Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1194 және 1227 жылдар аралығында мерзімімен Польшаның жоғары герцогы Лешек Ақ (Лешек Белый; шамамен 1184/85 – 24 қараша 1227) – 1194–1198, 1199, 1206–1210 және 1211–1227 жылдары Польшаның жоғары герцогы және Сандомирж князі болды. Оның билігінің бастапқы кезеңдерінде оның қарындасы Миешко III Ескі және туысы Владислав III Шпиндлшинкс, корольдік Пиаст әулетінің Ұлы Польша тармағынан, Лешектың жоғары герцог болу құқығына қарсы шықты. Лешек Казимир II Әділ мен оның әйелі Елена Зноймоның үшінші немесе төртінші, бірақ ең үлкен баласы еді.
High Duke of Poland intermittently between 1194 and 1227
Leszek the White (Leszek Biały; c. 1184/85 – 24 November 1227) was Prince of Sandomierz and High Duke of Poland in the years 1194–1198, 1199, 1206–1210, and 1211–1227. During the early stages of his reign, his uncle Duke Mieszko III the Old and cousin Władysław III Spindleshanks, from the Greater Polish branch of the royal Piast dynasty, contested Leszek's right to be High Duke. Leszek was the third or fourth, but eldest surviving son of Casimir II the Just and his wife Helen of Znojmo.
Мұрагерлік үшін күрес
1194 жылы 5 мамырда Казимир II қайтыс болғанда Лешке 9-10 жас болды. 2001 жылы жазған К. Ясинский оның туған жылы 1184 немесе 1185 дейді, ал бұрынғы тарихнама 1186 немесе 1187 деп мәлімдейді. Регенттікті анасы Елена жүзеге асырды, ол Краков воеводасы Миколай Грифита мен Краков епископы Фульконың көмегіне сүйенді. Бірақ Лешктің ағасы Миешко III Ескі, 1173-1177 жылдары Краковты билеген және оған қарсы ұлттық көтерілістен кейін тақтан түскен, мұны қабылдаудан бас тартты. Ол күшті Кіші Польша ақсүйектерінің көмегімен Краковты қайта басып алуға бел буды. Соғыс 1195 жылы басталды. Лешек пен кіші інісі Конрадтың жағында Краков пен Сандомир ақсүйектері, сондай-ақ Владимир-Волынь князі Роман Рурикіді шайқасты. Миешко III Ескі Силезия туыстары – Рацибор герцогы Миешко Танглефут және Ополе герцогы Ярославпен келіссөздер жүргізіп, олар науқан кезінде азық-түлікпен көмектесуге уәде берді. 1195 жылдың 13 қыркүйегінде Жендрежов маңындағы Мозгавада қанды шайқас болды. Шабыстың алғашқы кезеңінде Ұлы Польша әскерлері – Миешко III және ұлы Болеславтың жеке басқаруымен – воевода Миколай мен князь Романның күштерімен кездесті. Бұл шайқас шешілмеді және Миешко III ұлының шайқаста қаза болғанына қайғырып, әскерін кері шегіндірді. Лешек пен Конрадтың жақтастары қуып жете алмады, Краковқа қайтып оралды, себебі шығын көп болды, ал князь Роман жараланғандардың арасында еді. Бірақ шайқас осымен аяқталған жоқ. Воевода Говорек бастаған Сандомир әскерлері келді де, кешігіп келген Миешко Танглефут пен Ополе Ярославтың Силезия әскеріне шабуыл жасады. Шабыстың екінші кезеңінде Силезиялықтар жеңіске жетті, бірақ Миешко III Ұлы Польшаға қашқаннан кейін, олар да шегінуге мәжбүр болды, тұтқынға алынған воевода Говоректі алып кетті. Бірнеше айдан кейін ол құны төленген соң бостандыққа шықты. Мозгава шайқасында Миешко III Ескінің шегінуі Лешекке (немесе оның регенттеріне) келесі үш жылға билікті сақтап қалуға мүмкіндік берді. Бірақ 1198 жылы Миешко III Зноймолық Еленамен келісім арқылы Сеньорат провинциясын қайта басып алды. Үлкен ұлының атынан жесір герцогиня және регент Кене Польша мен Мазовияға құқықтарын мойындау және Куявияны алу шартымен Краков билігінен ресми түрде бас тартты (тарихшылардың айтуынша, Миешко III және ұлы Болеслав Лешек, Мазовия герцогы қайтыс болғаннан кейін Куявия үкіметін өздеріне алды). Бұл жолы (1199 жылы қысқа үзіліспен) Миешко III 1202 жылдың 13 наурызындағы өліміне дейін Краковты басқарды. Біраз уақыттан кейін (шамамен 1200 жылы), есейіп, жеке билік жүргізе бастаған Лешек пен Конрад иеліктерін бөлісуге шешім қабылдады. Конрад Мазовия мен Куявияны алды, ал Лешек тек Сандомирді сақтап қалды, мүмкін, Сенират провинциясын және іргелес Сиерадз-Ленчица