Кіріспе

Векторлық кеңістікті қамтитын "ең кіші" коммутативтік алгебра. Математикада, К өрісі бойынша V векторлық кеңістігіндегі S(V) симметриялық алгебрасы – К өрісі бойынша V-ні қамтитын коммутативтік алгебра, және белгілі бір мағынада осы қасиет үшін минималды. Мұнда "минималды" дегеніміз, S(V) келесі әмбебап қасиетті қанағаттандырады: V-ден A коммутативтік алгебрасына кез келген сызықтық бейнелеу f үшін, S(V) → A гомоморфизмінің бірегей g бар, мұндағы i – V-нің S(V-ге енгізілу бейнелеуі және 1 = f = g ∘ i. Егер B, V-нің базасы болса, симметриялық алгебра S(V) каноникалық изоморфизм арқылы K[B] полиномдық сақинасына изоморфты болады, мұнда B элементтері белгісіз шамалар ретінде қарастырылады. Сондықтан, V үстіндегі симметриялық алгебраны V үстіндегі "координаттарсыз" полиномдық сақина деп қарастыруға болады. Симметриялық алгебра S(V) тензорлық алгебра T(V)-нің x ⊗ y − y ⊗ x түріндегі элементтермен туындаған екі жақты идеалға бөлу арқылы құрылуы мүмкін. Осы анықтамалар мен қасиеттердің бәрі V, коммутативтік сақинадағы модуль (қажетті түрде еркін емес) болған жағдайда табиғи түрде кеңейтіледі.

Тензорлық алгебрадан

Тензорлық алгебра T(V) симметриялық алгебра S(V) сипаттау үшін қолданылуы мүмкін. Шындығында, S(V) T(V)-нің коммутаторлармен туындаған екі жақты идеалға қатысты фактор-алгебра ретінде анықталуы мүмкін. Нәтижедегі алгебраның кіріспеде көрсетілген әмбебап қасиетті қанағаттандыратынын тексеру оңай. Тензорлық алгебраның әмбебап қасиетіне сәйкес, V-тен коммутативті алгебра A-ға жүзеге асырылатын f сызықтық бейнелеуі, A коммутативті болғандықтан S(V) арқылы факторланатын алгебралық гомоморфизмге дейін кеңейтіледі. f-ті алгебралық гомоморфизмге кеңейту V, S(V)-ді K-алгебра ретінде тудыратындықтан бірегей. Бұл сондай-ақ категория теориясының жалпы нәтижесінен тікелей шығады, ол екі сол жақ қосымша функтордың композициясы да сол жақ қосымша функтор болып табылады деп мәлімдейді. Мұнда коммутативті алгебралардан векторлық кеңістіктерге немесе модульдерге (көбейтуді ұмытып) ұмыту функторы, коммутативті алгебралардан ассоциативті алгебраларға (көбейтуді ұмытып) және ассоциативті алгебралардан векторлық кеңістіктерге немесе модульдерге (көбейтуді ұмытып) ұмыту функторларының композициясы болып табылады. Тензорлық алгебра және коммутаторлар бойынша бөлу осы ұмыту функторларына сол жақ қосымша болғандықтан, олардың композициясы коммутативті алгебрадан векторлық кеңістіктерге немесе модульдерге ұмыту функторына сол жақ қосымша болады, бұл қажетті әмбебап қасиетті дәлелдейді.

Көптама сақинасынан

Симметриялық алгебра S(V) полиномиялық сақиналардан да құрылуы мүмкін. Егер V – K векторлық кеңістік немесе B негізі бар K еркін модулі болса, K[B] – B элементтері белгісіздер ретінде болатын полиномиялық сақина болсын. Бірінші дәрежелі гомогенді көптіктер векторлық кеңістік немесе V-мен сәйкес келетін еркін модульді құрайды. Бұл K[B]-ның кіріспеде айтылған әмбебап мәселенің шешімі екенін тексеру оңай. Осыдан K[B] және S(V) канондық түрде изоморфты екені және демек, оларды теңдей аламыз. Бұл сондай-ақ категориялар теориясының жалпы қарастыруларынан тікелей туындайды, себебі еркін модульдер мен полиномиялық сақиналар өздерінің тиісті санаттарындағы еркін объектілер болып табылады. Егер V – еркін емес модуль болса, оны L – еркін модуль және M – L-дің субмодулі ретінде жазуға болады. Бұл жағдайда, M-мен туындаған идеал бар. (Мұндағы теңдік белгілері канондық изоморфизмге дейін теңдікті білдіреді.) Бұл да әмбебап қасиеттің шешімі бар екенін көрсету арқылы дәлелдеуге болады, оны тікелей, бірақ көңіл көтермейтін есептеулер арқылы немесе категориялар теориясын қолдану арқылы, атап айтқанда, бөлшек – белгілі бір ішкі жиынды нөлге бейнелейтін морфизмдер үшін әмбебап мәселенің шешімі екенін пайдалану арқылы іске асыруға болады. (Жағдайда ядро қалыпты кіші топ, кіші модуль немесе идеал болып табылады, ал бөлшектердің әдеттегі анықтамасын әмбебап мәселенің шешімінің бар екенін дәлелдеу ретінде қарастыруға болады.)

