопротеин тобы – өте төмен тығыздықты липопротеин (VLDL) деңгейінің артуына байланысты.
Combined hyperlipidemia (or aemia) is a commonly occurring form of hypercholesterolemia (elevated cholesterol levels) characterised by increased LDL and triglyceride concentrations, often accompanied by decreased HDL. On lipoprotein electrophoresis (a test now rarely performed) it shows as a hyperlipoproteinemia type IIB. It is the most commonly inherited lipid disorder, occurring in around one in 200 persons. In fact, almost one in five individuals who develop coronary heart disease before the age of 60 have this disorder. The elevated triglyceride levels (>5 mmol/L) are generally due to an increase in very low density lipoprotein (VLDL), a class of lipoproteins prone to cause atherosclerosis.
Себеп
Тұқым қуалаушылық факторлар ең көп кездесетін себеп болып табылады. Қаныққан майлар мен холестеринге бай тамақтану қандағы холестерин және триглицеридтер деңгейін жоғарылатады. Диабет, бүйрек аурулары және гипотиреоз сияқты басқа да аурулар гипертриглицеридемияны тудыруы мүмкін. Эстроген, кортикостероидтар, ретиноидтар, протеаза ингибиторлары, тиазид диуретиктері және бета-блокаторлар сияқты кейбір дәрілер гипертриглицеридемияға себеп болуы мүмкін. Семіздік гиперлипидемия қаупін арттырады. Шамадан тыс алкоголь тұтыну гипертриглицеридемия қаупін арттырады. Темекі шегу және жеңіл физикалық жаттығулардың болмауы гиперлипидемияға алып келуі мүмкін. Стероидтарды қолдану, алкоголизм, гипотиреоз, оралдық контрацептивтер, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, гипопитуитаризм және нефрит синдромы гиперлипидемияға қосымша себептер болып табылады.
Hereditary factors are the most common cause. A diet high in saturated fat and cholesterol increases blood cholesterol and triglyceride levels. Other disorders, such as diabetes mellitus, kidney disease, and hypothyroidism, may promote hypertriglyceridemia. Certain drugs, such as estrogen, corticosteroids, retinoids, protease inhibitors, thiazide diuretics, and beta blockers, may cause hypertriglyceridemia. Obesity increases the risk of hyperlipidemia. Chronic, excessive alcohol use increases the risk of hypertriglyceridemia. Smoking and not exercising may lead to hyperlipidemia. Steroid uses, alcoholism, hypothyroidism, oral contraceptives, chronic kidney failure, hypopituitarism, and nephritic syndrome are other contributors to hyperlipidemia.
Емдеу
Екі жағдайдың да емi фибраттармен жүргiзiледi, олар пероксисома пролифераторларымен белсендiрiлген рецепторларға (PPARs), әсiресе PPARα, әсер етiп, бос май қышқылдарының өндiрiлiн азайтады. Статиндер, әсiресе синтетикалық статиндер (аторвастатин және росувастатин), гепатиттерде LDL-дың қайта сіңірілуін арттыру арқылы LDL деңгейін төмендетiп, LDL рецепторларының экспрессиясын жоғарылатады.
Both conditions are treated with fibrate drugs, which act on the peroxisome proliferator activated receptors (PPARs), specifically PPARα, to decrease free fatty acid production. Statin drugs, especially the synthetic statins (atorvastatin and rosuvastatin), can decrease LDL levels by increasing hepatic reuptake of LDL due to increased LDL receptor expression.