жерін қайтарып алуды үміттене отырып. Миешко III қайтыс болғаннан кейін Лешекті қайта орнату ұсынылды. Оның бұрынғы одақтасы Миколай Грифита саяси ықпалын жоғалтудан қорқып, Лешектің ең жақын серігі Говоректі жұмыстан босатуды талап етті. Сандомир воеводасы өзінің қожайыны үшін Краковты алу үшін орнынан түсуге дайын еді, бірақ Лешек оны тастағысы келмеді, сондықтан бұл талапты қабылдамады. Осы тұйыққа байланысты Миколай Грифита Миешко III-нің ең кіші және жалғыз тірі қалған ұлы Владыслав III Шпиндлшенкті Краковтың жаңа билеушісі болуға шақырды. Владыслав III қанша уақыт Краковты билегені белгісіз. Кейбір тарихшылардың айтуынша, оның билігі 1202 жылдың күзінде, әкесі қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң аяқталды; ал басқалары (бұл нұсқасы ықтимал көрінеді) 1206 жылға дейін немесе тіпті 1210 жылға дейін созылды. Қалай болғанда да, Миколай Грифитаның қайтыс болғаннан кейін (1202 жылы), Краков ақсүйектері Лешекті ешқандай шартсыз үкіметке қайта шақырды. 1207 жылы Лешек өзінің иеліктерін сол кездегі папа Иннокентий III-нің қарауына тапсырды. Бұл Польшаны Рим папасына қарсы тұратын елдердің қатарына қосты. Содан кейін Лешек архиепископ Генрих Киетичпен Иннокентий III реформаларын жүзеге асыруда тығыз ынтымақтастық жасады.
When Casimir II died on 5 May 1194, Leszek was only nine or ten years old. K. Jasiński, writing in 2001, puts his birth year as 1184 or 1185, while an older historiography claimed 1186 or 1187. The regency was exercised by his mother Helen, who counted on the help of Mikołaj Gryfita, wojewoda of Kraków, and Fulko, Bishop of Kraków. However, Leszek's uncle Mieszko III the Old – who had been ruler of Kraków from 1173–1177 and was deposed after a national rebellion against him – refused to accept this, and with the help of powerful Lesser Poland families, decided to reconquer Kraków. The war began in 1195. On the side of Leszek and his youngest brother Konrad fought the nobility of Kraków and Sandomierz, and the Rurikid Prince Roman of Vladimir in Volhynia. Mieszko III the Old was able to negotiate with his Silesian relatives Mieszko Tanglefoot, Duke of Racibórz, and his nephew Jarosław, Duke of Opole, who promised to send food to him during the campaign. An extremely bloody battle took place on 13 September 1195 at Mozgawa near Jędrzejów. In the first phase of the battle, the Greater Poland armies – personally commanded by Mieszko III and his son Bolesław – faced the forces of wojewoda Mikołaj and Prince Roman. This battle was inconclusive and ended with the withdrawal of Mieszko III, distraught by the death of his son during the fight. The supporters of Leszek and Konrad decided not to pursue the retreating enemy and returned to Kraków, because the casualties were great and among the injured was Prince Roman. However this was not the end of the battle, as the troops of Sandomierz led by wojewoda Goworek arrived and attacked the Silesian army of Mieszko Tanglefoot and Jarosław of Opole, who also arrived late to the battlefield. This second phase of the battle was decisively won by the Silesians, but with the escape of Mieszko III to Greater Poland, the Silesians also decided to retreat, taking with them the captured wojewoda Goworek, who regained his freedom a few months later by payment of a ransom. The withdrawal of Mieszko III the Old during the Battle of Mozgawą allowed Leszek (or more accurately, his regents) to maintain power for the next three years. However, in 1198, Mieszko III finally regained power over the Seniorate Province through an agreement with Helen of Znojmo. On behalf of her eldest son, the Dowager Duchess and Regent formally resigned his control of Kraków in exchange for recognition of his rights over Lesser Poland and Masovia, and receipt of Kujavia (for according to historians, Mieszko III and his son Bolesław had taken