Степендеу

Симметриялық алгебра – градуированный алгебра. Яғни, ол тікелей қосынды болып табылады, мұнда V-нің n-ші симметриялық қуаты деп аталатын, V-нің n элементтерінің көбейтіндісімен құрылған векторлық подпространство немесе подмодуль болады. (Екінші симметриялық қуат кейде V-нің симметриялық квадраты деп аталады). Мұны әртүрлі тәсілдермен дәлелдеуге болады. Бірі тензорлық алгебраның құрылысынан келіп шығады: тензорлық алгебра градуированный болғандықтан, ал симметриялық алгебра оның біртекті идеалға бөлінуімен анықталады: яғни, x және y V-де жатқан барлық элементтермен туындаған идеал, бірінші дәрежеде біртекті. Векторлық кеңістік немесе еркін модуль жағдайында, градуировка – полиномдардың толық дәрежесі бойынша градуировка. Еркін емес модульді L / M түрінде жазуға болады, мұнда L – B базасының еркін модулі; оның симметриялық алгебрасы L (полиномдық сақина) симметриялық алгебрасының (градуированный) M элементтерімен құрылған біртекті идеалға бөлінуінің нәтижесі болып табылады, бұл элементтер бірінші дәрежеде біртекті. Сондай-ақ, V-ден векторлық кеңістікке немесе модульге n сызықтық симметриялық функциялардың универсалдық мәселесінің шешімі ретінде анықтауға болады, содан кейін барлық тікелей қосынды симметриялық алгебраның универсалдық мәселесін қанағаттандыратындығын тексеруге болады.

Симметриялық тензорлармен байланыс

Векторлық кеңістіктің симметриялық алгебрасы тензорлық алгебраның бөлігі болғандықтан, симметриялық алгебраның элементі тензор емес, әсіресе, симметриялық тензор емес. Дегенмен, симметриялық тензорлар симметриялық алгебрамен тығыз байланысты. n дәрежелі симметриялық тензор – симметриялық топтың әрекетіне қатысты инвариант болып табылатын элемент. Нақтырақ айтқанда, берілген трансформация А-ның сызықтық эндоморфизмін анықтайды. n дәрежелі симметриялық тензорлар векторлық субкеңістік (немесе модуль) құрайды. Симметриялық тензорлар – градуирленген векторлық кеңістік (немесе градуирленген модуль) болатын тікелей қосындының элементтері. Бұл алгебра емес, себебі екі симметриялық тензордың тензорлық көбейтіндісі, әдетте, симметриялық болмайды. Егер жер өрісінде (немесе сақинада) n! инверттендірілсе, онда канондық сюръекцияның шектеуі изоморфизм болады. Бұл нөлдік сипаттамасы бар жер өрісі үшін әрқашан орындалады. Кері изоморфизм – симметриялау арқылы анықталатын сызықтық бейнелеу (n вектордың көбейтінділерінде). Егер сипаттама n+1-ден кем болса, онда бейнелеу инъективті емес; мысалы, екінің сипаттамасында бұл нөлге тең. Нөлдік сипаттамасы бар сақинада сюръективті болмауы мүмкін; мысалы, егер x және y – 2V-ге жатпайтын екі сызықтық тәуелсіз элемент болса, онда бүтін сандар астында…

Қорытындылай айтқанда, нөлдік сипаттамасы бар өріс үстінде симметриялық тензорлар мен симметриялық алгебра екі изоморфты градуирленген векторлық кеңістік құрайды. Осылайша, оларды тек векторлық кеңістік құрылымы тұрғысынан сәйкестендіруге болады, бірақ көбейтінділерге қатысты сәйкестендіруге болмайды. Сонымен қатар, бұл изоморфизм оң сипаттамасы бар өрістерге және рационал сандарды қамтымайтын сақиналарға қолданылмайды.

Афиналық кеңістіктің симметриялық алгебрасы

Адам аффиндік кеңістікте симметриялық алгебраны ұқсас түрде құрастыра алады. Басты айырмашылық – аффиндік кеңістіктің симметриялық алгебрасы градуирленген алгебра емес, сүзгіленген алгебра болып табылады: аффиндік кеңістіктегі полиномның дәрежесін анықтауға болады, бірақ оның гомогенді бөліктерін анықтау мүмкін емес. Мысалы, векторлық кеңістікте берілген сызықтық полиномның тұрақты бөлігін 0-ге мән беру арқылы анықтауға болады. Ал аффиндік кеңістікте ерекше нүкте болмайды, сондықтан мұны істеуге болмайды (нүкте таңдау аффиндік кеңістікті векторлық кеңістікке айналдырады).

Хопф алгебрасы ретінде

Симметриялық алгебра Хопф алгебрасының құрылымын алуға болады. Толығырақ ақпарат үшін Тензорлық алгебраға қараңыз.

Жалпыға ортақ алгебра ретінде

Симметриялық алгебра S(V) — нөлдік Ли қабылдағышымен абельдік Ли алгебрасының әмбебап орау алгебрасы, яғни Ли қабылдағышы толығымен 0-ге тең болатын алгебра.