over the government of Kujavia after the death of Leszek, Duke of Masovia). This time (with a short interruption in 1199), Mieszko III remained in control over Kraków until his death on 13 March 1202. Some time earlier (ca. 1200), Leszek and Konrad, who had reached their majority and began to rule personally, decided to divide their domains. Konrad received Masovia and Kuyavia, while Leszek retained only Sandomierz, probably with the hope of eventually reconquering the Seniorate Province and the adjacent land of Sieradz Łęczyca. After the death of Mieszko III, the reinstallment of Leszek was proposed. His former ally Mikołaj Gryfita, fearing his loss of political influence, demanded the dismissal of Leszek's closest collaborator, Goworek. The wojewoda of Sandomierz was ready to step down in order to obtain Kraków for his master, but Leszek, unwilling to discard him, strongly refused this request. In view of this impasse, Mikołaj Gryfita invited the youngest and only surviving son of Mieszko III, Władysław III Spindleshanks, to be the new ruler of Kraków. It is unknown how long Władysław III ruled over Kraków. According to some historians, his reign ended a few months after the death of his father, in autumn 1202; according to others (and this version seems more likely) it lasted until 1206 or even 1210. In any case, some time after the death of Mikołaj Gryfita (also in 1202), the Kraków nobility invited Leszek to reassume the government without any conditions. In 1207, Leszek placed his domains under the vassalage of the pope, at that time Innocent III. This put Poland clearly in the camp of pro Papal territories in opposition to the power of the Holy Roman Emperor. After that, Leszek cooperated closely with Archbishop Henry Kietlicz in implementing the reforms of Innocent III.
Киев Русіне араласу
Билік басындағы алғашқы жылдары Лешек саясаты негізінен Киев Русіне бағытталған. 1199 жылы ол Владимирдің Роман ханзадасына Волынидегі әскерлерімен бірге Галич княздігін қайтарып алуға көмектесті, мүмкін 1195 жылы Моцгавадағы III Миешкоға қарсы Романның көмегіне ризашылық білдірген шығар. Бұл одақ 1205 жылы күтпеген жерден аяқталды, бірақ Роман Владыслав III Спиндлесханкстың Сейнират провинциясын қайтарып алуы үшін күш-жігерін қолдауға шешім қабылдады (бұл Владыслав III 1202 жылы қуылған теорияны қолдайды). Содан кейін Роман белгісіз себептермен Лешек пен Конрадтың аймағына шабуыл жасады (бірақ тарихшылар бұл Владыслав III интригаларына байланысты деп санайды), олардың аумағына терең кірді. Екі күш те 1205 жылы 14 қазанда Завихост шайқасында соғысты, онда Роман жеңіліп, қаза тапты. Содан кейін Лешек пен Конрад Римнің иеліктерімен байланысты қақтығысқа түсіп, бұл жағдай Римнің жесірі мен балаларының құқықтарын қолдаған Венгрия королі Андрей ІІ-нің араласуымен қиындады. Лешек пен оның ағасы бастапқыда Волынья мен Галичте Владимирден Романның балаларын алып тастағысы келген рурикид княздерінің коалициясын басқарды. Алайда, біраз уақыт өткен соң, олар Венгриямен соғыс болмайтындай етіп, келісімге қол қоюға шешім қабылдады. 1206 жылы Лешек Андрей II-мен Волыньда кездесті, одан кейін Венгрия билеушілерінің Владимирге Волынь мен Галичтегі ықпалы ерекше болды. Венгрия патшасымен келісімге қарамастан, қақтығыс жалғасты. Көп ұзамай Романның жесірі мен кіші ұлы Василько, венгр билігіне наразы болып, Польшаға қашуға шешім қабылдады, онда олар Лешек сотында бас сауғалады; оның үлкен ұлы Даниэль Андрей II сотына жіберілген болатын. Польшаға жер аударылған кезінде олар Бельц жерін алды. Киев Русі белсенді саясатын одан әрі растау ретінде Лешек пен Конрадтың рурикидтік ханшайымдармен некелері болды. Лешек алғаш рет Луцк князі Ингвар Ярославичтің қызымен (аты белгісіз) және кейін Новгород князі Ярослав III Владимировичтің қызы Гримславамен тұрмысқа шықты. Осы арада Конрад Пермяшль князі Святослав III Игоревичтің қызы Агафияға үйленді. 1210 жылы Андрей II Владимирдің Волыньдағы билігіне Романның үлкен ұлы Даниилді отырғызды. Алайда өзінің саяси ықпалын жоғалтқысы келмей, ол сол жаққа әскерін жіберді. Күтілетін поляк-венгерлік қарсыласу соңында орын алмады, өйткені Лешек Миешко Танглефут Краковты басып алғаннан кейін өзінің әскерін қайтаруға мәжбүр болды. Сейнират провинциясындағы жағдай тынышталғаннан кейін, Лешек 1212 жылы Владимирге Волынь мен Галичке оралды. Соғыс қимылдарының нәтижесінде ол бірнеше шекаралық қалаларды басып алды. Алайда 1213 жылы ол венгр бояры Владиславтың Галичті басып алуына жол бермеді. Бір жылдан кейін ол Бобрка өзенінде жеңілгенімен, аймақтың қауіптілігі мажар әскерлерін кері шегінуге мәжбүр етті. Сол жылы Венгриямен қиын қарым-қатынасты бұзуды қалаған Лешек Краков аристократиясының қысымымен воевода Пакославтың айналасына жиналды. Осы келісім бойынша Галич Волынияның билігі Андрей ІІ-нің екінші ұлы Коломанға берілді, ол Лешекнің үлкен қызы Саломеяға үйленуге тиіс болды. Бұл келісім Лешке Киев Русындағы (Премьшль және Лубачов аудандары) аумақтық иеліктерді берді. Өкінішке орай, бұл одақ Венгриямен ұзаққа созылмады, өйткені жыл соңына дейін Лешек жергілікті дворяндық князь Коломанның билігін қабылдамағаны анық болған кезде Галичте Даниил Романовичтің қалпына келтірілуін қолдауға шешім қабылдады. 1215 жылы венгрлер Коломанның билігін қамтамасыз етуде көмек жоқтығына шыдамсызданып, одақты бұзған кезде, Краков герцогінің екіжақты саясаты оған шығын әкелді. Киев Русындағы жағдай тыныш болып көрінгеннен кейін, венгрлер Лешке қарсы әскер жіберді, оның Даниилды қолдауымен. Бұл жорық кезінде Лешек Пржемьшль мен Лубачов жерлерін жоғалтты. Бастапқыда пруссалықтарды бейбіт жолмен мәсіхшілерге айналдыру үшін, пұтқа табынушылар мәсіхшілермен танысатын арнайы сауда орталықтары арқылы әрекет жасалды. Алайда, көп жетістіктер көрінбеген соң, әскери экспедиция жасалуы керек деп шешті, ол 1222 жылы болды. Алайда, бүкіл кәсіпорын көп ұзамай сәтсіздікке ұшырады, әсіресе Святпольк II крестовый жорықтың ортасында өз қолдауын тартқан кезде. Святпольк өзінің ордасында өзінің ағасы Владыслав III-ге қарсы күресті бастаған Владислав Одоничке баспана берді. Пруссиялықтардың қатеріне төтеп беру үшін пиаст билеушілері өздерінің шекараларын қорғау үшін "Рыцарь гвардиясын" (pl: stróże rycerskie) құруға шешім қабылдады. Бірақ 1224 жылға дейін Рыцарь гвардиясының тұжырымы құлап, Кіші Польша рыцарьлары пруссиялықтардың күтпеген шабуылынан зардап шекті. Жеңіліс пен қырғын Гвардия басшылығының, Грифичтер әулетінің мүшесінің, әлсіздігіне үлкен үлес қосты, ол жер аударылды. 1225 жылы осы жағдайға наразы болған Грифичтер Лешекке қарсы қастандық жасап, Краков тағына Генрих I Жоғарғыны шақырды, ол белгісіз себептермен бұрынғы одағын бұзып, Лешектың Киев Русі ісіне араласуын пайдаланып, Краковқа келді. Лешек пен Генрих I арасындағы соғыс Любушқа Тюрингіяның Ландгравы Луи IV шабуыл жасағаннан кейін болдырмалды, бұл Генрих I кері шегінуге мәжбүр етті. Ол Кіші Польшадан кетуге асыққанда, оның әскері Лешек пен Конрадтың күштерімен Длубня өзенінде шайқасуға ниеттенді. Алайда, мұндай шайқас болған жоқ, өйткені қарсыластар келісімге келе алды. Дегенмен, 1217–1224 жылдарға дейін жалғанған бұрынғы одаққа және тығыз ынтымақтастыққа оралу мүмкін емес екені мойндалды. 1227 жылы жаңа қиындықтар туды. Үлкен Польшада Владыслав III Спиндлесханкс өзінің жүрекжары Владыслав Одоничке қарсы тұра алмады. Лешек бұл қақтығысқа жеке қызығушылық танытты, өйткені ол баласыз Владыслав III-тің иеліктерін мұраға алуды үміттене берді. Белгісіз себептермен, Владыслав Одоничке Святпольк II қолдауын жоғалтты, сондықтан жеңіске жеткеніне сенімді болмады. Сондықтан екі тараптың да қақтығысты аяқтауға тырысуы таңқалыс емес. Лешек шешуге тырысқан тағы бір мәселе – Померелия герцогінің тәуелсіз мінез-құлқының қауіптілігі.
In the early years of his rule, Leszek's policy focused mainly in Kievan Rus'. In 1199 he helped Prince Roman of Vladimir in Volhynia with troops to reconquer the Principality of Halych, probably in gratitude for Roman's assistance against Mieszko III at Mozgawa in 1195. This alliance ended unexpectedly in 1205, however, when Roman decided to support Władysław III Spindleshanks' effort to recover the Seniorate Province (which supports the theory that Władysław III was expelled in 1202). Roman then invaded the domains of Leszek and Konrad for unknown reasons (although historians believe that this was due to the intrigues of Władysław III), venturing deep into their territory. Both forces clashed in the Battle of Zawichost (14 October 1205), where Roman was defeated and killed. Leszek and Konrad then became involved in the conflict associated with the succession of Roman's domains, which was further complicated by the intervention of King Andrew II of Hungary, who supported the rights of Roman's widow and children. Leszek and his brother initially led a coalition of Rurikid princes who wanted to remove Roman's children from Vladimir in Volhynia and Halych. However, after some time, and in order to avoid a war with Hungary, they decided to sign a treaty. In 1206 Leszek met with Andrew II in Volhynia, and afterwards the influence of the Hungarian rulers over Vladimir in Volhynia and Halych was exclusive. Despite the agreement with the Hungarian King, the conflict continued. Shortly after, Roman's widow and her younger son Vasilko, displeased with the Hungarian rule, decided to escape to Poland, where they found refuge at Leszek's court; her eldest, Daniel had already been sent to the court of Andrew II. During their exile in Poland, they received the land of Belz. A further confirmation of an active policy in Kievan Rus' were the marriages of Leszek and Konrad with Rurikid princesses. Leszek first married a daughter (name unknown) of Ingvar Yaroslavich, Prince of Lutsk, and then Grzymisława, perhaps a daughter of Yaroslav III Vladimirovich, Prince of Novgorod. Meanwhile, Konrad married Agafia, daughter of Svyatoslav III Igorevich, Prince of Peremyshl. In 1210 Andrew II decided to replace the reigning prince of Vladimir in Volhynia with Roman's eldest son Daniel. However, not wanting to lose his political influence, he decided to send his troops there. The expected Polish Hungarian confrontation did not occur in the end, because Leszek was forced to have his army return after Mieszko Tanglefoot captured Kraków. Once the situation in the Seniorate Province was pacified, Leszek returned to Vladimir in Volhynia and Halych in 1212. As a result of his military actions, he took several border towns. However, in 1213 he failed to prevent the capture of Halych by the Hungarian boyar Władysław. Although a year later he was defeated at the Bobrka river, the danger of the zone forced the Hungarian troops to retreat. In the same year, wanting to break the difficult relations with Hungary, Leszek, under the pressure of the Kraków aristocracy gathered around the voivode Pakosław, decided to conclude a peace treaty at Spiš. According to this treaty the government of the Halych Volhynia was given to Andrew II's second son Coloman, who was to marry Leszek's oldest daughter Salomea. This treaty also gave Leszek territorial acquisitions in Kievan Rus' (the districts of Przemyśl and Lubaczów). Unfortunately, this alliance with Hungary did not last, because before the end of the year Leszek decided to support the restoration of Daniel Romanovich in Halych when it was clear that the local nobility did not accept the rule of Prince Coloman. The ambiguous policy of the Duke of Kraków cost him in 1215 when the Hungarians, impatient with the lack of help in securing the rule of Coloman, broke the alliance. Once the situation in Kievan Rus' seemed to be calm, the Hungarians sent an army against Leszek, using his support of Daniel as the rationale. During this campaign, Leszek lost the lands of Przemyśl and Lubaczów. Initially, an attempt was made to convert the Prussians by peaceful means through special trading centers in which the pagans would become acquainted with the Christians. In the end, however, after not seeing much progress, it was decided that there should be a military expedition, which took place in 1222. However, the whole enterprise soon failed, especially when Swietopelk II withdrew his support mid crusade. Swietopelk also gave refuge at his court to Władysław Odonic, who began his fight against his uncle Władysław III. To cope with a challenge from the Prussians, the Piast rulers decided to create a "Knight Guard" (pl: stróże rycerskie) to protect their frontiers, for which knights from all of their domains were required to participate. But the concept of the Knight Guard collapsed by 1224 as a result of the defeat of the Lesser Poland knights, who suffered a surprise attack from the Prussians. The defeat and slaughter contributed significantly to the already cowardly attitude of the command of the Guard, a member of the Gryfici family, who was punished with exile. In 1225, unhappy with this turn of events, the Gryfici conspired against Leszek and invited Henry I the Bearded to take the throne of Kraków, who for unknown reasons broke his previous alliance and, using Leszek's involvement in Kievan Rus' affairs, appeared near Kraków. The war between Leszek and Henry I was preempted because of an attack on Lubusz by the Landgrave Louis IV of Thuringia, which forced Henry I to retreat. Before he could leave Lesser Poland his troops had wanted a clash with the forces of Leszek and Konrad at the Dłubnia River. Such a battle did not occur, however, because the opponents were able to conclude an agreement. It was recognized, though, that a return to the previous alliance and close cooperation that lasted from 1217–1224 would no longer be possible. New complications occurred in 1227. In Greater Poland, Władysław III Spindleshanks was unable to deal with his nephew, Władysław Odonic. Leszek was personally interested in this conflict, as he still hoped to inherit the domains of the childless Władysław III. For unknown reasons, at some point Władysław Odonic lost the support of Swietopelk II, and thus he could not be sure of a victory. Therefore, it was unsurprising that both parties sought to end the conflict. Another problem that Leszek wanted to solve was the issue of the dangerous independent behavior of the Pomerelian Duke.
Құрлық
Польша герцогтарының кездесуі Куявы және Үлкен Польшаның шекарасындағы Гасава ауданында ұйымдастырылды. 1227 жылғы қарашада өткен бұл кездесуге Лешек, Владислав Одонич, Генрих I Сақалды және Конрад I Мазовиялық қатысты. Белгісіз себептермен, ең қызығушылық танытқандардың бірі Владислав III Жұқа аяқты кездесуге қатыспады. Кеңесмелердің мазмұны, бастысы, Померелияның Святополк II-нің әрекеттеріне қатысты болды. 24 қараша күні таңертең патшазадаларға суға түскен кезде шабуыл жасалды. Генрих I ауыр жарақат алды, бірақ оның өмірін адал рыцары Визенбургтік Перегрин құтқарды, ол оны өз денесімен жауып қорғады. Лешек ат үстінде, жартылай жалаңаш күйінде жақын маңдағы Марцинково ауылына қашып құтылуға тырысты, бірақ оны өлтірушілер қуып жетіп, өлтірді. Шабуылдаушылар Владислав Одоничтің немесе Святополк II-нің адамдары болған, немесе екі тараптың да қатысқан құйрық сөздердің нәтижесі болуы мүмкін деп болжанады. Лешектың денесі Краковқа жеткізіліп, 1227 жылғы 6 желтоқсанға дейін немесе сол күні Вавель соборында жерленді. Ақ Лешектың өлімі Польшадағы саяси жағдайды түбегейлі өзгертті. Дүрбелеңді билігіне қарамастан, Лешек барлық поляк князьдерінің жалпыға таныс Краков герцогы болды. Лешек қайтыс болғаннан кейін Святополк II өзін поляк вассалдығынан тәуелсіз деп жариялады. Лешектың ұлы Болеслав V әкесі қайтыс болған кезде бір жаста болды, сондықтан Краков және Кіші Польша билігі үшін Лешектың інісі Конрад I мен 1217 жылғы өзара мұрагерлік шарты бойынша оның мұрагері Владислав III Жұқа аяқты арасында күрес болды. Ақырында, 1232 жылы Силезия герцогы Генрих I Сақалды жоғары герцог болып билік құрды.
A meeting of Polish Dukes was organized in the district of Gąsawa on the border of Kujawy and Greater Poland. Held in November 1227, it was attended by Leszek, Władysław Odonic, Henry I the Bearded, and Konrad I of Masovia for unknown reasons, one of the most interested, Władysław III Spindleshanks, did not attend the meeting. The content of the talks was most likely the conduct of Świętopełk II of Pomerelia. On the morning of 24 November, the princes were attacked while they were bathing. Henry I was seriously wounded, but his life was saved by his faithful knight Peregrinus of Wiesenburg, who covered him with his own body. Leszek managed to escape half naked on his horse to the nearby village of Marcinkowo, but the assassins caught up to him and killed him. The attackers have been postulated to be men of either Władysław Odonic or Świętopełk II, or some conspiracy involving both parties. Leszek's body was transported to Kraków and buried in Wawel Cathedral on or before 6 December 1227. The death of Leszek the White fundamentally changed the political situation in Poland. Despite his turbulent government, Leszek was the Duke of Kraków universally recognized by all the Polish princes. Świętopełk II declared himself independent from Polish vassalship upon Leszek's death. Leszek's son Bolesław V was only one year old upon his father's death, and so the rule over Kraków and Lesser Poland was contested between Leszek's brother Konrad I and Władysław III Spindleshanks, who was his heir according to the treaty of mutual inheritance made in 1217. Eventually Duke Henry I the Bearded of Silesia prevailed as High Duke in 1232.
Неке және балалылық
Ежелгі тарихшылар Лешек 1207 жылы Луцк князі Ингвар Ярославичтің қызы Гримславаға ғана үйленгенін айтқан. Алайда, қазіргі зерттеулер оның екі рет үйленгенін көрсетеді: алғаш рет 1207 немесе 1208 жылдары аты белгісіз князь Ингвардың қызымен, ал одан ажырасқаннан кейін 1210 немесе 1211 жылдары Новгород князі Ярослав IV Владимировичтің қызы болуы мүмкін Гримславамен. Гримславамен некесінен Лешек екі бала өмірге әкелді:
Older historiography noted that Leszek married only once, to Grzymisława, daughter of Ingvar Yaroslavich, Prince of Lutsk in 1207. However, modern research now considers that he was married twice, firstly in 1207 or 1208 to a daughter of Prince Ingvar whose name is unknown, and after her repudiation, in 1210 or 1211 to Grzymisława, who was possibly a daughter of Yaroslav IV Vladimirovich, Prince of Novgorod. From his marriage to Grzymisława, Leszek had two children:
Саломея (1211/12 – 17 қараша 1268), 1215 жылы Венгрия королі Андрей II-нің ұлы, принц Коломанға үйленді. Олар Галиция-Волынияны билеуге ниеттенген, бірақ жоғарыда айтылғандай, бұл жоспарлар орындалмады және олар бұл аймақта билікті орната алмады. Күйеуінің қайтысынан кейін (1241) ол Завихост және Скаладағы кедей Клэр орденінің монахинясы болды. Болеслав V Таза (21 маусым 1226 – 7 желтоқсан 1279), 1243 жылы Польшаның Краковтағы тағына отырды.
Salomea (1211/12 – 17 November 1268), married in 1215 to Prince Coloman, son of King Andrew II of Hungary. They were the intended rulers of Galicia–Volhynia, but as noted above these plans failed and they never really established rule in that area. After her husband's death (1241) she became a Poor Clare nun at Zawichost and Skała. Bolesław V the Chaste (21 June 1226 – 7 December 1279), who assumed the throne of Poland at Kraków in 1243.
Ғибадатхананың іргетастары
1216 жылы Лешек Радом қаласында Сент-Венцеслав шіркеуін (pl: Kościół św. Wacława) салды, оны оның ұлы Болеслав V Таза одан әрі қамтамасыз етті, ал 1440 жылы шіркеу кеңейтіліп, готика стилінде ішінара қайта жаңартылды.
In 1216 Leszek founded the Church of Saint Wenceslaus (pl: Kościół św. Wacława) in the city of Radom, which was further provided for by his son Bolesław V the Chaste, and in 1440 was extended and partially rebuilt in the Gothic style.